Ogromne możliwości techniczne, szeroki zakres wykorzystanych w pracy materiałów  i multimediów pozwalają tworzyć każdemu.  Jednak artysta to człowiek o wyjątkowej wyobraźni, pasji, szerokiej wiedzy, ale przede wszystkim - potrzebie tworzenia.

bg‑red

Ten materiał pomoże Ci

  • poznać pracę malarza na podstawie wybranych artystów;

  • omawiać techniki stosowane przez artystów;

  • przyporządkowywać dzieła do ich twórców;

  • określać funkcje mediów w rozwoju artystycznym malarza.

Ale...nie każdy może zostać artystą. Spróbujemy określić sylwetkę artysty na podstawie pytań i odpowiedzi dotyczących charakteru jego pracy i jego samego.

bg‑gray2

Jak zostać artystą malarzem?

Status artysty malarza uzyskuje się po ukończeniu malarstwa na wyższej uczelni artystycznej - Akademii Sztuk Pięknych lub Uniwersytecie Artystycznym.
Jednak w tej profesji ważną rolę pełni rozwój osobowości artystycznej, doskonalenie  warsztatu pracy, a nade wszystko wypracowanie indywidualnego stylu własnej twórczości.

Naturalną koleją rzeczy jest pokazanie swoich prac szerszej publiczności - bo to do niej skierowana jest sztuka, nawet jeśli ma bardzo osobisty wymiar. 
Służą  temu wystawy, strony internetowe, aukcje obrazów i konkursy dla artystów.

Systematyczna praca i determinacjadeterminacjadeterminacja mogą okazać się pomocne dla rozwoju artystycznego i zapewnić sukces oraz własną satysfakcję.

determinacja
bg‑gray2

Jak pracują artyści?

Miejsce wykonywania pracy artysty jest zależne od rodzaju twórczości. Pracownia lub plener, to tylko dwa z wielu miejsc, bo np. malowidła naścienne, wykonuje się w świątyniach, domach, na elewacjach wielu budowli. Zazwyczaj jednak każdy artysta posiada swoje miejsce; pracownię, studio, nazywane czasem atelier [czyt. atelie].
Jest ono wyposażone w niezbędne do pracy materiały i narzędzia, jak: podłoża malarskie (papier, płótno, deski), przybory (pędzle, szpachelki, wałki, gąbki).
Oprócz nich w pracowni malarskiej znajdują się zwykle sztalugi malarskie, na których ustawia się blejtramy, czyli ramy obciągnięte płótnem, na których artysta maluje obraz.

bg‑gray2

Czy malarze zawsze malują na sztalugach?

Nie zawsze. Nie wszyscy używają sztalug – artyści malujący wielkie formaty rozkładają podobrazia na podłodze lub rozwieszają na ścianie. Innym wystarczy stół lub deska aby przymocować np. papier do wykonania pracy.

R1YvZG6vTmJhM
Jackson Pollock malujący na podobraziu rozłożonym na podłodze, 1949 r., life.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu), fotograf: Martha Holmes/LIFE Pictures
Źródło: Life Pictures, Martha Holmes, Jackson Pollock malujący na podobraziu rozłożonym na podłodze, Fotografia, dostępny w internecie: https://www.life.com/people/jackson-pollock-early-photos-of-the-action-painter-at-work/ [dostęp 18.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Ale sztalugi wciąż są używane. Istnieją sztalugi pracowniane (studyjne) lub plenerowe. Pierwsze są statyczne, mają większe rozmiary, drugie – składane, aby można było je łatwo przenosić w plenerze. Do ekspozycji lub malowania małych formatów służą sztalugi stołowe.

Przykład 1

Rodzaje sztalug;  studyjne i plenerowe, wykonane z drewna i aluminium.

bg‑gray2

Co jest potrzebne aby powstała praca malarska?

