Artysta grafik i jego praca

Ogromne możliwości techniczne, szeroki zakres wykorzystanych w pracy materiałów  i multimediów pozwalają tworzyć każdemu.  Jednak artysta to człowiek o wyjątkowej wyobraźni, pasji, szerokiej wiedzy, ale przede wszystkim - potrzebie tworzenia.

bg‑red

O artystach grafikach - krótka animacja

przypomnienie ze szkoły podstawowej

bg‑red

Ten materiał pomoże Ci

  • charakteryzować pracę grafika;

  • nazywać narzędzia i czynności w pracy grafika;

  • omawiać podstawowe techniki grafiki warsztatowej;

  • określać zastosowanie i wykorzystanie grafiki;

W materiale znajdują się zagadnienia dotyczące pracy grafika,etapów pracy, wykorzystania podstawowych technik grafiki artystycznej. Spróbujemy określić sylwetkę artysty grafika.

bg‑gray2

Jak zostać artystą grafikiem?

Status artysty grafika uzyskuje się po ukończeniu grafiki na wyższej uczelni artystycznej - Akademii Sztuk Pięknych lub Uniwersytecie Artystycznym. Jednak w tej profesji ważną rolę pełni rozwój osobowości artystycznej, doskonalenie warsztatu pracy, a nade wszystko wypracowanie indywidualnego stylu własnej twórczości.

bg‑red

Artysta grafik i jego praca

bg‑gray2

Czym zajmuje się artysta grafik?

RW4UkH45hJdDs
Fotografia przedstawia stanowisko pracy oraz dłonie kobiety, która przy nim stoi. W prawej dłoni kobieta trzyma wałek o czerwonym trzonie, który został zanurzony w czarnej substancji. Kobieta, której paznokcie pomalowane są na czerwono, przeciąga wałek po wzorniku, zamalowując jego powierzchnię w czarne pasy. Ma na sobie fartuch w pasy. Po lewej stronie, na blacie przypominającym kamień leżą dwa narzędzia, różniące się stopniem zużycia, przypominające dłuta o cienkich zakończeniach i małych, drewnianych trzonach.
Grafik warsztatowy przy pracy, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Artysta grafik, podobnie jak malarz, zajmuje się tworzeniem kompozycji plastycznych na płaszczyźnie. Czym zatem różnią się te zawody?

Ze względu na funkcję wyróżnia się grafikę artystyczną, inaczej określaną także warsztatową oraz grafikę użytkową, inaczej stosowaną. Współcześnie rozwój technologii pozwala na wykorzystywanie w grafice nowatorskich technik i narzędzi komputerowych. Grafika ma także zastosowanie nie tylko w sztuce, ale także w innych dziedzinach – reklamie i sztuce użytkowej.

bg‑red

W pracowni graficznej

bg‑gray2

Jak wyposażona jest pracownia graficzna?

Praca grafika warsztatowego wymaga umiejętności artystycznych, ponieważ oparta jest na rysunku, a ze względu na stosowanie technik grafiki barwnej, także wiedzy z teorii plastyki. Z powodu konieczności korzystania z preparatów chemicznych (rozpuszczalników, kwasów, i tym podobne) należy zachować wszelkie środki ostrożności.

