Kulturowe, polityczne i gospodarcze zmiany na świecie po 1989 roku
To co już powinieneś wiedzieć a być może nie pamiętasz
Zamieszczone poniżej ćwiczenia i informacje pozwolą Ci przypomnieć sobie wiadomości i umiejętności, które powinieneś posiadać po ukończeniu szkoły podstawowej.
Rozwiązanie problemów globalnych stanowi jedno z największych wyzwań dla społeczności międzynarodowej. Głód, brak dostępu do wody pitnej, masowe migracje, terroryzm, HIV [ang. human immunodeficiency virus ]- ludzki wirus niedoboru odporności i AIDS [ang. acquired immunodeficiency syndrome lub acquired immune deficiency syndrome] - zespół nabytego niedoboru odporności to tylko niektóre z nich. Do dnia dzisiejszego nie uporały się z nimi ani państwa, ani organizacje międzynarodowe. Złożoność oraz skala tych problemów uniemożliwiają ich rozwiązywanie w krótkim czasie i przez jedno państwo. Walka z problemami globalnymi musi więc być podjęta przez całą społeczność międzynarodową.
Cechy problemów globalnych | Charakterystyka skutków problemów globalnych |
|---|---|
ogólnoświatowa skala | dotyczą całej ludzkości, mają charakter ponadpaństwowy |
olbrzymia waga | wywołują wiele niebezpiecznych konsekwencji |
skutki | oddziałują na rozwój społeczeństw |
sposób rozwiązania | muszą być rozwiązywane przez społeczność międzynarodową |

Rodzaje problemów globalnych | Przykłady problemów powiązanych z ich poszczególnym rodzajami |
|---|---|
kryzys energetyczny | naruszanie praw człowieka |
deficyt surowców | HIV/AIDS |
nagromadzenie broni masowego rażenia | terroryzm |
degradacja środowiska | migracje |
wyścig zbrojeń | korupcja |
eksplozja demograficzna | przestępczość zorganizowana |
dysproporcje rozwojowe | handel ludźmi |
kryzys żywnościowy | rozwój nacjonalizmów |
industrializacja | konflikty międzynarodowe |

Migracje to przemieszczanie się ludności. Jeśli następuje w obrębie tego samego kraju, mamy do czynienia z migracjami wewnętrznymi, a jeśli z jednego kraju do drugiego, są to migracje międzynarodowe. Migracje są uwarunkowane czynnikami politycznymi, ekonomicznymi, społecznymi i środowiskowymi. Mogą mieć charakter tymczasowy lub stały, dobrowolny lub przymusowy.

Szczególnym typem migracji są ruchy uchodźcze. Uchodźca, w znaczeniu potocznym i najszerszym, to osoba zmuszona przez okoliczności od niej niezależne do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania. Do uchodźców zaliczymy więc osoby, które zmuszone były opuścić kraj dotychczasowego pobytu z powodów zarówno konfliktów zbrojnych oraz prześladowań, jak i klęsk żywiołowych. Termin uchodźca został także zdefiniowany w prawie międzynarodowym. Najważniejszym dokumentem prawa międzynarodowego, odnoszącym się do uchodźców, jest Konwencja genewska o statusie uchodźców (1951 r.).

Przedstaw korzyści i koszty, o jakich można mówić w związku z przyjmowaniem uchodźców w Polsce.
Terroryzm stanowi obecnie najbardziej rozpowszechnioną formę przemocy politycznej. Pojedynczy akt terrorystyczny może zdestabilizować struktury państwa, a nawet zachwiać stabilnością całego regionu. Współczesny terroryzm nasycony jest treściami religijnymi. Najwięcej ugrupowań powołuje się na islam.
Przełomowym momentem dla współczesnego terroryzmu były ataki dokonane
11 września 2001 r. w Stanach Zjednoczonych przez ugrupowanie o nazwie Al‑Kaida. Ataki terrorystyczne przeprowadzone zostały za pomocą uprowadzonych samolotów pasażerskich. Obiektami ataku były dwie wieże [World Trade Center WTC]

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.
Terroryzm w UE: ataki, ofiary śmiertelne i zatrzymania w 2019 r.Niektórzy niepokoją się ryzykiem, jakie stanowią migranci próbujący przedostać się do Europy. Raport Europolu potwierdza, że podobnie jak w poprzednich latach, nie ma oznak systematycznego wykorzystywania nielegalnej migracji przez organizacje terrorystyczne. W rzeczywistości, w ponad 70% przypadków aresztowań związanych z terroryzmem dżihadystycznym, których obywatelstwo zgłoszono Europolowi, aresztowane osoby były obywatelami danego kraju UE.
Źródło: Terroryzm w UE: ataki, ofiary śmiertelne i zatrzymania w 2019 r., 4.11.2020, dostępny w internecie: europarl.europa.eu [dostęp 15.02.2021].
Jeżeli potrzebujesz przypomnieć sobie więcej informacji i przećwiczyć opanowane w szkole podstawowej umiejętność zajrzyj do odpowiedniego modułu naszego e‑podręcznika dedykowanego dla szkoły podstawowej: