Pośród artystycznych zawodów grafik jest szczególnym z wielu powodów.
Artysta musi przejść żmudną drogę od projektu do realizacji, w czym niebagatelną rolę pełnią techniki, którymi się posługuje. Za to efekt końcowy może być wielokrotnie satysfakcjonujący.

bg‑red

Ten materiał pomoże Ci

  • Rozpoznawać techniki graficzne w poznanych dziełach,

  • Poznać materiały i narzędzia,  jakimi posługują się graficy;

  • Zauważać różnorodność technik stosowanych przez współczesnych grafików,

  • Docenić nowe technologie jako narzędzia pracy dla artystów grafików
     i projektantów.

Ten materiał przybliży Ci, jak pracują artyści graficy. 
Krótkie filmy wprowadzą Cię w zagadnienia technik graficznych, od tradycyjnych, po najbardziej nowatorskie, w których nowe technologie są narzędziem pracy.
Opisy wybranych technik z zastosowaniem właściwej terminologii pozwolą Ci  poznać graficzny warsztat pracy.

bg‑red

Grafika artystyczna

bg‑gray2

Jakie są podstawowe techniki używane w grafice artystycznej?

Grafika artystyczna, zwana również grafiką warsztatową wykorzystuje wiele technik; druku wypukłego, druku wklęsłego, czy druku płaskiego. Zapoznaj się ze schematem, aby lepiej zrozumieć, jak powstaje odbitka.

R4BLV4U8FQFE4
Schemat przedstawiający typy druku
Źródło: edycja: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

druku wypukłym (rys.1) farbą pokrywa się miejsca, które nie zostały wyżłobione. To one są widoczne na odbitce.

Odwrotnie jest w druku wklęsłym (rys.2), w którym rysunek na odbitce powstaje w wyniku odciśnięcia farby wtartej w miejsca wyżłobione lub wytrawioneWytrawiaćwytrawione.

druku płaskim (rys.3) rysunek opracowuje się bezpośrednio na płaszczyźnie matrycy z kamienia lub blachy offsetowej. Następnie utrwala się go i zabezpiecza przed pokryciem farbą.

bg‑red

Grafika artystyczna

bg‑gray2

Które techniki zaliczają się do druku wypukłego?

Ćwiczenie 1
R15S3R7DCTA81
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
RN4LK6NVOT2BU
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat składający się z czterch okręgów – jednego dużego w centrum oraz trzech mniejszych. W centralnym okręgu znajduje się tekst: Techniki druku wypukłego, natomiast w mniejszych, kolejno: Drzeworyt, Gipsoryt, Linoryt. Dodatkowo na ilustracji umieszczono punkty interaktywne, pod którymi znajdują się dodatkowe informacje: 1. Drzeworyt. Na drewnianym klocku powleczonym gruntem opracowuje się rysunek; metalowymi dłutami lub rylcami wycina się tło (na odbitce białe), partie wypukłe pokrywa się farbą i odbija ręcznie na papierze (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/drzeworyt;3894553.html). Dzieło autorstwa Władysława Skoczylasa przedstawia grupę mężczyzn stojących w jaskini. Każdy ze zbójników ubrany jest w czerwone spodnie oraz białą koszulę i czerwoną czapkę. W dłoniach trzymają ciupagi. Jeden ze zbójników przygrywa kompanom na skrzypcach. Władysław Skoczylas, „Pochód zbójników” (z „Teki zbójnickiej”), 1919‑1920 r., drzeworyt kolorowany, Muzeum Narodowe, Warszawa, culture.pl, CC BY 3.0 2. Gipsoryt. Matrycę opracowuje się na płycie gipsowej, w której rysunek wycina się rylcami i dłutkami. Technika zbliżona do drzeworytu, ale zamiast klocka drewnianego używa się płyty gipsowej (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/gipsoryt;3905587.html). Dzieło autorstwa Ryszarda Otręby pod tytułem „Inicjacja I” przedstawia abstrakcyjną pracę, na której znajduje się czarna figura przypominająca postać. Wokół figury znajduje się obszar w czarno‑białe linie przypominający skrzydła. U dołu dzieła, po lewej stronie, autor umieścił biały okrąg oraz czarną plamę. Ryszard Otręba, „Inicjacja I”, 1973 r., Galeria Tate Modern, Londyn, Wielka Brytania, tate.org.uk, CC BY 3.0, 3. Linoryt. W płycie linoleum wycina się nożem i innymi narzędziami partie kompozycji mające w odbitce pozostać białe; pozostałe części powleka się farbą i wykonuje odbitki; linoryty charakteryzują silne kontrasty czerni i bieli oraz większa niż w drzeworycie swoboda rysunku (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/linoryt;3932861.html). Dzieło autorstwa Tai Shan Schierenberga pod tytułem „Bez tytułu 4” przedstawia portret mężczyzny w średnim wieku, o krótkich nastroszonych włosach i azjatyckich rysach twarzy. Sposób przedstawienia postaci sugeruje, że postać ma zamknięte oczy oraz usta. Portretowany mężczyzna ubrany jest w kurtkę spod której wyłania się koszula. Tai Shan Schierenberg, „Bez tytułu 4”, 2001 r., kolekcja prywatna, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, flowersgallery.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Techniki druku wypukłego
Źródło: edycja: online-skills, Ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Prezentacja multimedialna - Drzeworyt

