Ćwiczenia

Tekst do ćwiczeń

Pieśń nad Pieśniami
[fragmenty]
(PnP 1, 2‑7)
Oblubienica:
2 Bo miłość twa przedniejsza od wina.
3 Woń twych pachnideł słodka,
olejek rozlany – imię twe,
dlatego miłują cię dziewczęta.
4 Pociągnij mnie za sobą! Pobiegnijmy!
Wprowadź mnie, królu, w twe komnaty!
Cieszyć się będziemy i weselić tobą,
i sławić twą miłość nad wino;
[jakże] słusznie cię miłują!
5 Śniada jestem, lecz piękna,
córki jerozolimskie,
jak namioty Kedaru,
jak zasłony Szalma.
6 Nie patrzcie na mnie, żem śniada,
że mnie spaliło słońce.
Synowie mej matki rozgniewali się na mnie,
postawili mnie na straży winnic:
a ja mej własnej winnicy nie ustrzegłam.
7 O ty, którego miłuje dusza moja,
wskaż mi, gdzie pasiesz swe stada,
gdzie dajesz im spocząć w południe,
abym się nie błąkała
wśród stad twych towarzyszy.
[…]
(PnP 2, 3‑6)
3 Jak jabłoń wśród drzew leśnych,
tak ukochany mój wśród młodzieńców.
W upragnionym jego cieniu usiadłam,
a owoc jego słodki memu podniebieniu.
4 Wprowadził mnie do domu wina,
i sztandarem jego nade mną jest miłość.
5 Posilcie mnie plackami z rodzynek,
wzmocnijcie mnie jabłkami,
bo chora jestem z miłości.
6 Lewa jego ręka pod głową moją,
a prawica jego obejmuje mnie.
[…]
(PnP  3, 1‑4)
1 Na łożu mym nocą szukałam
umiłowanego mej duszy,
szukałam go, lecz nie znalazłam.
2 „Wstanę, po mieście chodzić będę,
wśród ulic i placów,
szukać będę ukochanego mej duszy”.
Szukałam go, lecz nie znalazłam.
3 Spotkali mnie strażnicy, którzy obchodzą miasto.
„Czyście widzieli miłego duszy mej?”
4 Zaledwie ich minęłam,
znalazłam umiłowanego mej duszy,
pochwyciłam go i nie puszczę,
aż go wprowadzę do domu mej matki,
do komnaty mej rodzicielki.
[…]
(PnP  7, 11‑14)
11 Jam miłego mego
i ku mnie zwraca się jego pożądanie.
12 Pójdź, mój miły, powędrujemy w pola,
nocujmy po wioskach!
13 O świcie pospieszmy do winnic,
zobaczyć, czy kwitnie winorośl,
czy pączki otwarły się,
czy w kwieciu są już granaty:
tam ci dam miłość moją.
14 Mandragory sieją woń,
nad drzwiami naszymi wszelki owoc wyborny,
świeży i zeszłoroczny
dla ciebie, miły mój, chowałam.
[…]
(PnP  8, 6‑7)
6 Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.
7 Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.
(PnP  4, 1‑15)
Oblubieniec:
1 O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja,
jakże piękna!
Oczy twe jak gołębice
za twoją zasłoną.
Włosy twe jak stado kóz
falujące na górach Gileadu.
2 Zęby twe jak stado owiec strzyżonych,
gdy wychodzą z kąpieli:
każda z nich ma bliźniaczą,
nie brak żadnej.
3 Jak wstążeczka purpury wargi twe
i usta twe pełne wdzięku.
Jak okrawek granatu skroń twoja
za twoją zasłoną.
4 Szyja twoja jak wieża Dawida,
warownie zbudowana;
tysiąc tarcz na niej zawieszono,
wszystką broń walecznych.
5 Piersi twe jak dwoje koźląt,
bliźniąt gazeli,
co pasą się pośród lilii.
6 Nim wiatr wieczorny powieje
i znikną cienie,
pójdę ku górze mirry,
ku pagórkowi kadzidła.
7 Cała piękna jesteś, przyjaciółko moja,
i nie ma w tobie skazy.
8 Z Libanu przyjdź, oblubienico,
z Libanu przyjdź i zbliż się!
Zstąp ze szczytu Amany,
z wierzchołka Seniru i Hermonu,
z jaskiń lwów,
z gór lampartów.
9 Oczarowałaś me serce, siostro ma, oblubienico,
oczarowałaś me serce
jednym spojrzeniem twych oczu,
jednym paciorkiem twych naszyjników.
10 Jak piękna jest miłość twoja,
siostro ma, oblubienico,
o ileż słodsza jest miłość twoja od wina,
a zapach olejków twych nad wszystkie balsamy!
11 Miodem najświeższym ociekają wargi twe, oblubienico,
miód i mleko pod twoim językiem,
a zapach twoich szat
jak woń Libanu.
12 Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico,
ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym.
13 Pędy twe - granatów gaj,
z owocem wybornym kwiaty henny i nardu:
14 nard i szafran, wonna trzcina i cynamon,
i wszelkie drzewa żywiczne,
mirra i aloes, i wszystkie najprzedniejsze balsamy.
15 [Tyś] źródłem mego ogrodu, zdrojem wód żywych
spływających z Libanu.
1 Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 747–756.

R1MGN42QB6S2V

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie 2

Nazwij uczucia i emocje, które towarzyszą Oblubienicy i Oblubieńcowi.

RkARVRhzCYv56

RMSVNP79O8LRS

Ćwiczenie 3

RLFH9OZ9TE4Z1

Ćwiczenie 4

Ćwiczenie 5

Pieśń nad Pieśniami bywa określana jako poemat liryczny. Udowodnij, że można ją zakwalifikować do liryki bezpośredniej.

RkARVRhzCYv56

Ćwiczenie 6

Jaki środek stylistyczny dominuje we wszystkich przywołanych poniżej fragmentach Pieśni nad Pieśniami i jaką funkcję w nich pełni?

Pieśń nad Pieśniami
[fragmenty]
(PnP 1, 5)
5 Śniada jestem, lecz piękna,
córki jerozolimskie,
jak namioty Kedaru,
jak zasłony Szalma.
(PnP 2, 3)
3 Jak jabłoń wśród drzew leśnych,
tak ukochany mój wśród młodzieńców.
W upragnionym jego cieniu usiadłam,
a owoc jego słodki memu podniebieniu.
(PnP 4, 1‑5; 4, 11)
1 O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja,
jakże piękna!
Oczy twe jak gołębice
za twoją zasłoną.
Włosy twe jak stado kóz
falujące na górach Gileadu.
2 Zęby twe jak stado owiec strzyżonych,
gdy wychodzą z kąpieli:
każda z nich ma bliźniaczą,
nie brak żadnej.
3 Jak wstążeczka purpury wargi twe
i usta twe pełne wdzięku.
Jak okrawek granatu skroń twoja
za twoją zasłoną.
4 Szyja twoja jak wieża Dawida,
warownie zbudowana;
tysiąc tarcz na niej zawieszono,
wszystką broń walecznych.
5 Piersi twe jak dwoje koźląt,
bliźniąt gazeli,
co pasą się pośród lilii.
[...]
11 Miodem najświeższym ociekają wargi twe, oblubienico,
miód i mleko pod twoim językiem,
a zapach twoich szat
jak woń Libanu.
(PnP 8, 6)
6 Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.
1 Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 747–756.

R18QwyEqi1vVO

Ćwiczenie 7

Określ funkcję wybranego porównania z poprzedniego ćwiczenia.

R1H4OBBUK6BAC

Ćwiczenie 8

Czy Oblubienica i Oblubieniec są pewni tego, że ich miłość jest odwzajemniona? Odpowiedz, przywołując w uzasadnieniu odpowiednie cytaty.

R12H7e5DzXG2x

Ćwiczenie 9

Zastanów się nad kolejnością wskazywanych przez Oblubieńca przymiotów ciała Oblubienicy. Od czego zależy ta kolejność?

REdZjatk59PIf

Ćwiczenie 10

W monologu Oblubienicy można znaleźć sentencje dotyczące miłości. Wyjaśnij ich sens oraz napisz, czy się z nimi zgadzasz. Wypowiedź powinna się składać co najmniej ze 100 słów.

Pieśń nad Pieśniami

Pieśń nad Pieśniami
Pieśń szósta, rozdz. 8
[…]
Oblubienica:
Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.
Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.
CART7 Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, oprac. Zespół biblistów polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich,, Poznań–Warszawa 1980, s. 750–751.

RAT7C95ENFLU7

Polecenie 1

Oblubienica, opisując wygląd Oblubieńca, zastosowała różne porównania i zestawienia. Odpowiedz na pytania:

W jakim celu to zrobiła?
Skąd je czerpała?
Co było powodem takiego doboru porównań i zestawień?

Pieśń nad Pieśniami

Pieśń nad Pieśniami
Pieśń czwarta, rozdz. 5
[…]
Oblubienica:
Miły mój śnieżnobiały i rumiany,
znakomity spośród tysięcy.
Głowa jego – najczystsze złoto,
kędziory jego włosów jak gałązki palm,
czarne jak kruk.
Oczy jego jak gołębice
nad strumieniami wód.
Zęby jego wymyte w mleku
spoczywają w swej oprawie.
Jego policzki jak balsamiczne grzędy,
dające wzrost wonnym ziołom.
Jak lilie wargi jego,
kapiące mirrą najprzedniejszą.
Ręce jego jak walce ze złota,
wysadzane drogimi kamieniami.
Tors jego – rzeźba z kości słoniowej,
pokryta szafirami.
Jego nogi – kolumny z białego marmuru,
wsparte na szczerozłotych podstawach.
Postać jego [wyniosła] jak Liban,
wysmukła jak cedry.
Usta jego przesłodkie
i cały jest pełen powabu.
Taki jest miły mój, taki jest przyjaciel mój,
córki jerozolimskie!
CART7 Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, oprac. Zespół biblistów polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich,, Poznań–Warszawa 1980, s. 750–751.