R1dXvVhbZlPyt
Fotografia składająca się z dwóch części przedstawia widok na rylce do linorytu. Narzędzia kształtem przypominają wkrętaki – mają drewnianą rękojeść w kształcie gruszki oraz metalowy grot – w kształtach liter U i V. Na zdjęciu po lewej znajduje się łącznie jedenaście rylców, różniących się długością grota, wielkością oraz kształtem i kolorem trzonów. Jedno z narzędzi ułożono nad pozostałymi, w pozycji horyzontalnej. Ma ono najdłuższy trzon oraz grot. Wyróżnia się także narzędzie z prawej strony – długa, fioletowa rękojeść z krótkim grotem. W części fotografii po prawej stronie zostały przedstawione na zbliżeniu groty trzech narzędzi ułożonych przy lewej krawędzi lewej części fotografii. Są one zakrzywione, o cienkiej końcówce.
Rylce do linorytu typ U i V, blog.palac.art.pl, CC BY 3.0
Źródło: Aldona Bzowska, Rylce do linorytu typ U i V, Fotografia, dostępny w internecie: https://blog.palac.art.pl/kot-graficzny-poradnik-warsztatowy-dla-poczatkujacych/ [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
R1UBNX93FXLJQ
RguxHpQiWrSjV
Fotografia przedstawia rekonstrukcję pracowni graficznej Leona Wyczółkowskiego, w której znajduje się prasa i wanna litograficzna. Prasa kształtem przypomina czworonożny drewniany stół, na którym umieszczone zostały metalowe rolki oraz obciążniki. Jej podstawa wykonana jest z bordowego drewna, a samo narzędzie jest czarne, z drewnianymi elementami. Poniżej blatu narzędzia jest długa jasnobrązowa rączka. Przy podstawie umieszczono jasny, prostokątny kamień, leżący częściowo na drewnianej podłodze o ciepłym odcieniu ze wzorem w jodełkę, a częściowo na deskach prasy. Wanna litograficzna, znajdująca się na prawo od prasy, również została ułożona na bordowej drewnianej podstawie. Jest prostokątna oraz szara. Jej brzegi odchylają się nieznacznie do zewnątrz. Umieszczono w niej duży, prostokątny kamień o nieregularnej strukturze oraz szarym odcieniu. Oba narzędzia stoją na podłodze. Z tyłu, na ścianie, wiszą dwa obrazy – jeden przedstawia wnętrze zacienionego pomieszczenia, w którym stoi stołek oraz umieszczone na nim naczynie, a drugi jasną przestrzeń ograniczoną ścianami. Z lewej strony jest uchylone okno, wpuszczające do pomieszczenia światło, oraz fragment ciemnej ściany.
Rekonstrukcja pracowni graficznej Leona Wyczółkowskiego z prasą i wanną litograficzną, Muzeum Okręgowe, Bydgoszcz, metropoliabydgoska.pl, CC BY 3.0
Źródło: Stanisław Gazda, Rekonstrukcja pracowni graficznej Leona Wyczółkowskiego z prasą i wanną litograficzną, Fotografia, Muzeum Okręgowe, Bydgoszcz, dostępny w internecie: https://metropoliabydgoska.pl/pokazy-litograficzne-na-prasie-wyczolka/ [dostęp 6.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
R1VL7zKeDtdf2
Fotografia przedstawia prasę litograficzną z leżącą na niej mapą miejscowości Moosburg. Prasa kształtem przypomina czworonożny metalowy stół, na którym umieszczone zostały rolki oraz obciążniki. Drewniane elementy, takie jak uchwyt oraz dwa blaty wyróżniają się od siwego koloru prasy. Obok prasy umieszczony jest mały kosz wiklinowy. Prasa stoi na podłodze z kamiennych prostokątnych płytek. Za prasą, przy ścianie stoi duża jednodrzwiowa drewniana szafa, a po prawej jej stronie – stół z rozstawionymi miskami oraz substancjami w butelkach. Pod stołem stoi zielony kosz na odpady. Po lewej stronie szafy są otwarte białe drzwi, prowadzące do jasnego pomieszczenia. Za prasą litograficzną, na ścianie, znajduje się czarno - biały obraz, przedstawiający ludzi w pomieszczeniu.
Prasa litograficzna z mapą Moosburg przygotowaną do druku, Muzeum Niemieckie, Monachium, Niemcy, wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Chris 73, Prasa litograficzna z mapą Moosburg przygotowaną do druku, Fotografia, Muzeum Niemieckie, Monachium, dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Litography_press_with_map_of_Moosburg_02.jpg [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY-SA 3.0.
R23GjxF4IDGF6
Fotografia przedstawia nakładanie farby na urządzenie do sitodruku. Widoczne są dłonie, z których jedna trzyma puszkę z białą farbą, a druga narzędzie przypominające pędzel, którym nakłada farbę na formę. Pod formą do sitodruku widoczna jest liczba 13. W tle znajdują się pozostałe formy do sitodruku, w kolorach czerwono‑czarnym.
Sitodrtuk, nakładanie farby, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Sitodrtuk, nakładanie farby, fotografia, licencja: CC BY 3.0.
R1EapwpH2cUYt
Fotografia przedstawia rozprowadzanie farby na szablonie. Z lewej strony widoczna jest prawa ręka, która w dłoni trzyma szpachelkę. Dociska nią do szablonu, zajmującego niemal całą powierzchnię zdjęcia, rozprowadzając na nim biała farbę. Szablon ma kształt dwóch równoległych pionowych pasów. Tło jest rozmyte.
Sitodruk, rozprowadzanie farby, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Sitodruk, rozprowadzanie farby, fotografia, licencja: CC BY 3.0.
R1ATtubY7HuAC
Fotografia przedstawia widok na nakładanie farby drukarskiej na linoleum. Na stole znajduje się plastikowa wanna, w której leżą dwa rylce oraz wzornik kształtem przypominający liść, na który nakładana jest czarna farba za pomocą wałka o czerwonym trzonie. Wałek trzymany jest przez kobietę, która, oprócz dłoni z pomalowanymi na czerwono paznokciami oraz fragmentu czerwonego fartucha w białe paski, jest niewidoczna na fotografii.
Linoryt, nakładanie farby drukarskiej, studia.pl, CC BY 3.0
Źródło: Linoryt, nakładanie farby drukarskiej, Fotografia, dostępny w internecie: https://studia.pl/studia-na-kierunku-grafika-warsztatowa-program-zasady-rekrutacji-i-mozliwosci-pracy/ [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Etapy pracy nad grafiką

bg‑gray2

Przygotowanie matrycy

Przygotowanie matrycy jest procesem złożonym z wielu czynności. Potrzebne są do tego odpowiednie narzędzia i niezwykła precyzja. Dokładność wykonania matrycy ma wpływ na efekt końcowy – odbitkę. W tym filmie dowiesz się, jak przygotować płytkę, a następnie wykonać matrycę.