Zapoznaj się z techniką drzeworytu przedstawioną w prezentacji, zwracając uwagę na cechy charakterystyczne dla tej techniki. Przejścia między stronami prezentacji umożliwi Ci strzałka w prawym dolnym rogu ekranu.

R1TSGXB4OC8DO
RMRD7ZAEG2BUH
Graficzne techniki artystyczne - drzeworyt
Źródło: Graficzne techniki artystyczne - drzeworyt, domena publiczna.
Transkrypcjablackwhite
PuRTgh5Y0

Drzeworyt

1,1

Drzeworyt to technika graficzna, w której artysta rysuje lub graweruje bezpośrednio na drewnianej płycie, która jest następnie pokrywana farbą i odbijana na papierze lub innym materiale.

Rsobb4aNPjOIh
Rzeźbienie dzieła w drewnie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźbienie dzieła w drewnie, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P19wR23X2

Drzeworyt

ROn7VNLmh4spB
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Drzeworyt”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
bg‑red

Grafika artystyczna

bg‑gray2

Które techniki zaliczają się do druku wklęsłego?

Ćwiczenie 2
R1OPDV3CQV5VN
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
RGjGv4Nfvrl16
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat składający się z pięciu okręgów – jednego dużego niebieskiego okręgu w centrum oraz czterech mniejszych, pomarańczowych. W centralnym okręgu znajduje się tekst: Techniki druku wklęsłego, natomiast w mniejszych, kolejno: 1. akwaforta, 2. akwatinta, 3. miedzioryt, 4. sucha igła. W mniejszych okręgach interaktywne punkty wraz z ilustracjami. 1. Akwaforta. Na zawerniksowanej płycie miedzianej wykonuje się rysunek stalową igłą; dla osiągnięcia różnego natężenia kresek płytę trawi się kilkakrotnie kwasem azotowym; w powstałe zagłębienia (po oczyszczeniu płyty) wciera się farbę drukarską i wykonuje odbitki.
(Źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/akwaforta;3867159.html). Odbitka akwafortowa przypomina rysunek wykonany piórkiem. Pod tekstem znajduje się ilustracja. Aleksandra Telka‑Budka, „Ta szczelina raptownie odcięła mi drogę”, 1993 r., kolekcja prywatna, aleksandratelka‑budka.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu), Umieszczona na beżowym tle prostokątna ilustracja ukazująca dwa, lekko przechylone budynki. Oba składają się z okien, drzwi, wystających części przypominających deski oraz rury, Wystają z nich oraz krążą w ogół i leżą na ziemi elementy o nieokreślonych kształtach. Ciemne budynki ukazano wśród szarych linii, kropek oraz przedmiotów. Tło jest jasne. 2. Akwatinta. Płytę miedzianą z wykonanym rysunkiem pokrywa się mieszaniną alkoholu i pyłku żywicznego oraz lekko podgrzewa; płytę kilkakrotnie zanurza się w kwasie azotowym (werniksując partie dostatecznie wgłębione), który wytrawia metal odsłonięty między ziarenkami żywicy; oczyszczoną płytę pokrywa się farbą i wykonuje odbitki.
(Źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/akwatinta;3867174.html). Odbitka przypomina rysunek malowany tuszem. Pod tekstem znajduje się ilustracja. Geoffrey Clarke, „Ukrzyżowanie”, 1974 r., Tate Modern, Londyn, Wielka Brytania, tate.org.uk, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu), Umieszczona na beżowym tle prostokątna ilustracja w jasnobrązowej ramce ukazująca postać na krzyżu. Środek szarej ilustracji zajmuje kształt przypominający ludzkie ciało – nogi z ugiętymi kolanami; palce u stóp, przypominające gwoździe; szeroki brzuch z ciemniejszym fragmentem u dołu; przybite do krzyża ręce, z których jedna jest znacznie grubsza od drugiej, a także zarys głowy. Krzyż jest ciemny, wysoki. Tło jest rozmyte, nieregularne – przechodzi od koloru kremowego do szarości. 3. Miedzioryt Na gładko wypolerowanej płycie miedzianej żłobi się rysunek za pomocą stalowych rylców; po opracowaniu płytę lekko się podgrzewa, następnie wciera farbę w wyżłobione rowki; po usunięciu farby z gładkich partii metalu przykłada się do płyty zwilżony papier i przepuszcza przez prasę; z jednej płyty można otrzymać kilkaset odbitek; miedzioryt odznacza się suchą, ostro zakończoną kreską.
(Źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/miedzioryt;3940665.html). Pod tekstem znajduje się ilustracja. Ewa Kutylak, „Zwycięstwo”, 2003 r., prywatna kolekcja, kutylak.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Ilustracja przedstawia mężczyznę oraz zwierzę przypominające konia na beżowo‑szarym tle. Mężczyzna, ukazany bokiem z lewej strony ilustracji, na głowie nosi hełm. Ma długi, prosty nos oraz średniej długości brodę. Jego źrenice są niewidoczne. Pod nim jest twarz innej postaci, której kąciki ust skierowane są delikatnie w dół. Podobna postać jest w prawym dolnym rogu. Z prawej strony, obok mężczyzny, ukazano zwierzę przypominające konia, którego kształt pyska przypomina ptasi dziób. W tle kształt przypominający schody prowadzące z wody na ląd. 4. Sucha igła (Suchoryt) Rysunek ryje się na płycie miedzianej ostrą igłą stalową, która pozostawia po bokach rowka maleńkie wiórki — zatrzymujące farbę na równi z zagłębieniami, i po odbiciu, pod prasą na wilgotnym papierze, daje miękką, malarską kreskę.
(Źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sucha‑igla;3981005.html). Pod tekstem znajduje się ilustracja. Barbara Komaniecka, „Świadek”, 2017 r., Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, rynekisztuka.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu) Ilustracja przedstawia porośniętą trawą polanę, na której ukazano drzewa pozbawione liści oraz gałęzi. Są cienkie, szare z jaśniejszymi fragmentami. Obok nich rosną bezlistne krzewy oraz, gdzieniegdzie, wysokie źdźbła trawy. W powietrzu przedstawiono cienkie, wąskie liście. U góry ukazano ludzką twarz otoczoną ciemnymi promieniami o różnej długości, przypominającą słońce. Twarz jest jasna, jej oczy są podkrążone, usta wąskie i zaciśnięte, a nos długi.
Techniki druku wklęsłego, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Techniki druku wklęsłego, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Prezentacja multimedialna - Miedzioryt

