Policz wersy w pojedynczym utworze cyklu. Zwróć uwagę, że każdy z sonetów zbudowany jest z 4 strof i zastanów się, czym różnią się dwie pierwsze strofy od trzeciej i czwartej.

Utwory z cyklu Krzak dzikiej róży to sonety. Sonet zbudowany jest z czterech strof: dwie pierwsze są czterowersowe - prezentują obraz natury lub sytuacji, a kolejne trzywersowe - często zawierają refleksję, podsumowanie lub filozoficzne rozważania.

Zwróć uwagę na kolorystykę, światło i doznania emocjonalne.

Poeta zastosował technikę impresjonizmu. Polega ona na uchwyceniu ulotności chwili, po to, aby  przekazać jak najwięcej doznań emocjonalnych i zmysłowych.  Tworzy cztery pejzaże, malując to samo miejsce, ale za każdym razem wyglądające inaczej, ponieważ jest ono inaczej oświetlone. Zmieniają się barwy i atmosfera.

Przypomnij sobie utwory, w których tematem są Tatry.

Przykłady utworów, które charakteryzują się podobnym sposobem przedstawienia świata: „Melodia mgieł nocnych (Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym)”, „Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej” Kazimierza Przerwy‑Tetmajera.

Zwróć uwagę na przymiotniki określające różę i limbę.

Limba jest spróchniała, brzydka, stara, połamana przez wiatr, pozornie silna. Natomiast róża to krzew: piękny, młody, samotny, senny, pąsowy, zadumany, delikatny, pozornie słaby.

Przypomnij sobie informacje na temat gleby, nasłonecznienia, temperatury, w jakich rosną róża i limba.

Róża najlepiej rośnie w miejscu słonecznym i przewiewnym. Rośnie niemal w każdej, przepuszczalnej i umiarkowanie wilgotnej, glebie. W wierszu Kasprowicza róża musi dostosować się do górskich warunków – mało żyznej gleby, niskie temperatury, walcząc z zimnym, mocnym wiatrem. Limba rośnie w nasłonecznionych miejscach. Gleba musi być przewiewna, żyzna i wilgotna. Jest odporna na niskie temperatury oraz wiatry. W utworze limba to spróchniałe drzewo. Nie potrafi przetrwać burzy.

Zwróć uwagę, że krzak dzikiej róży jest silniejszy niż limba, która nie przetrwała burzy. Byty te zostały zestawione na zasadzie kontrastu.

Róża symbolizuje życie, młodość, energię, witalność i piękno. Wskazuje na zmaganie się człowieka z problemami. Natomiast limba to symbol powolnego przemijania oraz śmierć, która czeka każdego człowieka. Zestawienie tych symboli uświadamia, że wszystko, co piękne ma swój kres. Ponadto krzak dzikiej róży ukazuje pozorną słabość, bo to on przetrwał burzę, a limba jest pozornie silna, bo chociaż była wielkim drzewem, nie oparła się wiatrom i deszczom. Ponieważ symbol jest wieloznaczny, róża może oznaczać artystę, a limba filistra. Artysta to indywidualista, wyróżniający się z tłumu, a filister dąży do zaspokajania przyziemnych potrzeb.

Przypomnij sobie, czym charakteryzuje się schopenhaueryzm.

W wierszu został zawarty schopenhaueryzm, który przejawia się w tym,
że człowiek zabiega o podtrzymanie swojej egzystencji, która kończy się śmiercią. Życie ludzkie pozbawione jest sensu, ponieważ wypełnia je cierpienie. Człowiek
nie jest w stanie zaznać szczęścia, bo jego życie to ciągła męka.

Zwróć uwagę na temat każdego z sonetów oraz symbolikę róży i limby.

Cztery wiersze ukazują przemijanie pokazane w odmienny sposób ze względu
na zmieniającą się porę dnia. Chylące się ku zachodowi słońce pozwala snuć refleksję na temat śmierci. Róża jest symbolem życia, witalności i wartościowego artysty, natomiast limba symbolizuje kres życia oraz przyziemnego filistra. Ludzie pozornie słabi mają w sobie więcej siły niż ci, którzy na pozór imponują siłą.

Zwróć uwagę na te fragmenty, w których krzakowi zostają nadane cechy ludzkie, oraz na to, jak wyglądają jego interakcje z otoczeniem.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi pojawiły się informacje o „samotności”, „senności” i „zadumaniu” krzaka dzikiej róży, o lęku, żalu, wzdychaniu, próbach znalezienia oparcia, a także o kontrastującej z różą limbie, nieustannie przypominającej o nieuchronności śmierci.

Zastanów się nad tematyką wierszy; nad tym, czy w obu utworach Jan Kasprowicz zawarł poważne, egzystencjalne refleksje oraz czy stosunek podmiotu lirycznego do świata można uznać za podobny lub różny.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi zostały zawarte spostrzeżenia dotyczące podobnej tematyki utworów (przemijanie, śmierć) oraz ich odmiennego nastroju – dekadenckiego, przeszytego niepewnością w sonetach z tomu Krzak dzikiej róży oraz radosnego, pełnego nadziei w przypadku wiersza Gdy przyjdzie czas.

Zwróć uwagę na tytuły obrazów, grę światła, szczegóły przedstawionej świątyni.

Katedra została przedstawiona o poranku, w południe, wieczorem, o zmierzchu. Kolory zmieniają się w zależności od pory dnia. Dominują kolory: niebieski, żółty, pomarańczowy i czerwony. W pełnym słońcu, czyli w południe, są widoczne wszystkie elementy. Natomiast o poranku i o zmierzchu elementy świątyni są rozmyte.