RRRH5JDSL8AFR
Na obrazie przedstawiony jest jesienny krajobraz. W centrum znajdują się drzewa o gęstych, złocisto‑pomarańczowych liściach. Rosną one w równym rzędzie, a ich korony są pełne i rozłożyste. Tło stanowi niebo w odcieniach fioletu, błękitu i bieli, z widocznymi chmurami. Na ich tle widać pojedyncze ptaki. Na pierwszym planie widać trawiastą, rdzawo‑brązową ziemię, która przechodzi w głębię lasu.

Jesień w Lipcach – między impresjonistycznym nastrojem a naturalistycznym realizmem

Jesienny pejzaż
Źródło: Vincent van Gogh, 1885,, Muzeum Fitzwilliama, domena publiczna.

Ze wszystkich pór roku to właśnie jesień w najwyższym stopniu napawa nas nostalgią. Stanowi inspirację wielu pejzażystów, poetów i artystów różnych dziedzin sztuki. Nastrojowa aura schyłku roku, uśpienie przyrody, krótsze dni i deszczowa pogoda sprzyjają refleksji i uruchamiają szczególną wrażliwość emocjonalną. W pierwszym tomie Chłopów Władysław Reymont oddaje tę jesienną atmosferę, łącząc impresjonistyczną nastrojowość z naturalistycznym realizmem życia na wsi. Jak radzą sobie jesienią mieszkańcy Lipiec i jakie środki artystyczne pozwoliły autorowi oddać zarówno piękno przyrody, jak i biologiczny rytm ludzkiej egzystencji?

Twoje cele
  • Nauczysz się wskazywać we fragmentach Chłopów cechy charakterystyczne dla estetyki impresjonizmu (nastrojowość, gra świateł) oraz naturalizmu (biologizm, surowy realizm).

  • Nauczysz się interpretować opisy przyrody nie tylko jako tło wydarzeń, ale jako sposób wyrażania emocji i stanów duchowych bohaterów.

  • Poznasz trzy główne role narratora w powieści Reymonta: młodopolskiego stylizatora, wiejskiego gadułę oraz realistycznego obserwatora.

  • Nauczysz się odróżniać język literacki od stylizacji gwarowej (mowy chłopskiej) stosowanej przez autora.