R8FijRfkp3gd5

Ćwiczenie 11

Przypomnij, do kogo zwracał się Oblubieniec i sprawdź, do kogo mówi Oblubienica. Jak można wyjaśnić tę różnicę?

R1A4VzrTMOItR

Ćwiczenie 12

Dwa ostatnie wersety Hymnu o miłości zawierają życiową mądrość. Wyjaśnij jej sens (nie stosując cytatów).

Pierwszy list do Koryntian (13)
1 Gdybym mówił językami ludzi i aniołówaniołówaniołów,
a miłości bym nie miał,
stałbym się jak miedź brzęcząca
albo cymbał brzmiący.
2 Gdybym też miał dar prorokowania
i znał wszystkie tajemnice,
i posiadał wszelką wiedzę,
i wszelką [możliwą] wiarę, tak iżbym góry przenosił.
a miłości bym nie miał,
byłbym niczym.
3 I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją,
a ciało wystawił na spaleniespaleniespalenie,
lecz miłości bym nie miał,
nic bym nie zyskał.
4 Miłość cierpliwa jest,
łaskawa jest.
Miłość nie zazdrości,
nie szuka poklasku,
nie unosi się pychą;
5 nie dopuszcza się bezwstydu,
nie szuka swego,
nie unosi się gniewem,
nie pamięta złego;
6 nie cieszy się z niesprawiedliwości,
lecz współweseli się z prawdą.
7 Wszystko znosi,
wszystkiemu wierzy,
we wszystkim pokłada nadzieję,
wszystko przetrzyma.
8 Miłość nigdy nie ustaje,
[nie jest] jak proroctwa, które się skończą,
albo jak dar języków, który zniknie,
lub jak wiedza, której zabraknie.
9 Po części bowiem tylko poznajemy,
po części prorokujemy.
10 Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe,
zniknie to, co jest tylko częściowe.
11 Gdy byłem dzieckiem,
mówiłem jak dziecko,
czułem jak dziecko,
myślałem jak dziecko.
Kiedy zaś stałem się mężem,
wyzbyłem się tego, co dziecięce.
12 Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno;
wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz:
Teraz poznaję po części,
wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznanypoznanypoznany.
13 TakTakTak więc trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy:
z nich zaś największa jest miłość.
CART8 Źródło: Hymn o miłości, [w:] Nowy Testament 1 List do Koryntian. kor2 Źródło: Pierwszy list do Koryntian (13), [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 2024, s. 971–972.

RAy5NK5qgr1BI

aniołów

spalenie

poznany

Tak

R1JHJJTP49M5B

Ćwiczenie 13

Ćwiczenie 14

Odwołując się do tekstu Hymnu o miłości, wypisz występujące w nim wyrażenia i frazy odnoszące się do miłości. Uzupełnij tabelę. Wyjaśnij, jaką pełnią funkcję w tekście.

R183XV6jGrWyX

Ćwiczenie 15

Wypisz z tekstu Hymnu o miłości zwroty określające miłość i wyjaśnij, jak je rozumiesz. Uzupełnij mapę myśli.

Re9f0kSV7bhbM

RtRjKkz9CORrN

Ćwiczenie 16

Przeanalizuj język, którym posługują się Oblubieniec i Oblubienica. Uzupełnij mapę myśli określeniami, którymi nazywają się kochankowie.

R1XUqhbT5BJPp

RzyY8R5IMFDE2

Ćwiczenie 17

Jezus w każdym zdaniu mówi do ludzi: 'Błogosławieni…'. Wyjaśnij, jak rozumiesz ten zwrot.

Ewangelia wg św. Mateusza 5, 1‑11

Ewangelia wg św. Mateusza 5, 1‑11
(1) Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie.
(2) Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:
Osiem błogosławieństw
(3) Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
(4) Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
(5) Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
(6) Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
(7) Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
(8) Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
(9) Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
(10) Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
(11) Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was.
Mat1 Źródło: Ewangelia wg św. Mateusza , [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 2024, s. 837.

R1PjVXn3kIp6S

Ćwiczenie 18

Określ funkcje powtórzeń w tekście.

R1JDxVFGGVQ9d

Ćwiczenie 19

Napisz, jaka obietnica kryje się w słowach Jezusa.

