Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W jakim stylu został namalowany poniższy obraz?
Zaznacz poprawną odpowiedź.

R1OKXS1O5PSLU

Obraz przedstawia spokojny pejzaż z widokiem na niewielkie miasteczko położone nad brzegiem rzeki. W centrum kompozycji widać zabudowania z kościołem, które odbijają się w delikatnie falującej wodzie. W tle rozciągają się łagodne wzgórza, utrzymane w pastelowych odcieniach zieleni, beżu i błękitu.

Na pierwszym planie widoczna jest zieleń porastająca brzeg rzeki, pełna kwiatów i roślinności, co dodaje obrazowi świeżości i życia. Po prawej stronie widać kilka drzew oraz postacie ludzi i zwierząt, które wtapiają się w sielankowy krajobraz.

Charakterystyczne dla impresjonistycznego stylu są lekkie, krótkie pociągnięcia pędzla i subtelne przejścia kolorów, które oddają ulotność światła i atmosfery. Obraz emanuje spokojem i harmonią, zatrzymując widza w idyllicznej chwili nad brzegiem rzeki. — Claude Monet, *Vétheuil*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

R3VLQOGBHQSRE

Możliwe odpowiedzi: 1. ekspresjonistycznym, 2. secesyjnym, 3. impresjonistycznym, 4. realistycznym

Ćwiczenie 2

R3RPLOFDTKLUB

(Uzupełnij).

Zastanów się, jak impresjoniści uchwycili chwilę i światło w swoich obrazach. Przyjrzyj się technice malarskiej, kolorystyce i tematyce ich dzieł.

Przykładowa odpowiedź:

światło i atmosfera – uchwycenie zmieniającego się oświetlenia,
widoczne pociągnięcia pędzla - szybka, dynamiczna technika,
jasne kolory - unikanie czerni, stosowanie pastelowych barw,
codzienne sceny - przedstawienie życia ludzi i natury,
rozmycie konturów - brak precyzji, skupienie na wrażeniu, chwili.

Ćwiczenie 2

RFPENNQH88G4M

Wskaż elementy związane z malarstwem ekspresjonistycznym. Możliwe odpowiedzi: 1. rozbudowane zdobienia, 2. kontrastujące barwy, 3. deformacja kształtów, 4. próba uchwycenia chwilowych wrażeń, 5. tematyka fantastyczna, 6. stosowanie silnych środków wyrazu, 7. skupienie uwagi na świetle

Ćwiczenie 3

R12E2y7skPkwy

Wysłuchaj nagrania abstraktu i zastanów się, czego jeszcze chciałbyś się dowiedzieć w związku z tematem lekcji.

Ćwiczenie 4

R17MR2J4FHRDN

(Uzupełnij).

Skup się na charakterystycznych dziełach każdego artysty. Gauguin malował egzotyczne sceny z Tahiti, Moreau inspirował się mitologią, Malczewski tworzył symboliczne obrazy, a Monet był impresjonistą, znanym z pejzaży i gry światłem.

Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?, Duchy zmarłych czuwają, Kiedy się żenisz? - Paul Gauguin,
Jupiter i Semele, Edyp i Sfinks, Apollo i Sybilla - Gustave Moreau,
Thanatos, Melancholia, Błędne koło Jacek Malczewski,
Impresja, wschód słońca, Nenufary, Katedra w Rouen Claude Monet.

Ćwiczenie 4

R17ZFQAGHPH32

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz w tabeli P – jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.. Impresjonizm narodził się jako kierunek malarski, dopiero później przeniknął do innych sztuk. Możliwe odpowiedzi: P, F. Symboliści poszukiwali inspiracji we wrażeniach czerpanych z życia codziennego, unikając motywów pochodzących z mitologii. Możliwe odpowiedzi: P, F. Twórcy secesyjni byli niechętni sztuce użytkowej. Możliwe odpowiedzi: P, F. Sztuka ekspresjonistyczna często podejmowała tematykę egzystencjalną. Możliwe odpowiedzi: P, F

Ćwiczenie 5

R1KenKxtd7yuD

Impresjonizm. Polscy reprezentanci (Uzupełnij). Symbolizm. Polscy reprezentanci (Uzupełnij). Secesja. Polscy reprezentanci (Uzupełnij).

Poszukaj informacji w encyklopediach, książkach poświęconych sztuce modernizmu, kompendiach wiedzy o sztuce, internecie; możesz również posiłkować się wiadomościami zawartymi w materiale. Zwróć uwagę na to, że niektórych malarzy możesz przypisać do kilku różnych kierunków.