Aby powstała praca malarska, niezbędne są oczywiście farby oraz przybory do ich rozprowadzania.
Niezbędne jest również podłoże: ściana, deska, płótno, papier, metal i wiele innych. Niektóre z nich wymagają odpowiedniego przygotowania, tzw. gruntu, który zabezpiecza przed wchłanianiem farby.
Często obrazy wymagają  również zabezpieczenia powierzchni powłoką werniksuwernikswerniksu lub fiksatywyfiksatywaiksatywy.  Inne są na tyle trwałe, że nie trzeba ich chronić.

Podstawowymi przyborami malarza są pędzle o różnej grubości i przekroju, wykonane z włosia naturalnego lub syntetycznego, a także szpachle o zróżnicowanym kształcie. Farbę można także nanosić gąbką, wałkiem, sprayem, a nawet rozcierać palcami.

Do ucierania i mieszania farb służą palety, mające różne wielkości i kształty. Palety mogą być wykonane m.in. ze sklejki, plastiku, ceramiczne, a nawet z papieru.

fiksatywa
bg‑gray2

Czy tradycyjne atrybuty malarza są nadal używane?

Podobnie jak tradycyjne techniki malarskie, podstawowe atrybuty malarza, jak pędzle i palety nadal są potrzebne niektórym artystom. Nie wszyscy jednak ich używają, bo np. wielkoformatowy mural trudno byłoby wykonać wyłącznie za pomocą pędzli malarskich.

R1DMmHQO2jTPL
Podział pędzli, ze względu na użyty rodzaj włosia, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Podział pędzli, ze względu na użyty rodzaj włosia, Ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
R1XG3HSXP6TON
Ćwiczenie 1
Na podstawie wiadomości zdobytych z lekcji, wskaż pędzle wykonane z naturalnego włosia.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Pracownie malarskie

bg‑gray2

Sławni artyści we wnętrzach swoich pracowni

Tak przedstawił artystę z XVII wieku jeden z najwybitniejszych malarzy europejskich epoki baroku - Rembrandt.

Przykład 2

Portret biednego malarza wziął się zapewne z osobistych doświadczeń.
 Rembrandt zmarł w ubóstwie, straciwszy u schyłku życia cały swój majątek.

RBLTFML5U8HS8
Rembrandt van Rijn , "Artysta w swojej pracowni", olej na płótnie, XVII w.
Źródło: licencja: CC BY 3.0.

Nie Aby lepiej zrozumieć pracę artysty malarza zapoznaj się z fotografiami oraz krótkimi opisami ich dzieł. Spróbuj wyobrazić sobie proces twórczy prowadzący do realizacji.

bg‑gray2

Jak Claude Monet malował swój panoramiczny obraz?

Poniższe zdjęcie przedstawia  Oscara Clauda Moneta-[czyt. oskara kloda moneta] -  francuskiego malarza, jednego z najważniejszych przedstawicieli impresjonizmu. Artysta stoi w pracowni przed fragmentem ogromnego obrazu, którego szkice wykonał wcześniej w plenerze, w bezpośrednim kontakcie z naturą.

Klikając w interaktywne punkty na ilustracjach, dowiesz się więcej o jego malarstwie.

RQGFRNTSXN5A7
Ilustracja interaktywna przedstawia wnętrze pracowni malarskiej Cloude'a Moneta. W centrum kadru czarno‑białego zdjęcia znajduje się artysta z paletą i pędzlami w ręku, stojący przed dużym płótnem „Nenufarów” na sztaludze. Jest to starszy, siwy mężczyzna z brodą w ciemno‑szarym garniturze i czarnych, błyszczących butach. W dalszej części pomieszczenia ustawione są kolejne trzy obrazy z „Nenufarami”. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Artysta ukazany był w trakcie tworzenia swojego ostatniego dzieła. Jest to olbrzymie, panoramiczne przedstawienie stawu pełnego nenufarów. Obraz jest wyeksponowany w dwóch owalnych salach Musée de l'Orangerie w Paryżu.
Cloude Monet w pracowni, fotografia czarno‑biała, autor nieznany
Źródło: pl.pinterest.com, dostępny w internecie: https://pl.pinterest.com/pin/64035625932010322/, domena publiczna.
Przykład 3

Jeden z obrazów licznego cyklu „Nenufary”. Jeśli  uruchomisz punkt interaktywny, dowiesz się, ile razy został namalowany przez artystę ten motyw.