Zapoznaj się z techniką miedziorytu przedstawioną w prezentacji, zwracając uwagę na cechy charakterystyczne dla tej techniki. Przejścia między stronami prezentacji umożliwi Ci strzałka w prawym dolnym rogu ekranu.

R1NAPTMDO81KH
RMTGGRBMLHH5A
Graficzne techniki artystyczne - miedzioryt
Źródło: Graficzne techniki artystyczne - miedzioryt, domena publiczna.
Transkrypcjablackwhite
PxAUY6TlJ

Miedzioryt

1,1

Miedzioryt to technika graficzna, w której obraz jest grawerowany lub trawiony na płycie miedzianej. Następnie płytę pokrywa się farbą, a nadmiar farby jest ścierany, pozostawiając farbę tylko w wyciętych linach i zagłębieniach. Płyta miedziorytnicza jest następnie dociskana do papieru w prasie, tworząc odbitkę.

RQ1dGhTJxm1x2
Płyta miedziorytnicza i odbitka ryciny przedstawiającej niemieckiego poetę Ambrosiusa Hannemanna, wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Płyta miedziorytnicza i odbitka ryciny przedstawiającej niemieckiego poetę Ambrosiusa Hannemanna, ilustracja, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chalcography.PNG#mw-jump-to-license/span> [dostęp 26.10.2023], licencja: CC BY-SA 3.0.
Transkrypcjablackwhite
Prpk3umnc

Miedzioryt

RJRsbyVJLoheH
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Miedzioryt”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
1
Polecenie 1
RcV37B2Vpxf8v
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Grafika artystyczna

bg‑gray2

Które techniki zaliczają się do druku płaskiego?

