R1YKr8bwtmXYb1

Rysunek przedstawia portret młodego mężczyzny. Widoczny jest jego prawy profil. Mężczyzna ma wyraziste oczy oraz prosty, niewielki nos. Włosy mężczyzny są krótkie, kędzierzawe, zaczesane do tyłu.

George Gordon Byron (1788–1824) - angielski poeta i dramaturg epoki romantyzmu. Zasłynął nie tylko ze względu na swoją twórczość, ale także skandalizującą biografią. Zarówno jego ekscentryczna osobowość, jak i burzliwy życiorys sprawiły, że już za życia otoczyła go legenda. Byron był znany z licznych skandali ‒ wdawał się w głośne romanse, wkrótce po zawarciu małżeństwa został rozwodnikiem, miał radykalne poglądy polityczne, przez co przypisywano mu związki z rewolucjonistami. Ostracyzm społeczny, wywołany separacją z żoną i kolejnymi romansami, zmusił Byrona do opuszczenia Anglii. Ekstrawagancja i skandalizujący tryb życia poety sprawiły, że był jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w ówczesnej Europie. Wiele podróżował, m.in. do Albanii, Hiszpanii, Grecji i Konstantynopola. Liczne wyjazdy stały się źródłem artystycznej inspiracji. Do najbardziej znanych, inspirowanych podróżami, utworów Byrona należą poemat Wędrówki Childe Harolda oraz powieści poetyckie: Narzeczona z Abydos,  Korsarz i Giaur.

Odważne, bezkompromisowe działania zjednały poecie rzeszę sympatyków. Istotna była także aktualność jego utworów, dzięki której postrzegano go jako wyraziciela dążeń i pragnień całego pokolenia romantyków. Twórczość i biografia Byrona przyczyniły się do wykształcenia zjawiska określanego jako bajronizm. W jego obrębie mieszczą się: określona postawa wobec świata, typ bohatera literackiego, a także tendencje literackie. Bajronizm jest zatem zjawiskiem bardzo szerokim:

R1M34rtOClpJT

Obraz przedstawia dwóch mężczyzn w eleganckich garniturach zgodnych z osiemnastowieczną modą. Są oni na skalistym brzegu morza. Jeden z nich trzyma za cumę niewielką, drewnianą szalupę znajdującą się na wodzie. Drugi mężczyzn jest odwrócony do niego tyłem. W oddali ukazana jest łódź z żaglem oraz skalne masywy.

Bajronizm jako postawa wobec świata oznaczał w kulturze romantyzmu bunt wobec konwencjonalnej moralności i fałszu. Na wzorzec postawy składały się bezkompromisowość, indywidualizm, poszukiwanie własnej drogi, czyli cechy i zachowania charakterystyczne dla samego autora. Istotny był również nakaz walki o szeroko pojętą wolność. Cechy postawy bajronicznej nosi również wykreowany na kartach literatury bohater bajroniczny. To samotny indywidualista oraz buntownik występujący przeciw powszechnie przyjętym prawom i normom społecznym, a także moralności. Zdolny do popełnienia zbrodni, jednak dręczony przez wyrzuty sumienia. Ulega wielkim namiętnościom: miłości i nienawiści; jego uczucie kończy się tragicznie. Jest nieszczęśliwy i samotny, żyje przeszłością, skłócony z ludźmi i światem. Postawa bohatera bajronicznego jest często łączona z pesymizmem, rozpaczą, wewnętrzną uczuciową pustką, tragizmem.

Bajronizm jako tendencję literacką cechuje swoboda kompozycyjna i synkretyzm rodzajowysynkretyzm rodzajowysynkretyzm rodzajowy. Oznacza również sięganie po wzorce gatunków ukształtowanych przez Byrona (powieść poetyckapowieść poetyckapowieść poetycka, poemat dygresyjny).

RmEL7IDtj1LkC

Obraz prezentuje krajobraz morski. Na portowym wybrzeżu znajduje się grupa ludzi. Przypatrują się spokojnemu morzu, po którym pływają łodzie i żaglowce.

R1EFX81AUJOFC1

Ilustracja przedstawia stronę tytułową książki. Znajduje się na niej napis: The Giaur, a fragment of a turkish tale. By Lord Byron One fatal remembranec – one sorrow that throws. It’s laenk shade alike o’er our joys and our woes – To which Life nothing brighter nor darker can bring, For which joy hath no balm – and affiction no Sting. Moore. London Printed by T. Dasion, Whitefriass, John Murray, Albemarle‑Street. 1813.

Giaur, powieść poetycka Byrona wydana w 1813 roku, to utwór ukazujący historię miłości Giaura i Leili, niewolnicy z haremu tureckiego baszy Hassana. Kobieta zostaje zamordowana przez baszę, który odkrył jej zdradę. Pisarz, wykorzystując wątek miłosny, skupia się na postaci głównego bohatera – owładniętego żądzą zemsty, pełnego namiętności, skłóconego ze światem samotnika, ścigającego mordercę ukochanej. Powieść poetycka Byrona ukazuje skomplikowane uczucia i stany duszy Giaura – wzorcowy portret bohatera bajronicznego.

Giaur w tłumaczeniu Adama Mickiewicza

RCxjh2aYE6j4v1

Obraz przedstawia portret młodego mężczyzny. Jego twarz jest szczupła. Postać ukazuje lewy profil. Mężczyzna ma gładkie czoło. Jego głowa jest okręcona długą, wzorzystą chustą. Jego brwi są ciemne, a oczy głęboko osadzone. Postać patrzy przed siebie. Mężczyzna ma długi, prosty nos, wydatne usta i podbródek z dołkiem pośrodku. Ma niewielkie wąsy. Mężczyzna ma ręce założone na piersi. W prawej dłoni trzyma sztylet. Przez lewą rękę ma przewieszoną szatę. Ubrany jest w krótki wyszywany kaftan i długą, jasną koszulę. Za jego plecami, w głębi rosną krzewy. W tle ciemne, zachmurzone niebo.

Polscy czytelnicy mogli poznać fragmenty powieści poetyckiej Lorda Byrona już na początku lat 20. XIX wieku. Na łamach „Dziennika Wileńskiego” ukazała się mniej więcej połowa poematu przełożona przez Ignacego Szydłowskiego, który jednak nigdy nie ukończył tłumaczenia. W tym samym czasie twórczością Byrona zainteresował się Adam Mickiewicz. Szczególne wrażenie wywarł na nim właśnie Giaur. Poeta zaczął tłumaczyć utwór na język polski już w 1820 roku. Przerwaną na kilka lat pracę ukończył w roku 1835, kiedy w Paryżu opublikowano Poezje Lorda Byrona tłumaczone. Przekład Mickiewicza uznawany jest za arcydzieło. Poecie udało się wiernie oddać walory tekstu oryginalnego i zachować zarówno wymowę, jak i poetycką formę utworu. Przekład zadedykował poeta Julianowi Niemcewiczowi w dowód głębokiego szacunku. Mickiewicz zamieścił przed utworem własną przedmowę, w której scharakteryzował twórczość Byrona, stwierdzając m.in., że autor odcisnął trwałe piętno na twórczości całej epoki.

Słownik