R1FK5SVPCVBZ2
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Claude’a Moneta „Nenufary. Zachodzące słońce”. Ukazuje taflę wody, wypełnioną liśćmi i kwiatami lilii wodnych oraz innymi roślinami wodnymi. Obraz namalowany jest w ciemnych barwach, przez które przebijają się odbicia zachodzącego słońca. Fiolety i ciemne zielenie przenikają się z pastelowymi, liliowymi i żółtawymi plamami wody. Na niej delikatnymi muśnięciami pędzla oddane zostały liście i lilie. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Claude Monet, podejmując próbę uchwycenia ulotnego momentu, nastroju malowanego krajobrazu, podchodził do nurtującego go pejzażu wielokrotnie, malując ten sam motyw. W ciągu życia stworzył wiele cykli malarskich, a Nenufary to seria obrazów licząca około 250 płócien, które znajdują się obecnie w muzeach na całym świecie. Ulubiony, często powtarzany w kręgach impresjonistycznych pejzażystów motyw zachodzącego lub wschodzącego słońca, pojawia się i w tym obrazie, o czym świadczą różowo‑pomarańczowe odbicia w tafli stawu. Monet wiele inspiracji czerpał ze swojego ogrodu w francuskiej miejscowości Giverny. Praca w rzeczywistości ma wymiary 73x92,5 cm i można ją podziwiać w oryginale w National Gallery w Londynie.
Claude Monet , „Nenufary. Zachodzące słońce”, olej na płótnie, National Gallery w Londynie
Źródło: edycja: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 2
RNCRB97ZZPQN5
Dokończ zdanie. Twórczość na zewnątrz, w bezpośrednim kontakcie z naturą to... Możliwe odpowiedzi: 1. impresja, 2. realizm, 3. plener.
Źródło: Karolina Urbańska, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Jan Matejko wśród swoich obrazów

Ta czarno‑biała fotografia została wykonana w pracowni innego znanego malarza – Jana Matejki - artysty, który w sposób szczególny przedstawiał ważne wydarzenia z historii Polski. Jego obrazy są wielkoformatowymi kompozycjami pełnymi drobiazgowych detali odpowiadających realiom epoki.

R1R7OZMLMLMO2
Jan Matejko w swojej pracowni, fotografia czarno‑biała, autor nieznany.
Źródło: edycja: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 3
R11KLFXE8UJOG
Znajdź w internecie informację o życiorysie Jana Matejki i opowiedz o tym artyście na forum klasy.
Ćwiczenie 3
R1C1GCQFVANUB
Odpowiedz na pytanie: Jaki rodzaj malarstwa ze względu na tematykę reprezentuje twórczość Jana Matejki? Swoją odpowiedź zapisz również w polu poniżej.
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Pracownia Jacksona Pollocka

Studio Pollocka znajduje się w Stanach Zjednoczonych, w pobliżu Accabonac Creek w Springs,[czyt. akabonak krik springs], gdzie przeprowadził się ze swoją żoną i mieszkał aż do śmierci w wypadku samochodowym.Artysci_o_sobie_autoportret_z_paleta

R1cGbPxYKtuaD
Pracownia Jacksona Pollocka, Pollock‑Krasner House, East Hampton, Stany Zjednoczone, ministeriodediseño.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Fot. nieznany, Pracownia Jacksona Pollock, Fotografia, Pollock-Krasner House, East Hampton, dostępny w internecie: https://www.xn--ministeriodediseo-uxb.com/ciudades/new-york/ruta-por-los-hamptons-long-island/ [dostęp 18.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

„Rytm jesieni” (numer 30)  jest uważany za jeden z najbardziej wpływowych obrazów wszechczasów. Obraz jest dziełem monumentalnym, które zaskakuje odbiorcę  dynamiką i żywiołowością.