Ćwiczenie 3
RL1FTT9S53SNN
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
R19liZwhWpgCT
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat składający się z czterech okręgów – jednego dużego w centrum oraz trzech mniejszych. W centralnym okręgu znajduje się tekst: Techniki druku płaskiego, natomiast w mniejszych, kolejno: litografia, cynkografia, monotypia. Dodatkowo na ilustracji umieszczono punkty interaktywne, pod którymi znajdują się dodatkowe informacje: 1. Litografia. Formę drukową stanowi kamienna płyta (…) o wyszlifowanej powierzchni, tzw. kamień litograficzny, na którą nanosi się ledwo czytelny rysunek za pomocą tłustej kredki litograficznej lub specjalnej farby albo tuszu. Po przetarciu płyty lekko zakwaszonym roztworem gumy arabskiej miejsca na powierzchni nie zawierające kredki (farby) nabierają właściwości hydrofilowych, to jest zwilżają się wodą i nie przyjmują, w odróżnieniu od miejsc pokrytych rysunkiem, nanoszonej później (za pomocą tamponu lub wałka) farby drukowej. Odbitkę otrzymuje się w prasie litograficznej — farba zostaje przeniesiona na papier dociskany do kamienia litograficznego (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/litografia;3933235.html). Dzieło autorstwa Maurtisa Cornelisa Eschera to praca abstrakcjna, na której znajduje się wiele klatek schodowych. Schody są ustawione w wielu kierunkach, niektóre są do góry nogami. Na niektórych schodach znajdują się postacie, które schodzą lub wchodzą po nich. Maurits Cornelis Escher, „Względność”, 1953 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej MoMA, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, wikiart.org, Fair Use, 2. Cynkografia (Chemigrafia, fototypia, fotochemigrafia). W metodzie fotochemicznej pierwszym etapem procesu technologicznego jest (…) wykonanie negatywu fotograficznego (…) lub diapozytywu (…). Płyty chemigraficzne poddaje się odtłuszczeniu i trawieniu w odpowiednim roztworze (…), a następnie pokrywa się warstwą światłoczułą (…). Po naświetleniu płyty przez negatyw (kopiowanie) otrzymuje się pozytywowy obraz oryginału; w miejscach naświetlonych, odpowiadających ciemnym miejscom oryginału, warstwa światłoczuła ulega utwardzeniu i nie zostaje (w odróżnieniu od miejsc nie naświetlonych) wypłukana podczas dalszej obróbki; miejsca te stanowią elementy drukowe płyty (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/chemigrafia;3885056.html). Dzieło autorstwa Henryka Płóciennika przedstawia budynek z czterema wieżami strażniczymi. Jedna z wież to wieża zegarowa (stojąca na pierwszym planie po lewej stronie). W centrum stoi główny budynek, przypominający panteon, który posiada bogato zdobione ściany. Wokół budynku rosną liczne drzewa. W tle powiewa flaga szwedzka, która jest na maszcie na szczycie wieży zegarowej, oraz widoczne są góry. Henryk Płóciennik, „Zamek szwedzki VII”, 1976 r., Galeria Adi Art, Łódź, drzeworyt.pl, CC BY 3.0, 3. Monotypia. Na płycie metalowej lub szklanej wykonuje się wolno schnącymi farbami (olejnymi, drukarskimi) barwną kompozycję i odciska na zwilżonym papierze; powstaje tylko jedna odbitka, gdyż cała farba odbija się na papierze (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monotypia;3943122.html). Dzieło autorstwa Marii Jaremy przedstawia abstrakcyjną pracę, na której znajdują się figury i plamy o nieregularnym kształcie, umieszczone jedna za drugą. Maria Jarema, „Formy”, 1954 r., własność prywatna, artlibra.pl, CC BY 3.0
Techniki druku płaskiego, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Techniki druku płaskiego, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Prezentacja multimedialna - Monotypia

Zapoznaj się z techniką monotypii przedstawioną w prezentacji, zwracając uwagę na cechy charakterystyczne dla tej techniki. Przejścia między stronami prezentacji umożliwi Ci strzałka w prawym dolnym rogu ekranu.

RUJ9NNLJ1DTQB
RORHGHHUDZT37
Graficzne techniki artystyczne - monotypia
Źródło: Graficzne techniki artystyczne - monotypia, domena publiczna.
Transkrypcjablackwhite
P9uZAbGD9

Monotypia

1,1

Monotypia jest to technika graficzna, w której artysta nanosi farbę lub atrament na powierzchnię, a następnie ręcznie lub przy użyciu prasy przenosi obraz na papier lub inny materiał. Istotą monotypii jest to, że każda odbitka jest unikalna, ponieważ farba jest rozprowadzana na powierzchni, co nie pozwala na tworzenie identycznych kopii.

R1bflTGHfbSaw
Egzotyczne drzewa na plaży, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Egzotyczne drzewa na plaży, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P13QQChHA

Monotypia

R1Z3IhnLfrXBa
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Monotypia”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
1
Polecenie 2
R1OjxIp82Irvr
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Grafika artystyczna

bg‑gray2

Czym wyróżnia się sitodruk?

