Powrót posła Juliana Ursyna Niemcewicza - klasycystyczna komedia polityczna
Klasycyzm, jeden z najważniejszych prądów w sztuce i literaturze doby oświecenia, zakładał pełnienie przez pisarza funkcji mentora i dydaktyka. Autorzy oświeceniowych komedii wpisywali się w te założenia, gdyż jak twierdził Adam Kazimierz Czartoryski, napomnienie mające łagodną komediową formę może się okazać skuteczniejsze niż to przekazywane w poważnym tonie. Pisał:
O poezji dramatycznejPobudzając nas do śmiechu, zakłada sobie komedia poprawić w nas defektadefekta, które wystawia, i lepszymi nas w towarzystwie uczynić. Nie może nigdy tedy komedia szydnośćszydność swych osób znaczną nad to spektatorowispektatorowi pokazać. Ci bowiem, lubolubo łatwo upatrzą to, co w prezentowanych osobach do śmiechu nas pobudza, nie domyślą się jednak zaraz, że się toż samo i w nich znajdować może.
Źródło: Adam Kazimierz Czartoryski, O poezji dramatycznej, [w:] Zdzisław Libera, Oświecenie, Warszawa 1947, s. 435.
Od początku istnienia piśmiennictwa wykształciły się różne gatunki i formy wypowiedzi, które tematyką nawiązywały do bieżących wydarzeń społecznych czy historycznych. Jednym z nich jest komedia polityczna, czyli odmiana komedii (dramatu), której celem jest przedstawienie w sposób dowcipny aktualnych i ważnych dla autora problemów społecznych. Przykładem realizacji tych założeń jest Powrót posła Juliana Ursyna Niemcewicza.
Poznasz cechy komedii klasycystycznej i politycznej.
Poznasz funkcję komedii politycznej w czasach oświecenia.
Określisz problematykę Powrotu posła Juliana Ursyna Niemcewicza, odnosząc ją do teoretycznych założeń klasycyzmu.
Przeanalizujesz wybrane fragmenty Powrotu posła Juliana Ursyna Niemcewicza świadczące o klasycystycznym rodowodzie komedii.
Wymienisz wydarzenia historyczne, do których odnosi się treść Powrotu posła Ursyna Niemcewicza.
Wyjaśnisz, na czym polega satyryczność komedii politycznej i jej dydaktyczny charakter.