RtWP3QWFg6tMv
Film porusza kwestię używanych w malarstwie materiałów, opowiada o technice akwaforty i jej obróbce. Pokazuje krok po kroku przygotowanie matrycy. Na temat grafiki opowiada dr Tamara Sass.
W pracowni graficznej, cz. II, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, W pracowni graficznej, cz. II, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1

O jakich metalach, z których wykonuje się matrycę akwaforty wspomina artystka? Który z nich najczęściej wykorzystuje i dlaczego? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

Rak75V4xg46RT
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

W jakim celu zakleja się taśmą odwrotną stronę metalowej płytki, a właściwą pokrywa się werniksem? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1JmPMQMgshX7
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3

Opisz proces wykonania akwaforty – wymień kolejne czynności powstawania grafiki.

R14Pd8JZEW7yl
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Etapy pracy nad grafiką

bg‑gray2

Przygotowanie matrycy do druku

W tym filmie dowiesz się, jak przygotować matrycę do druku. Artystka opowie o farbach drukarskich i pokaże jak należy nanieść farbę na matrycę.

R8obSVYOu9pcy
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany "Przygotowanie matrycy do druku"
Przygotowanie matrycy do druku, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Przygotowanie matrycy do druku, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Etapy pracy nad grafiką

bg‑gray2

Odbitka - przygotowanie papieru

W tym filmie dowiesz się, jak przygotować papier do wykonania odbitki. Graficzka używa do tego specjalnego papieru akwafortowego i pokazuje krok po kroku, jak należy go przygotować.

RH7JPDVw3R0dL
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany "Przygotowanie papieru do odbitki"
Przygotowanie papieru do odbitki, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Przygotowanie papieru do odbitki, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Etapy pracy nad grafiką

bg‑gray2

Wykonanie odbitki

W tym filmie zobaczysz, jak wykonać odbitkę. Graficzka pokaże jak położyć matrycę i papier na prasie graficznej i w jaki sposób poprawnie wykonać odbitkę. Dowiesz się także, czym jest grafika autorska.

R19gRLVkL09ck
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany "Wykonanie odbitki"
Wykonanie odbitki, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Wykonanie odbitki, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 4

Jakiego przygotowania wymaga papier, na którym zostanie wykonana odbitka? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RgwZtEN6jqYw8
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 5

Opisz czynności, które należy wykonać na przygotowanej płytce przed sporządzeniem odbitki.

R1FMEd7yXKv9e
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 6

Na co należy zwrócić uwagę podczas wykonywania odbitki? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RQzc3Gnw9puvj
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Matryca - odbitka - wiele odbitek

bg‑gray2

Czy odbitki zawsze są udane?

Nie - i to jest właśnie tajemnica warsztatu graficznego; potrzeba wiele odbitek, a czasami i poprawek, aby efekt był satysfakcjonujący; aby odbiły się najcieńsze linie, punkty, głębokie czernie - słowem - wszystkie szczegóły z matrycy.
Ten końcowy etap pracy wymaga precyzji i cierpliwości.

bg‑red

Podsumowanie

bg‑gray2

Praca grafika wymaga niezwykłej dokładności i umiejętności rysownika, drukarza, malarza. Łączy te dziedziny sztuk plastycznych – grafik wykonuje rysunek, przygotowuje farby, drukuje, bo grafika jest przecież formą druku. Grafikami często byli malarze, którzy dawniej „reprodukowali” swoje graficzne wersje prac malarskich zanim wynaleziono druk.

Od precyzji pracy grafika zależy jakość jego pracy, a jednocześnie jej wartość.

Współczesny grafik ma nieograniczone możliwości twórcze, wynikające z postępu technicznego, rozwijających się materiałów, sposobów projektowania opartych na wykorzystaniu technik komputerowych. Jednak tradycyjna grafika warsztatowa cieszy się nadal powodzeniem i znajduje zwolenników wśród młodych artystów.