- impresjonizm: Józef Pankiewicz, Władysław Podkowiński, Aleksander Gierymski (uważany za prekursora polskiego impresjonizmu),

- symbolizm: Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański, Witold Wojtkiewicz, Władysław Podkowiński,

- secesja: Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer.

Ćwiczenie 6

Wypisz, które cechy sztuki secesyjnej dostrzegasz na zamieszczonej poniżej grafice.

RJFLCNBOLKMRM

Ilustracja przedstawia kobietę. Kobieta znajduje się w dynamicznej, wygiętej pozie, z tyłu i boku. Ma długie, falujące, rudawe włosy, które rozchodzą się na boki. Ubrana jest w zwiewną, drapowaną suknię w odcieniach różu, łososiu i czerwieni, częściowo odkrywającą plecy i nogi. Wokół jej ciała i stóp rozsypane są pojedyncze płatki róż. — Alfons Mucha, *Taniec* (1898).
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

R4sw8WXcTzsfS

Wymień cechy sztuki secesyjnej.

Przypomnij sobie, co wyróżniało secesję spośród innych kierunków w sztuce, jakie tematy podejmowała, skąd czerpała inspiracje.

Bogata ornamentyka, motywy florystyczne, opływowe kształty, wyraziste kontury, przedstawienie kobiety jako femme fatale.

Ćwiczenie 6

R12kr12hMyJu5

(Uzupełnij).

Przypomnij sobie, co wyróżniało secesję spośród innych kierunków w sztuce, jakie tematy podejmowała, skąd czerpała inspiracje.

Bogata ornamentyka, motywy florystyczne, opływowe kształty, wyraziste kontury, przedstawienie kobiety jako femme fatale.

Ćwiczenie 7

Krzyk Edvarda Muncha to nie jedyny wizerunek postaci uchwyconej w podobny sposób, który znalazł swoje miejsce w popkulturze. Przyjrzyj się dziełu ekspresjonistycznego malarza i porównaj je z okładką płyty In the Court of the Crimson King progresywno‑rockowego zespołu King Crimson, zaprojektowaną przez Barry’ego Godbera w 1969 roku. Swoje spostrzeżenia zanotuj w tabeli.

R1RBTGMOFGXEO

Obraz przedstawia wyrazistą, przerażoną postać stojącą na moście, która obejmuje dłońmi głowę w geście rozpaczy lub przerażenia. Twarz jest zdeformowana, przypomina maskę, szeroko otwarte usta i oczy potęgują uczucie grozy. W tle rozciąga się dramatyczny krajobraz z czerwono‑pomarańczowym, niemal płonącym niebem oraz wijącą się rzeką lub zatoką.
Kompozycja obrazu jest dynamiczna, z falującymi liniami w tle, które nadają scenie rytm i wrażenie chaosu. Kolory są intensywne i kontrastowe – dominują czerwień, pomarańcz, błękit i czerń – co podkreśla emocjonalną siłę dzieła. Most, na którym stoi postać, jest przedstawiony w prostszych, bardziej geometrycznych formach, co kontrastuje z organicznymi liniami krajobrazu. — Edvard Munch, *Krzyk* (1893).
Źródło: Multiple Authors, Wikimedia Commons, domena publiczna.

RXDGLPMPOMLN4

Obraz przedstawia wyrazistą, ekspresyjną twarz, wyrażającą skrajne emocje, takie jak przerażenie, ból lub histerię. Twarz jest zdeformowana, z wyolbrzymionymi detalami, takimi jak szeroko otwarte oczy, rozwarte usta i zaciśnięte zęby. Dominują odcienie czerwieni, różu i błękitu, co potęguje dramatyzm i intensywność przedstawienia.
Wyraziste kontury i kontrastujące barwy skupiają uwagę widza na emocjach, a jednocześnie budzą poczucie niepokoju. Deformacja twarzy oraz jej ekspresyjny charakter przywołują estetykę sztuki współczesnej, szczególnie nurtów takich jak ekspresjonizm czy surrealizm, gdzie uczucia i podświadomość stają się głównymi tematami. — Barry Godber, *In the Court of the Crimson King*
Źródło: Wikipedia, domena publiczna.

RUi1dfFMzfHCV

Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.

Zwróć uwagę na wygląd przedstawionych postaci, ale też na możliwe interpretacje wymowy obu dzieł.

