RLXLUX2XTTKZ6
Zdjęcie przedstawia wnętrze pomieszczenia z meblami z przełomu XIX‑XX wieku. Owalny stół nakryty wzorzystym obrusem, na którym stoi waza z owocami oraz wysoki świecznik. Za stołem stoi ława, z boku krzesło z podłokietnikami. W tyle mały kredens z szufladami na dole oraz oszklonymi drzwiczkami u góry.

Moralność według pani Dulskiej

Bawialnia w mieszczańskiej kamienicy
Źródło: Agata 89, za pośrednictwem Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 2.5.

Pani Dulska to kobieta z zasadami — wielokrotnie odwołuje się do nich, tłumacząc swoje decyzje innym postaciom dramatu. Jednak Gabriela Zapolska pokazuje, że taki osobisty kodeks moralny może być użyty, by usprawiedliwić własną nikczemność. Przekonania Dulskiej tworzą więc swoisty system wartości „na opak”, który może wzbudzać śmiech przez łzy. 

Dla współczesnego czytelnika Moralności pani Dulskiej opisane wydarzenia niekoniecznie wydają się komiczne — w pierwszych latach XX wieku jednak utwór wzbudzał śmiech, opierając się na stereotypach obecnych w polskim społeczeństwie i wykorzystując humor jako środek przerysowania. Mimo że czasy się zmieniły, Moralność pani Dulskiej pozostaje aktualna — jej satyra na fałsz społeczny, podwójne standardy i pozory wciąż trafia do dzisiejszego odbiorcy.

Twoje cele
  • Scharakteryzujesz mieszczańską moralność ukazaną w dramacie Gabrieli Zapolskiej Moralność pani Dulskiej.

  • Wymienisz wartości, którymi kieruje się główna bohaterka dramatu.

  • Opiszesz sytuacje, w których ujawnia się obłuda moralna postaci dramatu.

  • Rozpoznasz cechy kołtuna w osobach dramatu występujących w Moralności pani Dulskiej.

  • Powiążesz komiczną wymowę sztuki z zawartymi w niej odwołaniami do stereotypów.