Ćwiczenie 4
RR76TNSNP89DQ
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
R1cMot2RVxsCr
Ilustracja interaktywna przedstawia okrąg, w którym znajduje się napis: Serigrafia. Dodatkowo na ilustracji umieszczono punkt interaktywny z informacją: 1. Serigrafia (Sitodruk, filmdruk, drukowanie sitowe). Jedna z metod drukowania, w której stosuje się formę drukową najczęściej w postaci prostokątnej ramy z napiętą na niej siatką z włókien naturalnych lub syntetycznych (poliamidowych lub poliestrowych) albo z metalu, z wytworzonymi w niej elementami drukującymi (nie zakryte oczka siatki przepuszczające farbę) i niedrukującymi (zakryte oczka siatki). (…) Podczas drukowania farba drukowa jest wprowadzana na całą powierzchnię siatki i przesuwającym się po niej raklem przeciskana przez elementy drukujące bezpośrednio na podłoże (na przykład papier), umieszczone nieruchomo pod siatką (źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sitodruk;3975605.html). Dzieło autorstwa Andyego Warhola pod tytułem „Dyptyk Marilyn” przedstawia dwie kolumny z podobiznami amerykańskiej aktorki i piosenkarki, po dwadzieścia pięć podobizn w każdej kolumnie. Z lewej strony znajdują się kolorowe podobizny kobiety, ma ona żółte włosy, różową twarz. W kolumnie z prawej strony znajdują się czarno‑białe podobizny kobiety.
Serigrafia, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Serigrafia, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Prezentacja multimedialna - Sitodruk/Serigrafia

Zapoznaj się z techniką sitodruku przedstawioną w prezentacji, zwracając uwagę na cechy charakterystyczne dla tej techniki. Przejścia między stronami prezentacji umożliwi Ci strzałka w prawym dolnym rogu ekranu.

R1ZO8FA1D2KTT
RB64B94HMCFGS
Graficzne techniki artystyczne - sitodruk
Źródło: Graficzne techniki artystyczne - sitodruk, domena publiczna.
Transkrypcjablackwhite
Pr1jmgOo4

Sitodruk

1,1

Sitodruk to technika drukarska, w której farba jest przenoszona na powierzchnię, na przykład tkaninę, papier lub inne materiały, poprzez przepuszczenie jej przez sito z wygrawerowanymi lub wytrawionymi otworami w określonym wzorze. Jest to proces wykorzystywany do drukowania na różnych przedmiotach, od koszulek po plakaty i opakowania.

Rt2aFzCBPVNlJ
Korzystanie z maszyny drukarskiej w warsztacie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Korzystanie z maszyny drukarskiej w warsztacie, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
PqAlUgf6M

Sitodruk

R18AFC8QEWdbp
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Sitodruk”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
1
Polecenie 3
R2yFC6Q296IZf
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Grafika komputerowa

bg‑gray2

Co należy wiedzieć o grafice komputerowej?

Graficy komputerowi stosują rozwiązania, w których operują linią i kształtem w grafice wektorowejGrafika wektorowagrafice wektorowej, lub opierają się na matrycy kolorowych punktów określanych pikselami, czyli grafice rastrowejGrafika rastrowagrafice rastrowej. W pracach przeznaczonych do druku stosuje się grafikę dwuwymiarową - 2D. W projektowaniu wnętrz, konstrukcji, projektów sztuki użytkowej czy maszyn, a także w animacji i grach komputerowych zastosowanie ma grafika przestrzenna, trójwymiarowa, czyli 3D.

R182bkBZjWUpM
Ilustracja przedstawia pomieszczenie oraz postać z gry komputerowej. Pomieszczenie to pokój o drewnianych ścianach, w którym umieszczono kominek, akwarium oraz porośnięte roślinami fragmenty ziemi. Nieco po prawej stronie od środka pomieszczenia stoi postać o ciemnych włosach ubrana w niebieskie ogrodniczki oraz czerwoną koszulę i buty. Dodatkowo na ilustracji umieszczono interaktywny punkt. 1. Stardew Valley to gra 2D, oparta na pikselach. przeznaczona na PC (Windows, macOS, Linux), Xbox One, PlayStation 4 oraz Nintendo Switch. Posiada ponad pięć różnych układów map, na których można zbudować swoją wymarzoną farmę z hodowlą zwierząt, uprawą roślin, maszynami.
Stardew Valley - gra oparta na pikselach, wykonana w technologii 2D, g2a.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Stardew Valley - gra oparta na pikselach, wykonana w technologii 2D, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.g2a.com/pl/stardew-valley-steam-key-global-i10000011727009 [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
REWj9zraQ3MjS
Ilustracja, podzielona ukośną linią, przedstawia wizerunek Kaczora Donalda w dwóch wersjach. W wersji po lewej została użyta mniejsza ilość kolorów, brak w niej również cieniowania. Postać ma białe pióra, żółte nogi oraz dziób, a także jasnoniebieskie białka oczu. Zamiast skrzydeł ma ręce i dłonie. Ma na sobie niebieską koszulę z żółtymi detalami oraz niebieską czapkę, a na ilustracji po lewej także czerwoną muszkę. Po lewej stronie, na żółtym tle jest postać w wersji 2D. Kaczor stoi przodem, wyciągając prawą rękę do góry, z otwartym dziobem. Wersja po prawej stronie – 3D, ukazuje go tyłem, z wysuniętym palcem wskazującym lewej dłoni. Kaczor odwraca głowę do tyłu, w stronę widza. Tło jest niebieskie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono interaktywne punkty. Punkt znajdujący się na ilustracji po lewej: 1. Linia konturowa, płaska plama barwna. Punkt znajdujący się na ilustracji po lewej: 2. Wprowadzenie płynnego światłocienia oraz blików, rezygnacja z linii konturu
ADMEC Multimedia Institute, Kaczor Donald, wizerunek bohatera w wersji 2D i 3D, pinimg.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: ADMEC Multimedia Institute, Kaczor Donald, wizerunek bohatera w wersji 2D i 3D, ilustracja, dostępny w internecie: https://in.pinterest.com/pin/422423640052893316/ [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

