Czy teatr może być politycznie zaangażowany? Co mówi na ten temat historia polskiej sceny narodowej? W jakiej sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej kraju doszło do jej powstania? Jakie pełniła funkcje i jakie było jej znaczenie dla kształtowania się tożsamości obywatela Rzeczpospolitej doby oświecenia?

Stanisław August Poniatowski po objęciu tronu w 1764 roku szybko dostrzegł braki w polskim życiu kulturalnym. W Rzeczypospolitej nie było na przykład stałego teatru publicznego, w którym przedstawienia byłyby grane w języku narodowym. Król, znawca i miłośnik teatru, doskonale zdawał sobie sprawę z możliwości wykorzystania sceny do oddziaływania na społeczeństwo, poddania krytyce negatywnych zjawisk oraz ukazania akceptowanych wzorów i postaw zachowań.

Założony przez Stanisława Augusta Poniatowskiego Teatr Narodowy był pierwszą publiczną sceną polską i najpotężniejszym medium tamtych czasów.