Ćwiczenia

R1EjTHhFynSKB1
Ćwiczenie 1
Tablica przy wejściu do sklepu, warsztatu, instytucji itp., podająca ich nazwę to: Możliwe odpowiedzi: 1. Szyld, 2. Mural, 3. Matryca. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1Iqc42a8VxUQ1
Ćwiczenie 1
Zaznacz, które z poniższych prac należą do sztuki użytkowej.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R67bRPtLiIrJj1
Ćwiczenie 2
Spośród wymienionych technik wybierz te, które należą do druku wypukłego. Możliwe odpowiedzi: 1. Akwaforta, 2. Litografia, 3. Drzeworyt, 4. Linoryt, 5. Miedzioryt, 6. Gipsoryt, 7. Akwatinta, 8. Sucha igła. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Rx3pkfYR24PHK1
Ćwiczenie 3
Odpowiedz, jaką inną nazwą określa się techniki: sitodruk, filmdruk, drukowanie sitowe. Odpowiedź: Tu uzupełnij. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RX1kRFW0NSEAY2
Ćwiczenie 4
Zaznacz zdania, które są prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. W drzeworycie matrycę zanurza się w kwasie azotowym, 2. Frotagge polega na ryciu w miedzianej płycie, 3. Grafika użytkowa związana jest z rynkiem wydawniczym i reklamą, 4. Sucha igła jest techniką wklęsłą., 5. Odbitka akwafortowa przypomina rysunek wykonany piórkiem, 6. Grafika użytkowa obejmuje plakat, ilustracje, druki okolicznościowe, magazyny, gazety, znaczki pocztowe, banknoty, ekslibrisy i liternictwo
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1bqYTl9JiVTh2
Ćwiczenie 5
Wskaż, który opis dotyczy monotypię. Możliwe odpowiedzi: 1. Na płycie metalowej lub szklanej wykonuje się wolno schnącymi farbami (olejnymi, drukarskimi) barwną kompozycję i odciska na zwilżonym papierze., 2. Formę drukową stanowi kamienna płyta o wyszlifowanej powierzchni, na którą nanosi się lewo czytelny rysunek za pomocą tłustej kredki litograficznej lub specjalnej farby albo tuszu., 3. Płytę miedzianą z wykonanym rysunkiem pokrywa się mieszaniną alkoholu i pyłku żywicznego i lekko podgrzewa. Płytę kilkakrotnie zanurza się w kwasie azotowym (werniksując partie dostatecznie wgłębione), który wytrawia metal odsłonięty między ziarenkami żywicy. Oczyszczoną płytę pokrywa się farbą i wykonuje odbitki. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 5
RNKFeWZFGzWgd
Ułóż puzzle. Po wykonaniu pracy określ jego formę graficzną i typ grafiki.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RsWjsubIL0tOI
Forma graficzna: Tu uzupełnij. Typ grafiki: Tu uzupełnij. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1Qix92vG0brF3
Ćwiczenie 6
Wskaż autora dzieła „Pochód zbójników”. Możliwe odpowiedzi: 1. Jacek Halicki, 2. Jan Lenica, 3. Maria Jarema, 4. Władysław Skoczylas. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 6

Ułóż puzzle, a następnie podpisz pod ilustracjami właściwe oznaczenia technik wykonania grafik komputerowych: 2D, 3D.

R17aHXuzV5Flp
Ułóż puzzle, a następnie podpisz pod ilustracjami właściwe oznaczenia technik wykonania grafik komputerowych: 2D, 3D.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RYrQxSqR9GkDY
Ułóż puzzle, a następnie podpisz pod ilustracjami właściwe oznaczenia technik wykonania grafik komputerowych: 2D, 3D.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 7

Scharakteryzuj następujące techniki graficzne: drzeworyt, linoryt, miedzioryt. Określ materiał, z którego wykonana jest matryca i kolejne czynności podczas ich wykonania.

RsBexP7kaN6X3
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 8

Wpisz nazwę techniki graficznej, o której mowa w poniższym opisie.

„Technika ta zalicza się do technik druku wypukłego. W druku wypukłym, po naniesieniu rysunku na matrycę, którą jest linoleum, wycina się miejsca, które nie będą pokrywane farbą, czyli te, które nie mają być widoczne w odbitce (do wycinania używa się specjalnych dłut o przekroju liter U lub V). Następnie pokrywa się matrycę farbą (najlepiej drukarską) i odbija się na papierze za pomocą prasy lub metodą domową, np. zewnętrzną stroną łyżki.”

RzXwieNA7NcPu
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 8

Rozpoznaj technikę graficzną, w której została wykonana poniższa praca. Opisz, jak powstaje praca wykonana taką techniką oraz wskaż cechy odbitki.

R1UaDNBM79FaZ
Dzieło autorstwa Tai Shan Schierenberga pod tytułem „Bez tytułu 4” przedstawia portret mężczyzny w średnim wieku, o krótkich nastroszonych włosach i azjatyckich rysach twarzy. Sposób przedstawienia postaci sugeruje, że postać ma zamknięte oczy oraz usta. Portretowany mężczyzna ubrany jest w kurtkę spod której wyłania się koszula.
Tai Shan Schierenberg, „Bez tytułu 4”, 2001, kolekcja prywatna, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, flowersgallery.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Tai Shan Schierenberg, Uciekinier, Linoryt, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://www.flowersgallery.com/artists/46-tai-shan-schierenberg/works/74985/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1SPOlXnORNK3
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Galeria

