1
Ćwiczenie 1
RQVOPMNNOUXZ8
Przyporządkuj frazeologizmy do właściwych kategorii – zgodnie ze znaczeniem, które konotują. Odległość, przestrzeń Możliwe odpowiedzi: 1. pomknąć jak strzała, 2. dodać gazu, 3. walić drzwiami i oknami, 4. tyle, ile dusza zapragnie, 5. co łaska, 6. pi razy oko, 7. całym pędem, 8. na oko, 9. lotem błyskawicy, 10. spotkać się z kimś twarzą w twarz, 11. w mgnieniu oka, 12. ominąć kogoś szerokim łukiem, 13. wszystko, czego dusza zapragnie, 14. być o dwa kroki od czegoś, 15. bez granic, 16. robić coś do nieprzytomności, 17. przysięgać na wszystkie świętości, 18. ktoś jest pod ręką, 19. do szpiku kości, 20. pędzić pełną parą, 21. biec jak na skrzydłach, 22. do utraty tchu Ilość Możliwe odpowiedzi: 1. pomknąć jak strzała, 2. dodać gazu, 3. walić drzwiami i oknami, 4. tyle, ile dusza zapragnie, 5. co łaska, 6. pi razy oko, 7. całym pędem, 8. na oko, 9. lotem błyskawicy, 10. spotkać się z kimś twarzą w twarz, 11. w mgnieniu oka, 12. ominąć kogoś szerokim łukiem, 13. wszystko, czego dusza zapragnie, 14. być o dwa kroki od czegoś, 15. bez granic, 16. robić coś do nieprzytomności, 17. przysięgać na wszystkie świętości, 18. ktoś jest pod ręką, 19. do szpiku kości, 20. pędzić pełną parą, 21. biec jak na skrzydłach, 22. do utraty tchu intensywność Możliwe odpowiedzi: 1. pomknąć jak strzała, 2. dodać gazu, 3. walić drzwiami i oknami, 4. tyle, ile dusza zapragnie, 5. co łaska, 6. pi razy oko, 7. całym pędem, 8. na oko, 9. lotem błyskawicy, 10. spotkać się z kimś twarzą w twarz, 11. w mgnieniu oka, 12. ominąć kogoś szerokim łukiem, 13. wszystko, czego dusza zapragnie, 14. być o dwa kroki od czegoś, 15. bez granic, 16. robić coś do nieprzytomności, 17. przysięgać na wszystkie świętości, 18. ktoś jest pod ręką, 19. do szpiku kości, 20. pędzić pełną parą, 21. biec jak na skrzydłach, 22. do utraty tchu Szybkość Możliwe odpowiedzi: 1. pomknąć jak strzała, 2. dodać gazu, 3. walić drzwiami i oknami, 4. tyle, ile dusza zapragnie, 5. co łaska, 6. pi razy oko, 7. całym pędem, 8. na oko, 9. lotem błyskawicy, 10. spotkać się z kimś twarzą w twarz, 11. w mgnieniu oka, 12. ominąć kogoś szerokim łukiem, 13. wszystko, czego dusza zapragnie, 14. być o dwa kroki od czegoś, 15. bez granic, 16. robić coś do nieprzytomności, 17. przysięgać na wszystkie świętości, 18. ktoś jest pod ręką, 19. do szpiku kości, 20. pędzić pełną parą, 21. biec jak na skrzydłach, 22. do utraty tchu
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
11
Ćwiczenie 2

Określ, jakie informacje o świecie i człowieku zawierają frazeologizmy zamieszczone poniżej. Narysuj mapę myśli, na której zaznacz zbiory powiedzeń, które mogłyby np. pokazać takie kategorie, jak: cechy, uczucia, zmysły, zachowania itp.
'wysmukły jak topola', 'chłop jak dąb', 'miły jak pieprz na języku', 'gorzki jak piołun', 'kwaśny jak ocet siedmiu złodziei', 'drżeć jak osika', 'trząść się jak galareta', 'przyczepić się jak rzep do psiego ogona', 'wpadł jak śliwka w kompot', 'czuć się jak groch przy drodze', 'wysoki (wyrósł) jak dąb, a głupi jak głąb', 'śmieje się jak szkapa do owsa', 'czerwony jak burak', 'od kapusty brzuch tłusty', 'z tej mąki chleba nie będzie', 'głuchy jak pień', 'znać się tyle co kura na pieprzu', 'obiecywać komuś gruszki na wierzbie', 'bredzi (plecie), jakby się blekotu objadł', 'śmiać się jak głupi do kołacza'