Przykład 4

Zwiedzający mogą wyobrazić sobie cały proces powstawania dzieła, wykonanego nową techniką drippingudrippingdrippingu.

RnsMe6XuMoor4
Chris Van Pelt (fot.), Ludzie obserwujący obraz Jacksona Pollocka„ Rytm jesieni (numer 30)” w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, 2005 r. (rok wykonania fotografii), johnesimpson.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Jackson Pollock, Chris Van Pelt, Ludzie obserwujący obraz Jacksona Pollocka„ Rytm jesieni (numer 30)”, Fotografia, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork, dostępny w internecie: https://johnesimpson.com/blog/2013/09/unseen-in-september/ [dostęp 4.10.2021], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Ciekawostka

Technika Pollocka zainspirowała wiele osób z różnych dziedzin pop kultury. Japońska projektantka mody Chitose Abe [czytaj: czitołsej abej], marka Sacai [czytaj: sakaii], stworzyła linię odzieży, wykorzystując detale z poplamionej farbą podłogi pracowni Jacksona Pollocka . Projekty ubrań miały swoją premierę w Paryżu podczas Tygodnia Mody.

R1DiDmZDwIuDP
sacaiofficial, Kolekcja ubrań inspirowana pracami Jacksona Pollocka [czytaj: dżeksona poloka], sacai x Jackson Pollock studios [czytaj: sakaii x dżekson polok], monopol‑magazin.de, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: sacaiofficial, Kolekcja ubrań inspirowana pracami Jacksona Pollocka, sacai x Jackson Pollock studios, Fotografia, dostępny w internecie: https://www.monopol-magazin.de/sacai-jackson-pollock [dostęp 6.10.2021], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
bg‑gray2

Jak wyglądała pracownia Marka Rothko ?

Pracownia artysty mieściła się w nowojorskim budynku znajdującym się na rogu Bowery i Prince Street,. To duże atelier umożliwiło mu pracę z wielkimi rozmiarami płócien.

RZ1psN756TlVq
Pracownia Marka Rothki w Nowym Jorku w latach 1957 - 1962 r., geroasrothko.wordpress.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu), fotograf: Edward Gero
Źródło: Edward Gero, Pracownia Marka Rothki w Nowym Jorku w latach 1957-1962 r., Fotografia, dostępny w internecie: https://geroasrothko.wordpress.com/2012/01/26/red-rehearsal-and-previews-at-arena-stage-the-hand-off-of-the-baton/ [dostęp 18.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Mark Rothko (Marcus Rothkowitz) to malarz amerykański, jeden z najważniejszych przedstawicieli nurtu color field painting [czyt. kolor fild pejting].  Dojrzała twórczość artysty określana jest mianem mistycznej - Rothko nadał barwie rangę sacrumsacrumsacrum.

sacrum
Przykład 5

Artysta posługiwał się wielkimi obszarami koloru, przenikającymi się i łagodnie przechodzącymi z jednego w drugi.

R14BFBAF9K2HQ
Mark Rothko „Cztery cienie na czerwieni”, 1958, Whitney Museum of American Art , Nowy Jork
Źródło: whitney.org, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Czym wyróżnia się studio malarskie Yvesa Kleina ?