Galeria

RSULAEu1VYlFA
Dzieło autorstwa Ryszarda Otręby pod tytułem „Inicjacja I” przedstawia abstrakcyjną pracę, na której znajduje się czarna figura przypominająca postać. Wokół figury znajduje się obszar w czarno‑białe linie przypominający skrzydła. U dołu dzieła autor umieścił biały okrąg oraz czarną plamę.
Ryszard Otręba, „Inicjacja I”, 1973 r., Galeria Tate Modern, Londyn, Wielka Brytania, tate.org.uk, CC BY 3.0
Źródło: Ryszard Otręba, Inicjacja I, Gipsoryt, Galeria Tate Modern, Londyn, dostępny w internecie: https://www.tate.org.uk/art/artworks/otreba-initiation-i-p11087 [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
R1UaDNBM79FaZ
Dzieło autorstwa Tai Shan Schierenberga pod tytułem „Bez tytułu 4” przedstawia portret mężczyzny w średnim wieku, o krótkich nastroszonych włosach i azjatyckich rysach twarzy. Sposób przedstawienia postaci sugeruje, że postać ma zamknięte oczy oraz usta. Portretowany mężczyzna ubrany jest w kurtkę spod której wyłania się koszula.
Tai Shan Schierenberg, „Bez tytułu 4”, 2001, kolekcja prywatna, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, flowersgallery.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Tai Shan Schierenberg, Uciekinier, Linoryt, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://www.flowersgallery.com/artists/46-tai-shan-schierenberg/works/74985/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1HawCSvkAv1b
Umieszczona na beżowym tle prostokątna ilustracja ukazująca dwa, lekko przechylone budynki. Oba składają się z okien, drzwi, wystających części przypominających deski oraz rury, a także obecnych wokół nich elementów, umieszczonych również na podłożu. Ciemne budynki ukazano wśród szarych linii, kropek oraz przedmiotów. Tło jest jasne. Pod ilustracją, na beżowej ramce, umieszczono napis: „Ta szczelina raptownie odcięła mi drogę…” A. Telka‑Budka 19, akwaforta e/a.
Aleksandra Telka‑Budka, „Ta szczelina raptownie odcięła mi drogę”, 1993 r., kolekcja prywatna, aleksandratelka‑budka.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Aleksandra Telka-Budka, Ta szczelina raptownie odcięła mi drogę, Akwaforta, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://aleksandratelka-budka.pl/male-formy [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1GbyUtwbD0oH
Umieszczona na beżowym tle prostokątna ilustracja w jasnobrązowej ramce ukazująca postać na krzyżu. Środek szarej ilustracji zajmuje kształt przypominający ludzkie ciało – nogi z ugiętymi kolanami; palce u stóp, przypominające gwoździe; szeroki brzuch z ciemniejszym fragmentem u dołu; przybite do krzyża ręce, z których jedna jest znacznie grubsza od drugiej, a także zarys głowy. Krzyż jest ciemny, wysoki. Tło jest rozmyte, nieregularne – przechodzi od koloru kremowego do szarości. Pod ilustracją obecny jest napis” 2/25 1954, Clarke”.
Geoffrey Clarke, „Ukrzyżowanie”, 1974 r., Tate Modern, Londyn, Wielka Brytania, tate.org.uk, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Geoffrey Clarke, Ukrzyżowanie, Akwatinta, Galeria Tate Modern, Londyn, dostępny w internecie: https://www.tate.org.uk/art/artworks/clarke-crucifixion-p01011 [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R19I7IdyYFGOQ
Ilustracja przedstawia mężczyznę oraz zwierzę przypominające konia na beżowo‑szarym tle. Mężczyzna, ukazany bokiem z lewej strony ilustracji, ma na sobie hełm. Ma długi, prosty nos oraz średniej długości brodę. Jego źrenice są niewidoczne. Pod nim obecna jest twarz innej postaci, której kąciki ust skierowane są delikatnie w dół. Podobna postać obecna jest w prawym dolnym rogu. Z prawej strony, obok mężczyzny, ukazano zwierzę przypominające konia, którego kształt pyska przywodzi na myśl ptasi dziób. W tle umieszczono kształt przypominający schody prowadzące z wody na ląd.
Ewa Kutylak, „Zwycięstwo”, 2003 r., prywatna kolekcja, kutylak.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Ewa Kutylak, Zwycięstwo, Miedzioryt, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://www.kutylak.com/portfolio/victory-engraving/victory-engraving-2003p/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1WwdLy0mhHCE
Ilustracja przedstawia porośniętą trawą polanę, na której ukazano drzewa pozbawione liści oraz gałęzi. Są cienkie, szare z jaśniejszymi fragmentami. Obok nich obecne są bezlistne krzewy oraz, gdzieniegdzie, wysokie źdźbła trawy. W powietrzu przedstawiono cienkie, wąskie liście. U góry ukazano ludzką twarz otoczoną ciemnymi promieniami o różnej długości, przywodzącą na myśl słońce. Twarz jest jasna, jej oczy są podkrążone, usta wąskie i zaciśnięte, a nos długi.