W 1975 roku informatyk Martin Newell z Uniwersytetu w Utah stworzył matematyczny model czajnika, który posłużył jako materiał do pracy w coraz nowocześniejszych programach graficznych. Czajnik z Utah pojawił się między innymi w filmie „Toy Story”, serialu „The Simpsons” oraz w grze „The Sims”.

R4tlWXdFgxTMg
Pokaz slajdów ukazujący trzy wersje czajnika. Ilustracja numer 1 przedstawia projekt wykonany ciemnoszarymi liniami na białej kartce papieru. Jego fragmenty przypominają siatki linii, figury geometryczne, tworzące owalną część główną, pokrywę z uchwytem, rączkę po prawej stronie, a także wygiętą, krótką szyjkę z lewej strony. Ilustracja numer 2 przedstawia szary, połyskujący czajnik o ciemniejszej górze oraz jaśniejszym dole. Jego rączka znajduje się po lewej stronie, a jej niewyraźne odbicie jest obecne na powierzchni głównej dzbanka. Szyjka obecna jest po prawej stronie, a pokrywa z niewielkim uchwytem – u góry. Tło stanowi jasna powierzchnia. Ilustracja numer 3 przedstawia biały, połyskujący czajnik, którego powierzchnia odbija światło. Jego rączka znajduje się po prawej stronie, a szyjka – po lewej. U góry obecna jest pokrywa z niewielkim, gładkim uchwytem. Tło stanowi jasna powierzchnia oraz cień.
Martin Newell, Kultowy model w grafice komputerowej 3D czajnika zwanego Utah – szkielet, pierwowzór i współczesna wizualizacja, 1975, School of ComputingUtah, Stany Zjednoczone, pngegg.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Dhatfield, Marshall Astor, Kultowy model w grafice komputerowej 3D czajnika zwanego Utah – szkielet, pierwowzór i współczesna wizualizacja, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.pngegg.com/en/png-whiwc [dostęp 21.04.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Original_Utah_Teapot.jpg; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utah_teapot_simple_2.png.

Przykłady użycia czajniczka:

Grafika komputerowa to połączenie informatyki i sztuki.
Zajmuje się tworzeniem obrazów cyfrowych, animacji, modeli 3D, efektów wizualnych, przetwarzaniem i wyświetlaniem obrazów za pomocą komputera.    

Zapoznaj się z grafiką komputerową przedstawioną w prezentacji, zwróć uwagę na to, że w przeciwieństwie do technik warsztatowych jest to dziedzina, w której narzędziem jest komputer.

bg‑gray2

Prezentacja multimedialna - grafika komputerowa

R1OGU12J6K61J
R1UZ62TDD2ZQC
Graficzne techniki artystyczne - grafika komputerowa
Źródło: Graficzne techniki artystyczne - grafika komputerowa, domena publiczna.
Transkrypcjablackwhite
P3G1nkJos

Grafika komputerowa

1,1

Największy wkład w rozwój grafiki komputerowej miała firma Adobe System, która opracowała technologię PostScrit pozwalającą na opisywanie treści i obrazów graficznych za pomocą języka programowania. Grafika komputerowa ma szerokie zastosowanie w przemyśle – umożliwia projektowanie różnorodnych urządzeń, w reklamie - billboardów, plakatów, ulotek, współcześnie wykorzystywana jest także we wzornictwie przemysłowym.

RFlxcxDCzsTYm
Tworzenie grafiki komputerowej, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Tworzenie grafiki komputerowej, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P16SXZAbv

Grafika komputerowa

RI1eWZlVyGTkI
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Grafika komputerowa”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
bg‑red

Grafika użytkowa

bg‑gray2

Do czego służy grafika użytkowa w praktyce?