RDYz623gMYuks
Ilustracja interaktywna to fotografia przedstawiająca mężczyznę siedzącego w rozkroku na skraju niskiego, zasłanego łóżka, przykrytego otwartą gazetą. Mężczyzna patrzy przed siebie, jeden łokieć opiera o kolano, w drugiej ręce trzymając długą listwę, na której końcu przymocowany jest wałek do malowania. Ma na sobie jasną koszulę, a także ciemne spodnie oraz buty. Przed mężczyzną stoi duża miska. Posadzka jest zabrudzona, matowa. Widać na niej kabel, naczynia, białe prostopadłościenne elementy, a także puste butelki. Z prawej strony można zauważyć ścianę z fragmentem jasnego kominka, na którego gzymsie ustawiono naczynia oraz czarny, ozdobny element. Dodatkowo, na ilustracji przedstawiono interaktywny punkt: 1. Malarskie studio Yvesa Kleina to jednocześnie pokój mieszkalny. Do malowania wielkich powierzchni artysta używał wałka osadzonego na długiej listwie.
Yves Klein w swoim studio w Campagne‑Premiere w 1960 roku, Paryż, Francja, yvesklein.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu), fotografowie: Harry Shunk, Janos Kender, J.Paul Getty Trust. The Getty
Źródło: J.Paul Getty Trust. The Getty, Janos Kender, Harry Shunk, Yves Klein w swoim studio w Campagne-Premiere w 1960 roku, Fotografia, dostępny w internecie: http://www.yvesklein.com/en/photographies/view/343/yves-klein-s-portrait-in-his-studio/?of=55 [dostęp 18.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
black
Przykład 6

Obraz jest efektem działania performance. Zauważ dynamiczne formy, będące odbiciem ciał kobiecych. Sam artysta nie dotykał materiału — działał jak dyrygent, kierując ruchem modelek w przestrzeni galerii.

Rtgb0d9UlSS2M
Yves Klein, „Antropometrie” (ANT 84), 1960 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej MAMAC, Nicea, Francja, yvesklein.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Yves Klein, Antropometrie (ANT 84), Olej na płótnie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej MAMAC, Nicea, dostępny w internecie: http://www.yvesklein.com/en/oeuvres/view/596/untitled-anthropometry/ [dostęp 18.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
bg‑red

W pracowni malarza - film

Poniższy film przedstawia technikę malowania farbami akrylowymi przez Marikę Szwal. Malarka poprowadzi Cię krok po kroku pokazując, jak używać farb akrylowych. Zobaczysz też,  jak powstaje obraz abstrakcyjny.

RedDKIt8qsX3e
Film przedstawia wnętrze pracowni malarskiej. Film porusza kwestię używanych w malarstwie materiałów, opowiada o historii ich powstania oraz o ulubionych technikach malarskich. Na temat malarstwa opowiada Marika Szwal.
Polecenie 1
R1G93JAZ2VSLL
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2
R1RB4B135E63D
Spośród poniższych stwierdzeń wybierz te, które dotyczą malarza. Możliwe odpowiedzi: 1. Do pracy używa pędzli, młotka i dłuta;, 2. Może malować pejzaże, portrety, kwiaty;, 3. Pracuje wyłącznie na świeżym powietrzu;, 4. Może malować na ścianie, tekturze, płótnie, blasze;, 5. Musi mieć odpowiedni strój, w tym także kapelusz. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3
R3FED1HQOCNO4
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 4

Prześledź obrazy ukazujące wnętrza pracowni lub ich opisy i napisz, jakie pojawiają się w nich charakterystyczne dla zawodu malarza przedmioty.

R4b2Ezb18K2iy
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Podsumowanie

bg‑gray2

Zawód artysty malarza polega na realizacjach własnych koncepcji za pomocą malarskich środków artystycznych. Wymaga to zaangażowania i determinacji.
W dzisiejszym świecie nie liczą się wyłącznie zdolności, a tradycyjne malarstwo nie wystarcza, aby przekazać więcej, niż to, co widzimy. Współczesne kierunki, tak różnorodne tematycznie, w formie i technikach pragną odzwierciedlać złożone problemy naszego świata, odkrywać tożsamość osobistą i kulturową. Dlatego artyści poszukują nowatorskich rozwiązań.

Ale tylko artysta rzetelny, nie poddający się komercji ani modzie, podążający za swoimi przekonaniami ma szansę zaistnieć w świecie sztuki. To domena wielkich - oni inspirują pozostałych.

Werniks
Werniks

przezroczysta substancja żywiczna stosowana do powlekania obrazów, zabezpieczająca je przed wpływami atmosferycznymi oraz dodająca głębi barwom.