Czy twoja odpowiedź wskazuje na podobieństwa: zdeformowany kształt twarzy, wytrzeszczone oczy, krzykliwe barwy, możliwość zinterpretowania obu dzieł jako wyrazu bólu egzystencjalnego?
Sprawdź, czy twoja odpowiedź uwzględnia różnice: u Muncha postać jest ukazana na tle krajobrazu, obok dwóch kroczących po moście postaci, dlatego obraz ekspresjonisty otwiera szersze perspektywy interpretacyjne; twarz postaci z Krzyku jest przedstawiona mniej szczegółowo; postać z okładki płyty nie trzyma głowy w dłoniach.

Ćwiczenie 7

RJHNMA46K9M33

(Uzupełnij).

Zwróć uwagę na charakterystyczne cechy epoki, m.in.: indywidualizm, subiektywizm, wpływ dekadentyzmu, filozofii epoki. Znaczenie ma również kompozycja obrazu, sposób ukazania postaci, jej emocji.

W twojej wypowiedzi powinny znaleźć się odniesienia do charakterystycznych cech modernizmu, takich jak indywidualizm i subiektywizm, które przejawiają się w sposobie przedstawienia postaci oraz jej emocji. Ważne jest również uwzględnienie wpływu dekadentyzmu i filozofii epoki, które podkreślają poczucie alienacji i egzystencjalnego lęku. Ponadto istotna jest kompozycja obrazu– zdeformowane kształty, intensywne kolory i dynamiczne linie potęgujące wrażenie niepokoju. Przedstawienie emocji postaci powinno być analizowane w kontekście modernistycznego dążenia do wyrażania wewnętrznych przeżyć jednostki zamiast realistycznego odwzorowania rzeczywistości. Warto również zastanowić się, jak dzieło odzwierciedla nastroje przełomu XIX i XX wieku oraz kryzys wartości charakterystyczny dla epoki.

Polecenie 1

Spośród obrazów namalowanych u schyłku XIX wieku wybierz ten, który uważasz za najbardziej rozpoznawalne dzieło malarskie pochodzące z tego okresu. Napisz wypowiedź argumentacyjną, np. rozprawkę, w której uzasadnisz swój wybór i wskażesz możliwe powody popularności obrazu.

Rc8ktubjrtf56

Wymień kilka głównych obrazów schyłku XIX wieku.

Ćwiczenie 8

R1QU99AXML67R

Przyporządkuj cechy nastrój smutku, zniechęcenia, próba wyrażenia tego, co niewyrażalne, uchwycenie zjawisk ulotnych, szybko przemijających, kult piękna, przekonanie o zbliżającej się zagładzie, wyrażenie gwałtownych, burzliwych emocji do odpowiedniego nurtu: 1. impresjonizm, 2. estetyzm, 3. symbolizm, 4. dekadentyzm, 5. katastrofizm, 6. ekspresjonizm.

Ćwiczenie 9

R1RVC9RJ71LAT

Połącz fragmenty wierszy z pojęciami, takimi jak impresjonizm, ekspresjonizm i symbolizm: Jesienne lasy poczerwienione goreją w cudnym słońca zachodzie. Witam was, brzozy, graby złocone i fantastyczne ruiny w wodzie. Czemu się śmieją te jarzębiny? czemu dumają jodły zielone? czemu się krwawią klony – osiny? płyną fiolety mgieł przez doliny i jak motyle w barwnym ogrodzie latają liście złoto‑czerwone. (Tadeusz Miciński, Akwarele, [w:] Antologia liryki Młodej Polski, oprac. Ireneusz Sikora, Wrocław 1990, s. 74). Nad puste ścierniska i ugory, Nad pożółkłe lewady i jary, Odlatywały klucze żurawiane… Długie, długie, rozwiane na bezmiary, Obłąkane, Leciały po szarym niebie… […] Jak sen… jak sen… Pamiętam… życie mi zbiegło tak prawie, Jak te żurawie we mgły odlatujące… Jak te żurawie… (Bronisława Ostrowska, Żurawie, [w:] Antologia liryki Młodej Polski, oprac. Ireneusz Sikora, Wrocław 1990, s. 68–69). Idę nad brzegiem zamarzłego morza (o Matko Święta, zmiłuj się nad nami) –wydęte – głuche – lodowe bezdroża (o Matko Święta, zmiłuj się nad nami) – z czarnych rozpadlin wylatuje śnieg – i z dzikim świstem uderza na brzeg. Tu skały groźne – tam oślizgłe jary – kłębią się – wyją – na powietrzu mary; wody rzegocą głuche pod stopami – (o Matko Święta, zmiłuj się nad nami). (Tadeusz Miciński, Msza żałobna, [w:] Antologia liryki Młodej Polski, oprac. Ireneusz Sikora, Wrocław 1990, s. 106).

Multimedia

Ćwiczenia