ROGyGVJi19npT

Ćwiczenie 20

Wyjaśnij, jak powinien postępować człowiek pragnący żyć w zgodzie z nauką Jezusa.

R1SL7qEkVP07I

Polecenie 2

Do tekstów Zenona Ziółkowskiego i Elżbiety Adamiak zredaguj po trzy pytania, na które odpowiadają treści tekstów.

Najtrudniejsze stronice BibliiZenon Ziółkowski

Zenon Ziółkowski Najtrudniejsze stronice Biblii
Co by się stało, gdyby do zbioru biblijnego nie została zaliczona Pieśń nad Pieśniami? Dla całych pokoleń uczonych w Piśmie Żydów – a i wielu chrześcijan – byłoby to ulgą. Interpretacja żadnej z ksiąg natchnionych nie sprawiała bowiem tyle kłopotu, co właśnie tej. Żadna też nie doczekała się tylu komentarzy, co ta właśnie. Uczeni żydowscy z I–II wieku […] odmawiali jej miejsca w kanonie biblijnym, nie liczyli się jednak w tym wypadku z tradycją. Napisana po hebrajsku, zawierała tyle dawnych terminów, że tłumacze aleksandryjscy, przekładający Stary Testament na język grecki […] mieli z nią wiele kłopotu. Niektórych słów prawie nie rozumieli. A jednak ją przetłumaczyli, ponieważ uważana była za świętą.
Talmud jerozolimski wprowadza nas w zaskakującą ocenę Pieśni nad Pieśniami. Podając treść dyskusji na jej temat, przytacza wypowiedź rabina Akiby, syna Józefa […]: „Nikt nigdy w Izraelu nie wątpił o Pieśni nad Pieśniami, że […] cały świat nie jest wart dnia, w którym Pieśń nad Pieśniami została dana Izraelowi. Wszystkie Pisma są w rzeczywistości święte, lecz Pieśń nad Pieśniami jest najświętsza”. […]
Pieśń nad Pieśniami ukazuje nierozerwalny związek mężczyzny i kobiety oraz ich wyłączną wierność. W czasach poligamii – która występowała nawet w Izraelu – było to ukazanie prawdy zawartej w stworzeniu człowieka.
CART9 Źródło: Zenon Ziółkowski, Najtrudniejsze stronice Biblii, Warszawa 1989, s. 104–106.

Kobiety w Biblii. Stary TestamentElżbieta Adamiak

Elżbieta Adamiak Kobiety w Biblii. Stary Testament
Jeszcze większe zdziwienie może budzić drobiazgowa analiza tekstu, która wykazuje, że w Księdze mamy do czynienia nie tyle z równorzędnością kobiety i mężczyzny we wzajemnej miłości, ile z przewagą kobiety. To ona jest w poemacie główną postacią. Ze 117 wersetów znakomita większość – z wyjątkiem jedynie ośmiu! – wypowiadana jest przez nią, do niej lub o niej. O kobiecej dominacji świadczy też wielokrotne podkreślanie roli matki, przy jednoczesnym całkowitym milczeniu o ojcu […]. Nawet bracia głównej bohaterki określeni zostali jako „synowie matki mojej” (Pnp 1, 6). Analiza treści Pieśni nad pieśniami skłania niektórych komentatorów do opowiedzenia się za kobiecym autorstwem tej Księgi lub przynajmniej jej fragmentów. […]
Kobieta z Pieśni nad pieśniami w sposób wolny działa i wyraża swoje myśli i uczucia. Miłość przynosi radość i cierpienie. Jedno i drugie dzielą ze sobą kobieta i mężczyzna.
CART10 Źródło: Elżbieta Adamiak, Kobiety w Biblii. Stary Testament, Kraków 2006, s. 196–198.

RXOuCOoKipAar

Polecenie 3

Napisz wiersz lub opowiadanie o miłości. Swojej pracy nadaj tytuł: 'Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości…'.

Pieśń nad Pieśniami 8, 7

Pieśń nad Pieśniami 8, 7
(7) Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.
RP77BQBHB66TM
Miejsce na odpowiedź ucznia.
CART6 Źródło: Pieśń nad Pieśniami , [w:] Biblia Tysiąclecia, Poznań 1983.

Więcej materiałów o Pieśni nad Pieśniami oraz miłości w Biblii znajdziesz na stronie http s://zpe.gov.pl/

Tematy lekcji:
O miłości w Starym Testamencie (Pieśń nad Pieśniami).
Biblijne pojęcie miłości - Pieśń nad Pieśniami.
Miłość w Biblii. Pieśń nad Pieśniami i Hymn o miłości.
„Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości…”. O miłości w Starym i Nowym Testamencie.

Multimedia

Nawiązania

Tekst do ćwiczeń