Ćwiczenia
Pieśń nad Pieśniami[fragmenty]
(PnP 1, 2‑7)
Oblubienica:
2 Bo miłość twa przedniejsza od wina.
3 Woń twych pachnideł słodka,
olejek rozlany – imię twe,
dlatego miłują cię dziewczęta.
4 Pociągnij mnie za sobą! Pobiegnijmy!
Wprowadź mnie, królu, w twe komnaty!
Cieszyć się będziemy i weselić tobą,
i sławić twą miłość nad wino;
[jakże] słusznie cię miłują!
5 Śniada jestem, lecz piękna,
córki jerozolimskie,
jak namioty Kedaru,
jak zasłony Szalma.
6 Nie patrzcie na mnie, żem śniada,
że mnie spaliło słońce.
Synowie mej matki rozgniewali się na mnie,
postawili mnie na straży winnic:
a ja mej własnej winnicy nie ustrzegłam.
7 O ty, którego miłuje dusza moja,
wskaż mi, gdzie pasiesz swe stada,
gdzie dajesz im spocząć w południe,
abym się nie błąkała
wśród stad twych towarzyszy.[…]
(PnP 2, 3‑6)
3 Jak jabłoń wśród drzew leśnych,
tak ukochany mój wśród młodzieńców.
W upragnionym jego cieniu usiadłam,
a owoc jego słodki memu podniebieniu.
4 Wprowadził mnie do domu wina,
i sztandarem jego nade mną jest miłość.
5 Posilcie mnie plackami z rodzynek,
wzmocnijcie mnie jabłkami,
bo chora jestem z miłości.
6 Lewa jego ręka pod głową moją,
a prawica jego obejmuje mnie.[…]
(PnP 3, 1‑4)
1 Na łożu mym nocą szukałam
umiłowanego mej duszy,
szukałam go, lecz nie znalazłam.
2 „Wstanę, po mieście chodzić będę,
wśród ulic i placów,
szukać będę ukochanego mej duszy”.
Szukałam go, lecz nie znalazłam.
3 Spotkali mnie strażnicy, którzy obchodzą miasto.
„Czyście widzieli miłego duszy mej?”
4 Zaledwie ich minęłam,
znalazłam umiłowanego mej duszy,
pochwyciłam go i nie puszczę,
aż go wprowadzę do domu mej matki,
do komnaty mej rodzicielki.[…]
(PnP 7, 11‑14)
11 Jam miłego mego
i ku mnie zwraca się jego pożądanie.
12 Pójdź, mój miły, powędrujemy w pola,
nocujmy po wioskach!
13 O świcie pospieszmy do winnic,
zobaczyć, czy kwitnie winorośl,
czy pączki otwarły się,
czy w kwieciu są już granaty:
tam ci dam miłość moją.
14 Mandragory sieją woń,
nad drzwiami naszymi wszelki owoc wyborny,
świeży i zeszłoroczny
dla ciebie, miły mój, chowałam.[…]
(PnP 8, 6‑7)
6 Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.
7 Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.(PnP 4, 1‑15)
Oblubieniec:
1 O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja,
jakże piękna!
Oczy twe jak gołębice
za twoją zasłoną.
Włosy twe jak stado kóz
falujące na górach Gileadu.
2 Zęby twe jak stado owiec strzyżonych,
gdy wychodzą z kąpieli:
każda z nich ma bliźniaczą,
nie brak żadnej.
3 Jak wstążeczka purpury wargi twe
i usta twe pełne wdzięku.
Jak okrawek granatu skroń twoja
za twoją zasłoną.
4 Szyja twoja jak wieża Dawida,
warownie zbudowana;
tysiąc tarcz na niej zawieszono,
wszystką broń walecznych.
5 Piersi twe jak dwoje koźląt,
bliźniąt gazeli,
co pasą się pośród lilii.
6 Nim wiatr wieczorny powieje
i znikną cienie,
pójdę ku górze mirry,
ku pagórkowi kadzidła.
7 Cała piękna jesteś, przyjaciółko moja,
i nie ma w tobie skazy.
8 Z Libanu przyjdź, oblubienico,
z Libanu przyjdź i zbliż się!
Zstąp ze szczytu Amany,
z wierzchołka Seniru i Hermonu,
z jaskiń lwów,
z gór lampartów.
9 Oczarowałaś me serce, siostro ma, oblubienico,
oczarowałaś me serce
jednym spojrzeniem twych oczu,
jednym paciorkiem twych naszyjników.
10 Jak piękna jest miłość twoja,
siostro ma, oblubienico,
o ileż słodsza jest miłość twoja od wina,
a zapach olejków twych nad wszystkie balsamy!