Barbara Komaniecka, „Świadek”, 2017 r., Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, rynekisztuka.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Barbara Komaniecka, Świadek, Sucha igła, Biblioteka Uniwersytecka, Warszawa, dostępny w internecie: https://rynekisztuka.pl/wydarzenie/oswiecenie-wystawa-pokonkursowa/0070-2/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1BtmMQbVHDyz
Dzieło autorstwa Maurtisa Cornelisa Eschera pod tytułem „Względność” to praca abstrakcyjna, na której znajduje się klatka schodowa przedstawiona w wielu rzutach. Ludzie korzystający ze schodów wchodzą po niej „do góry nogami” lub pionowo w dół. W rezultacie, praca wygląda, jak gdyby na jednej przestrzeni widniało kilka perspektyw. Pomieszczenie, oprócz schodów, posiada łuki, przez które widać rośliny oraz ludzi na zewnątrz. Ludzie pozbawieni są twarzy, ich głowy są gładkie, wszyscy wyglądają podobnie. Wchodzą po schodach, spacerują na zewnątrz oraz siedzą przy stole.
Maurits Cornelis Escher, „Względność”, 1953 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA), Nowy Jork, Stany Zjednoczone, wikiart.org, Fair Use
Źródło: Maurtis Cornelis Escher, Względność, Litografia, Muzeum Sztuki MoMA, Nowy Jork, dostępny w internecie: https://www.wikiart.org/en/m-c-escher/relativity-lattice [dostęp 7.05.2021], domena publiczna.
R1GPqnhxKTe0S
Dzieło autorstwa Henryka Płóciennika pod tytułem „Zamek szwedzki” przedstawia budynek z czterema wieżami wartowniczymi. Jedna z wież to wieża zegarowa stojąca na pierwszym planie z lewej strony. W centrum pracy stoi główny budynek, który posiada bogato zdobione ściany. Wokół budynku rosną liczne drzewa. W tle powiewa flaga szwedzka oraz widoczne są góry. Wieże zdają się wtapiać w krajobraz, na ich powierzchniach widoczne są postacie oraz roślinne wzory. Główny budynek, do którego prowadzą schody, posiada kolumny. Pomiędzy nimi stoi naga kobieta. Przed zamkiem widoczny jest czarny ptak, stojący na ziemi.
Henryk Płóciennik, „Zamek szwedzki VII”, 1976 r., Galeria Adi Art, Łódź, drzeworyt.pl, CC BY 3.0
Źródło: Henryk Płóciennik, Zamek szwedzki VII, Cynkografia, Galeria Adi Art, Łódź, dostępny w internecie: http://www.drzeworyt.pl/henryk-plociennik/plociennik_henryk_zamek-szwedzki-vii_1976_cynkografia-50x32_5zrodlo_-henryk_plociennik_grafika_autocynkografie_1964-1999_galeria_adi_art_lodz_2004 [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
RJ3UWXHmwfmKg
Dzieło autorstwa Marii Jaremy pod tytułem „Formy” przedstawia abstrakcyjną pracę, na której znajdują się figury i plamy o nieregularnym kształcie. Większość z nich to formy przypominające czworoboki lub nierówne trójkąty, lecz można zauważyć również inne kształty. Różnią się one wielkością oraz kolorem – zauważalne są różne odcienie szarości. Tło jest jasnoszare, z odbarwieniami przypominającymi zabrudzony papier.
Maria Jarema, „Formy”, 1954 r., własność prywatna, artlibra.pl, CC BY 3.0
Źródło: Maria Jarema, Formy, Monotypia, własność prywatna, dostępny w internecie: https://artlibra.pl/oferta/formy-2/ [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
ReGFIZL0u4SbR
Ilustracja przedstawia okładkę magazynu Elle z 2014 roku wykonaną techniką komputerową. U góry obecny jest czarny napis „ELLE”, pomiędzy literami „e” oraz pierwszym „l” – „BRITISH”, pod spodem biały napis „COLLECTIONS”, a nieco niżej, czerwony napis „NEW SEASON 17”. Na dole umieszczono napis „SPRING/SUMMER 2014”, a po lewej stronie – kod kreskowy wraz z informacjami. Pierwszy plan okładki stanowi ubrana w białą, rozpiętą marynarkę, białe spodnie oraz biały, krótki top ciemnowłosa kobieta. Jest szczupła, ma wydatne usta, jasną skórę oraz sięgające ramion włosy. Ma grzywkę. W tle oraz na jej stroju obecne są wizerunki kobiet przypominających modelki na wybiegu, prezentujące różne stroje, między innymi sukienki. Ukazane są bokiem lub przodem, większość z niewidocznymi twarzami.
Ilustracja okładki magazynu Elle z 2014 roku wykonana techniką komputerową, magpile.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Ilustracja okładki magazynu Elle z 2014 roku wykonana techniką komputerową, ilustracja, dostępny w internecie: https://magpile.com/elle-collections/spring-14/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RYiG06OSoLaPF
Ilustracja przedstawia znaczek autorstwa Jana Lenicy, który został stworzony z myślą o II Międzynarodowym Biennale Plakatu, które odbyło się w 1968 roku. Znaczek przedstawia postać przypominającą skrzydlatego człowieka o zielono‑niebieskim kolorze skóry, ziejącego niebiesko‑żółtym ogniem. Obok postaci znajduje się napis: TEATR WIELKI. CHARLES GOUNOD, FAUST. Ilustracja jest obramowana, po kolei widoczne są trzy ramki – szara z białymi napisami, biała oraz niebieska z półokrągłymi wypukłościami.