To dziedzina projektowania graficznego, której celem jest komunikacja wizualna i rozwiązywanie problemów poprzez estetyczne i funkcjonalne projekty. 
Za zadanie ma przekazanie informacji, budowanie marki, ułatwienie użytkowania. Grafika użytkowa obejmuje: 

  • plakat 

  • ilustracje 

  • druki okolicznościowe 

  • magazyny 

  • gazety 

  • znaczki pocztowe 

  • banknoty 

  • ekslibrisy

  • liternictwo.
     Jej produkty najczęściej wytwarza się masowo w różnych technikach druku. Grafika użytkowa cechuje się łączeniem motywów graficznych, obrazów z liternictwem, stosowaniem skrótów, symboli, znaków plastycznych, zwracających uwagę odbiorcy, dlatego często związana jest z identyfikacją wizualną (m. in. logotypy) i reklamą.

Ćwiczenie 5
RNQS8HM5V1RZV
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
RRVNILBm2tMhB
Ilustracja interaktywna przedstawia pięć okręgów – jeden w centrum oraz cztery ułożone wokół środkowego. W centralnym okręgu znajduje się tekst: Działy grafiki użytkowej, natomiast w pozostałych, kolejno: Ilustracja, Druki akcydensowe, na przykład ulotki, znaczki pocztowe, banknoty, Ekslibris, liternictwo, Plakat. Dodatkowo na ilustracji umieszczono punkty interaktywne, pod którymi znajdują się informacje: 1. Informacja uzupełniająca do okręgu Ilustracja: Ilustracja przedstawia okładkę magazynu Elle z 2014 roku wykonaną techniką komputerową. U góry jest czarny napis „ELLE”, pomiędzy literami „e” oraz pierwszym „l” – „BRITISH”, pod spodem biały napis „COLLECTIONS”, a nieco niżej, czerwony napis „NEW SEASON 17”. Na dole umieszczono napis „SPRING/SUMMER 2014”, a po lewej stronie – kod kreskowy wraz z informacjami. Pierwszy plan okładki stanowi ubrana w białą, rozpiętą marynarkę, białe spodnie oraz biały, krótki top ciemnowłosa kobieta. Jest szczupła, ma wydatne usta, jasną skórę oraz sięgające ramion włosy. Ma grzywkę. W tle oraz na jej stroju są wizerunki kobiet przypominających modelki na wybiegu, prezentujące różne stroje. Ukazane są bokiem lub przodem, większość z niewidocznymi twarzami. Fotograf nieznany, Ilustracja okładki magazynu Elle z 2014 roku wykonana techniką komputerową, magpile.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu) 2. informacja uzupełniająca do okręgu Druki akcydensowe: Ilustracja przedstawia znaczek autorstwa Jana Lenicy, który został stworzony z okazji II Międzynarodowym Biennale Plakatu, które odbyło się w 1968 roku. Znaczek przedstawia postać, przypominającą skrzydlatego człowieka o zielono‑niebieskim kolorze skóry. Obok postaci znajduje się napis: TEATR WIELKI. CHARLES GOUNOD, FAUST. Postać znajduje się w ramce, dookoła której znajdują się napisy: "BIENNALE PLAKATU", "1968", "JAN LENICA", "POLSKA 2.50 ZŁ" oraz "II - MIEDZYNARODOWE". Jan Lenica, znaczek: II Międzynarodowe Biennale Plakatu, 1968 r., wikimedia.org, domena publiczna, 3. Informacja uzupełniająca do okręgu Ekslibris, liternictwo: Praca autorstwa Jacka Halickiego pod tytułem „Ekslibris” przedstawia białe tło, na którym autor umieścił czarno‑białe wizerunki instrumentów: fortepianu, puzonu, trąbki, klarnetu, perkusji, gitary oraz płyty winylowej. Instrumenty te nałożone są jeden na drugi. Jacek Halicki, „Ekslibris”, własność prywatna Jacka Halickiego, wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0, 4. Plakat promujący przedstawienie w teatrze pod tytułem „Lalka” prezentuje młodą kobietę ubraną w długą suknię, i trzymającą dwa kwiaty. Kobieta stoi na placu pomiędzy budynkami. Na grafikę z kobietą zostały naniesione metodą komputerową elementy – suknia, serce z dziurką od klucza, ręce, oraz duży napis "LALKA". Plakat do przedstawienia „Lalka” w Teatrze muzycznym w Gdyni, reżyser Wojciech Kościelniak, teatr.pomorzekultury.pl, CC BY 3.0
Działy grafiki użytkowej, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Działy grafiki użytkowej, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Prezentacja multimedialna (całość) - techniki graficzne

Zapoznaj się z prezentacją, w której omówione zostały wybrane graficzne techniki artystyczne: monotypia, drzeworyt, miedzioryt, sitodruk oraz grafika komputerowa.

