Współcześnie mianem człowieka sentymentalnego określa się przede wszystkim osobę nadmiernie uczuciową. Wyraz „sentymentalny” odnosi się jednak również do jednego z nurtów literatury oświeceniowej – sentymentalizmu, którego nazwa wywodzi się od tytułu powieści Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy. Autor, Laurence Sterne, nie koncentrował się w niej jednak na opisywaniu odwiedzanych miejsc i przeżywanych przygód. Była to „cicha podróż serca w poszukiwaniu natury i tych uczuć, które z niej się biorą i uczą nas kochać się wzajemnie”.

Mnie los dał serce tkliwe, poznanie ludzi i pióro w rękę, ażebym to pisał, co mi serce powiedziało… – tak w przedmowie do jednego z tłumaczeń pisał o sobie Franciszek Karpiński, uznawany współcześnie za najwybitniejszego poetę polskiego sentymentalizmu. Tkliwe serce było jednym z wyznaczników człowieka czułego, wrażliwego na otaczający go świat, kochającego przyrodę, dążącego do budowania trwałych więzi międzyludzkich. Gatunkiem lirycznym zaś, który eksponował ten typ wrażliwości, stała się oświeceniowa sielanka.