ROK8VB34TNNUL
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Powiedzenia
    • Elementy należące do kategorii Powiedzenia
    • Nazwa kategorii: Uczucia
      • Elementy należące do kategorii Uczucia
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii Uczucia
    • Nazwa kategorii: Zmysły
      • Elementy należące do kategorii Zmysły
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii Zmysły
    • Nazwa kategorii: Cechy
      • Elementy należące do kategorii Cechy
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii Cechy
    • Nazwa kategorii: Zwyczaje
      • Elementy należące do kategorii Zwyczaje
      • Nazwa kategorii:
      • Koniec elementów należących do kategorii Zwyczaje
      Koniec elementów należących do kategorii Powiedzenia
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
1
Ćwiczenie 2

Określ, jakie informacje o świecie i człowieku zawierają frazeologizmy zamieszczone poniżej. Pogrupuj związki frazeologiczne według kategorii np. uczucia, zmysły, cechy, zachowania itp. 

'wysmukły jak topola', 'chłop jak dąb', 'miły jak pieprz na języku', 'gorzki jak piołun', 'kwaśny jak ocet siedmiu złodziei', 'drżeć jak osika', 'trząść się jak galareta', 'przyczepić się jak rzep do psiego ogona', 'wpadł jak śliwka w kompot', 'czuć się jak groch przy drodze', 'wysoki (wyrósł) jak dąb, a głupi jak głąb', 'śmieje się jak szkapa do owsa', 'czerwony jak burak', 'od kapusty brzuch tłusty', 'z tej mąki chleba nie będzie', 'głuchy jak pień', 'znać się tyle co kura na pieprzu', 'obiecywać komuś gruszki na wierzbie', 'bredzi (plecie), jakby się blekotu objadł', 'śmiać się jak głupi do kołacza'

Rhx6lKW2w2GMf
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 3

Określ, o jakich uczuciach, przeżyciach, stanach emocjonalnych informuje nas językowy obraz świata. Porozmawiajcie w grupach na temat nazw uczuć, których podstawą są związki frazeologiczne nawiązujące do serca i wątroby. Wyjaśnij, dlaczego w potocznym obrazie świata są one źródłem wiedzy na temat psychiki ludzkiej.

'ktoś idzie za głosem serca', 'kogoś chwyciło za serce', 'komuś jest ciężko na sercu', 'komuś twardnieje serce', 'komuś serce pęka', 'ktoś jest sercem z kimś', 'komuś spadł kamień z serca', 'ktoś jest bez serca', 'ktoś nie ma serca', 'ktoś ma serce na dłoni', 'ktoś traci serce do czegoś', 'ktoś radzi się serca', 'ktoś ma żal w sercu', 'komuś serce pęka', 'coś przeszywa komuś serce', 'ktoś kogoś w głębi serca kocha', 'ktoś ofiaruje komuś swoje serce', 'robić coś, co serce dyktuje', 'ktoś przemawia do czyjegoś serca'

'ktoś ma coś na wątrobie', 'coś leży komuś na wątrobie', 'żółć się komuś ulała', 'ktoś utoczył wiele żółci', 'coś przepełnia komuś serce żółcią', 'wątroba się w kimś przewraca', 'coś przepełnia kogoś żółcią', 'żółć w kimś kipi'

R1ToGgsj5KAgZ
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 4

Znajdź i zapisz jak najwięcej frazeologizmów, metafor, za pomocą których zastępujemy trudne pojęcia naukowe i encyklopedyczne związane z wiedzą informatyczną.

R1Bk02YGWaO8v
(Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij) (Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1

Z artykułów prasowych wypisz nagłówki, w których pojawiają się metafory polityki i gospodarki (np. 'Przed wyborami politycy rozdają karty' - metafora: polityka to gra). W kilku słowach uzasadnij, dlaczego dziennikarze piszący o polityce czy gospodarce korzystają z potocznych metafor.

R11iPmWPb3LQj
(Uzupełnij).