Pq2aFElBE
R5FrYePeecBra
Graficzne techniki artystyczne, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Graficzne techniki artystyczne, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P9uZAbGD9

Monotypia

1,1

Monotypia jest to technika graficzna, w której artysta nanosi farbę lub atrament na powierzchnię, a następnie ręcznie lub przy użyciu prasy przenosi obraz na papier lub inny materiał. Istotą monotypii jest to, że każda odbitka jest unikalna, ponieważ farba jest rozprowadzana na powierzchni, co nie pozwala na tworzenie identycznych kopii.

R1bflTGHfbSaw
Egzotyczne drzewa na plaży, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Egzotyczne drzewa na plaży, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P13QQChHA

Monotypia

R1Z3IhnLfrXBa
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Monotypia”.
Transkrypcjablackwhite
PuRTgh5Y0

Drzeworyt

1,1

Drzeworyt to technika graficzna, w której artysta rysuje lub graweruje bezpośrednio na drewnianej płycie, która jest następnie pokrywana farbą i odbijana na papierze lub innym materiale.

Rsobb4aNPjOIh
Rzeźbienie dzieła w drewnie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźbienie dzieła w drewnie, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P19wR23X2

Drzeworyt

ROn7VNLmh4spB
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Drzeworyt”.
Transkrypcjablackwhite
PxAUY6TlJ

Miedzioryt

1,1

Miedzioryt to technika graficzna, w której obraz jest grawerowany lub trawiony na płycie miedzianej. Następnie płytę pokrywa się farbą, a nadmiar farby jest ścierany, pozostawiając farbę tylko w wyciętych linach i zagłębieniach. Płyta miedziorytnicza jest następnie dociskana do papieru w prasie, tworząc odbitkę.

RQ1dGhTJxm1x2
Płyta miedziorytnicza i odbitka ryciny przedstawiającej niemieckiego poetę Ambrosiusa Hannemanna, wikimedia.org, CC BY‑SA 3.0
Źródło: Płyta miedziorytnicza i odbitka ryciny przedstawiającej niemieckiego poetę Ambrosiusa Hannemanna, ilustracja, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chalcography.PNG#mw-jump-to-license/span> [dostęp 26.10.2023], licencja: CC BY-SA 3.0.
Transkrypcjablackwhite
Prpk3umnc

Miedzioryt

RJRsbyVJLoheH
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Miedzioryt”.
Transkrypcjablackwhite
Pr1jmgOo4

Sitodruk

1,1

Sitodruk to technika drukarska, w której farba jest przenoszona na powierzchnię, na przykład tkaninę, papier lub inne materiały, poprzez przepuszczenie jej przez sito z wygrawerowanymi lub wytrawionymi otworami w określonym wzorze. Jest to proces wykorzystywany do drukowania na różnych przedmiotach, od koszulek po plakaty i opakowania.

Rt2aFzCBPVNlJ
Korzystanie z maszyny drukarskiej w warsztacie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Korzystanie z maszyny drukarskiej w warsztacie, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
PqAlUgf6M

Sitodruk

R18AFC8QEWdbp
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Sitodruk”.
Transkrypcjablackwhite
P3G1nkJos

Grafika komputerowa

1,1

Największy wkład w rozwój grafiki komputerowej miała firma Adobe System, która opracowała technologię PostScrit pozwalającą na opisywanie treści i obrazów graficznych za pomocą języka programowania. Grafika komputerowa ma szerokie zastosowanie w przemyśle – umożliwia projektowanie różnorodnych urządzeń, w reklamie - billboardów, plakatów, ulotek, współcześnie wykorzystywana jest także we wzornictwie przemysłowym.

RFlxcxDCzsTYm
Tworzenie grafiki komputerowej, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Tworzenie grafiki komputerowej, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Transkrypcjablackwhite
P16SXZAbv

Grafika komputerowa

RI1eWZlVyGTkI
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Grafika komputerowa”.
Transkrypcjablackwhite
Głośność lektora
Głośność muzyki
Wytrawiać
Wytrawiać

wykonać wgłębienia w płycie metalowej za pomocą kwasów.

Grafika wektorowa
Grafika wektorowa

grafika komputerowa, gdzie obraz składa się ze zbioru figur geometrycznych; przy grafice wektorowej — w przeciwieństwie do grafiki rastrowej — można swobodnie skalować bez utraty wysokiej jakości obrazu.

Grafika rastrowa
Grafika rastrowa

rodzaj komputerowej grafiki dwuwymiarowej. Podstawę stanowi matryca (siatka) drobnych punktów (pikseli), zwana bitmapą lub rastrem. Każdy piksel jest odpowiednio zdefiniowany w formie cyfrowej, ma swój własny, niezależny od innych kolor. Cały obraz składa się z tysięcy pikseli.