Jan Lenica, znaczek: II Międzynarodowe Biennale Plakatu, 1968 r., wikimedia.org, domena publiczna
Źródło: Jan Lenica, znaczek: II Międzynarodowe Biennale Plakatu, znaczek, ilustracja, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:II_Miedzynarodowe_Biennale_Plakatu_(1968)_Polish_stamp;_poster_by_Jan_Lenica.jpg [dostęp 7.05.2021], domena publiczna.
Rmp2k7Zg5a3ss
Praca autorstwa Jacka Halickiego pod tytułem „Ekslibris” przedstawia białe tło, na którym autor umieścił czarno‑białe zdjęcia instrumentów: fortepianu, puzonu, trąbki oraz płyty winylowej. Instrumenty są stłoczone w środku dzieła, a obok nich, z prawej strony, widoczny jest wertykalny podpis – Jacek Halicki, napisany wysoką, cienką czcionką oraz wielkimi literami.
Jacek Halicki, „Ekslibris”, własność prywatna Jacka Halickiego, wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Jacek Halicki, Ekslibris, ekslibris, dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:2014_Exlibris.jpg [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY-SA 3.0.
RMeHLGQQFmYM7
Plakat promujący przedstawienie teatralne pod tytułem „Lalka” prezentuje młodą kobietę ubraną w długą suknię, trzymającą w dłoniach dwa kwiaty – jeden z przodu swojej sukni, a drugi przy prawym uchu. Głowa kobiety jest lekko przechylona, a usta rozciągnięte w nieznacznym uśmiechu. Kobieta stoi na placu pomiędzy budynkami. Na grafikę z kobietą zostały naniesione metodą komputerową elementy – suknia oraz serce z dziurką od klucza, które przedstawiono w odcieniu ciepłego beżu. Na dole widnieje napis z tytułem przedstawienia oraz informacjami na jego temat.
Plakat do przedstawienia „Lalka” w Teatrze muzycznym w Gdyni, reż. Wojciech Kościelniak, teatr.pomorzekultury.pl, CC BY 3.0
Źródło: Plakat do przedstawienia „Lalka” w Teatrze muzycznym w Gdyni, plakat, ilustracja, dostępny w internecie: https://teatr.pomorzekultury.pl/musical-lalka-plakat-2/ [dostęp 7.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
RotVgKd32FjDT
Ilustracja przedstawia pomieszczenie oraz postać z gry komputerowej. Na pierwszym planie obecne jest otoczone czarną ramką miejsce przypominające pokój o drewnianych ścianach, w którym umieszczono kominek, akwarium oraz porośnięte roślinami fragmenty ziemi. Nieco po prawej stronie od środka pomieszczenia stoi postać o ciemnych włosach ubrana w niebieskie ogrodniczki oraz czerwoną koszulę i buty.
Stardew Valley - gra oparta na pikselach, wykonana w technologii 2D, g2a.com, g2a.com (fot.), Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: g2a.com, Stardew Valley - gra oparta na pikselach, wykonana w technologii 2D, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.g2a.com/pl/stardew-valley-steam-key-global-i10000011727009 [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RxcFU3HXMYkGn
Ilustracja, podzielona ukośną linią, przedstawia wizerunek Kaczora Donalda w dwóch wersjach. Postać ma białe pióra, żółte nogi oraz dziób, a także jasnoniebieskie białka oczu. Zamiast skrzydeł ma ręce i dłonie. Ma na sobie niebieską koszulę z żółtymi detalami oraz niebieską czapkę, a na pierwszej ilustracji także czerwoną muszkę. Po lewej stronie, na żółtym tle obecna jest wersja 2D. Kaczor stoi przodem, wyciągając prawą rękę do góry, z otwartym dziobem. Wersja po prawej stronie – 3D, ukazuje go tyłem, z wysuniętym palcem wskazującym lewej dłoni. Kaczor odwraca głowę do tyłu, w stronę widza. Tło jest niebieskie.
ADMEC Multimedia Institute, Kaczor Donald, wizerunek bohatera w wersji 2D i 3D, pinimg.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: ADMEC Multimedia Institute, Kaczor Donald, wizerunek bohatera w wersji 2D i 3D, ilustracja, dostępny w internecie: https://in.pinterest.com/pin/422423640052893316/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RgxZzcDlDX9qR
Ilustracja przedstawia projekt czajnika wykonany ciemnoszarymi liniami na białej kartce papieru. Jego fragmenty przypominają siatki linii, figury geometryczne, tworzące owalną część główną, pokrywę z uchwytem, rączkę po prawej stronie, a także wygiętą, krótką szyjkę z lewej strony.
Martin Newell, Kultowy model w grafice komputerowej 3D czajnika zwanego Utah – szkielet, pierwowzór i współczesna wizualizacja, 1975 r., School of Computing w Utah, Stany Zjednoczone, pngegg.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Martin Newell, Kultowy model w grafice komputerowej 3D czajnika zwanego Utah – szkielet, pierwowzór i współczesna wizualizacja, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.pngegg.com/en/png-whiwc [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Rs2Qsq8xGRLaM
