R1LZFEEFJJBFA
Ilustracja przedstawia mężczyznę w czarnej przedłużanej marynarce, tak zwanym surducie, stojącego tyłem do widza. Mężczyzna opiera prawą rękę na lasce. Lewą nogę ma zgiętą w kolanie, a stopa spoczywa na kamieniu. Postać stoi na tle wysokogórskiego krajobrazu spowitego mgłą. Na horyzoncie majaczy ośnieżony szczyt górski, bliżej gołe skalne szczyty, skałki z pojedynczymi drzewami. Mleczne niebo łączy się z mgłą.

Stare i nowe, czyli klasycyzm i romantyzm

Caspar David Friedrich, Wędrowiec nad morzem mgły, 1818 rok.
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

W drugiej połowie XVIII w. optymizm myślicieli oświeceniowych, wierzących w nieograniczone możliwości rozumu, budził coraz więcej wątpliwości. Sceptycznie odnosił się doń już Jan Jakub Rousseau, po nim zaś coraz liczniejsi przedstawiciele sentymentalizmu w literaturze. Następował odwrót od sztywnych konwencji literackich klasycyzmu i nawiązań do antyku na rzecz indywidualizmu i subiektywizmu, poznania intuicyjnego i zwrotu w stronę wartości narodowych i kultury ludowej. Kulminacją tych zmian był budzący emocje spór klasyków z romantykami, który miał miejsce w Europie w latach 30. XIX w., ale zapowiedzi zmian i nowego podejścia do twórczości, człowieka i otaczającego go świata widoczne były dużo wcześniej, jeszcze w okresie królowania klasycyzmu.

RRLTAZJX6TPQX
Źródło: Contentplus.sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Twoje cele
  • Porównasz najważniejsze cechy obu kierunków: klasycyzmu i  romantyzmu.

  • Scharakteryzujesz motywy literackie, które były popularne w  dobie romantyzmu.

  •  Opiszesz, jakie nurty filozoficzne narodziły się w  okresie romantyzmu.

  • Wymienisz głównych twórców literatury pokolenia „burzy i naporu”.