Ilustracja przedstawia biały, połyskujący czajnik, którego powierzchnia odbija światło. Jego rączka znajduje się po prawej stronie, a szyjka – po lewej. U góry jest pokrywa z niewielkim, gładkim uchwytem. Tło stanowi jasna powierzchnia oraz cień.
Marshall Astor, Pierwowzór czajnika Utah, 2007 r. (rok wykonania fotografii), Muzeum Historii Komputerów, Mountain View, Stany Zjednoczone, wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0
Źródło: Marshall Astor, Pierwowzór czajnika Utah, fotografia, Muzeum Historii Komputerów, Mountain View, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Original_Utah_Teapot.jpg [dostęp 21.04.2022], licencja: CC BY-SA 2.0.
Rr3YA2JPQoZo2
Ilustracja przedstawia szary, połyskujący czajnik o ciemniejszej górze oraz jaśniejszym dole. Jego rączka znajduje się po lewej stronie, a jej niewyraźne odbicie widoczne jest na powierzchni głównej części dzbanka. Szyjka znajduje się po prawej stronie, a pokrywa z niewielkim uchwytem – u góry. Tło stanowi jasna powierzchnia.
Dhatfield, Współczesna wizualizacja czajnika Utah, 2008 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Dhatfield, Współczesna wizualizacja czajnika Utah, fotografia, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utah_teapot_simple_2.png [dostęp 21.04.2022], licencja: CC BY-SA 3.0.
R1T487MuvdJka
Rysunek przedstawiający postać trzymającą jasny czajnik. Postać ta ma na sobie brązowy kapelusz o szerokim rondzie, żółtą koszulę w kratę oraz białą kamizelkę w czarne łaty. Ma pociągłą twarz oraz spiczasty nos. Prawą dłonią dotyka szyjki jasnoróżowego czajnika o szyjce oraz uchwycie w kolorze ciemniejszego różu. Rączka czajnika trzymana jest przez rękę innej postaci. Tło stanowi różowy materiał w kwiatki oraz fragment pomieszczenia.
Rysunkowe przedstawienie postaci Chudego trzymającego czajniczek Utah z filmu animowanego „Toy Story”. Grafika przygotowana na podstawie kadru z filmu, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rysunkowe przedstawienie postaci Chudego trzymającego czajniczek Utah z filmu animowanego „Toy Story”, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
R1PBtUDgeUs0E
Ilustracja przedstawia rysunkową postać Homera Simpsona o żółtej skórze, dużej, pociągłej twarzy, krępej budowie ciała oraz dużych, wyłupiastych oczach. Postać ta ma krótki zarost i głowę pokrytą łysiną. Ubrana jest w podwiniętą powyżej brzucha szarą koszulkę, niebieskie spodnie i szare buty. Spogląda na swój wystający brzuch, w prawej dłoni trzymając mały, brązowy czajnik. Tło oraz pierwszy plan stanowi szara podłoga z zielonymi liniami tworzącymi kwadraty. Leży na niej niewielka piłka, znajdująca się na lewo od postaci, a za postacią znajdują się szary prostopadłościan oraz dwa stożki o nieregularnej strukturze, a także nocne niebo.
Rysunkowe przedstawienie postaci Homera Simpsona z serialu „Simpsonowie” trzymającego czajniczek Utah. Grafika przygotowana na podstawie ilustracji ze strony unsupervisednerds.com, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rysunkowe przedstawienie postaci Homera Simpsona z serialu „Simpsonowie” trzymającego czajniczek Utah, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.unsupervisednerds.com/reads-full/2020/10/28/five-great-halloween-episodes [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RZ18MfJoUaHWS
Ilustracja przedstawiająca rysunkową wizję kobiety stojącej przy brązowym blacie, trzymającej w lewej dłoni czerwony czajnik. Rudowłosa kobieta pochyla twarz w stronę blatu. Ma na sobie jasną bluzkę w różowe i fioletowe kwiaty, a także jasne jeansy. Główna część czajnika, jego szyjka oraz rączka są czerwone, natomiast skraj pokrywki – szary. Dół czajnika jest nieco ciemniejszy niż pozostała jego część. Po jego lewej stronie stoi jasnoszary kubek. Tło stanowi szara ściana.
Rysunkowe przedstawienie postaci trzymającej czajniczek Utah z gry „The Sims”, w którym został wykorzystany czajnik Utah. Grafika przygotowana na podstawie ilustracji źródłowej: modthesims.info, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rysunkowe przedstawienie postaci trzymającej czajniczek Utah z gry „The Sims”, w którym został wykorzystany czajnik Utah, ilustracja, dostępny w internecie: https://modthesims.info/download.php?t=567599&c=1&goto=newpost [dostęp 21.04.2022], licencja: CC BY 3.0.
Techniki graficzne
Kilka propozycji działań twórczych