11 Miodem najświeższym ociekają wargi twe, oblubienico,
miód i mleko pod twoim językiem,
a zapach twoich szat
jak woń Libanu.
12 Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico,
ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym.
13 Pędy twe - granatów gaj,
z owocem wybornym kwiaty henny i nardu:
14 nard i szafran, wonna trzcina i cynamon,
i wszelkie drzewa żywiczne,
mirra i aloes, i wszystkie najprzedniejsze balsamy.
15 [Tyś] źródłem mego ogrodu, zdrojem wód żywych
spływających z Libanu.Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 747–756.
Nazwij uczucia i emocje, które towarzyszą Oblubienicy i Oblubieńcowi.
Pieśń nad Pieśniamibywa określana jako poemat liryczny. Udowodnij, że można ją zakwalifikować do liryki bezpośredniej.
Jaki środek stylistyczny dominuje we wszystkich przywołanych poniżej fragmentach Pieśni nad Pieśniami i jaką funkcję w nich pełni?
Pieśń nad Pieśniami[fragmenty]
(PnP 1, 5)
5 Śniada jestem, lecz piękna,
córki jerozolimskie,
jak namioty Kedaru,
jak zasłony Szalma.(PnP 2, 3)
3 Jak jabłoń wśród drzew leśnych,
tak ukochany mój wśród młodzieńców.
W upragnionym jego cieniu usiadłam,
a owoc jego słodki memu podniebieniu.(PnP 4, 1‑5; 4, 11)
1 O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja,
jakże piękna!
Oczy twe jak gołębice
za twoją zasłoną.
Włosy twe jak stado kóz
falujące na górach Gileadu.
2 Zęby twe jak stado owiec strzyżonych,
gdy wychodzą z kąpieli:
każda z nich ma bliźniaczą,
nie brak żadnej.
3 Jak wstążeczka purpury wargi twe
i usta twe pełne wdzięku.
Jak okrawek granatu skroń twoja
za twoją zasłoną.
4 Szyja twoja jak wieża Dawida,
warownie zbudowana;
tysiąc tarcz na niej zawieszono,
wszystką broń walecznych.
5 Piersi twe jak dwoje koźląt,
bliźniąt gazeli,
co pasą się pośród lilii.[...]
11 Miodem najświeższym ociekają wargi twe, oblubienico,
miód i mleko pod twoim językiem,
a zapach twoich szat
jak woń Libanu.(PnP 8, 6)
6 Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 747–756.
Określ funkcję wybranego porównania z poprzedniego ćwiczenia.
Czy Oblubienica i Oblubieniec są pewni tego, że ich miłość jest odwzajemniona? Odpowiedz, przywołując w uzasadnieniu odpowiednie cytaty.
W monologu Oblubienicy można znaleźć sentencje dotyczące miłości. Wyjaśnij ich sens oraz napisz, czy się z nimi zgadzasz. Wypowiedź powinna się składać co najmniej ze 100 słów.
Pieśń nad Pieśniami[fragment]
(PnP 8, 6‑7)
6 […]
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.
7 Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 747–756.
Pieśń nad PieśniamiPieśń czwarta, rozdz. 5
[…]
Oblubienica:
Miły mój śnieżnobiały i rumiany,
znakomity spośród tysięcy.Głowa jego – najczystsze złoto,
kędziory jego włosów jak gałązki palm,
czarne jak kruk.Oczy jego jak gołębice
nad strumieniami wód.
Zęby jego wymyte w mleku
spoczywają w swej oprawie.Jego policzki jak balsamiczne grzędy,
dające wzrost wonnym ziołom.
Jak lilie wargi jego,
kapiące mirrą najprzedniejszą.Ręce jego jak walce ze złota,
wysadzane drogimi kamieniami.
Tors jego – rzeźba z kości słoniowej,
pokryta szafirami.Jego nogi – kolumny z białego marmuru,
wsparte na szczerozłotych podstawach.
Postać jego [wyniosła] jak Liban,
wysmukła jak cedry.Usta jego przesłodkie
i cały jest pełen powabu.
Taki jest miły mój, taki jest przyjaciel mój,
córki jerozolimskie!Pieśń szósta, rozdz. 8
[…]
Oblubienica:
Połóż mię jak pieczęć na twoim sercu,
jak pieczęć na twoim ramieniu,
bo jak śmierć potężna jest miłość,
a zazdrość jej nieprzejednana jak Szeol,
żar jej to żar ognia,
płomień Pański.Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości,
nie zatopią jej rzeki.
Jeśliby kto oddał za miłość całe bogactwo swego domu,
pogardzą nim tylko.Źródło: Pieśń nad Pieśniami, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, oprac. Zespół biblistów polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich,, Poznań–Warszawa 1980, s. 750–751.
Oblubienica, opisując wygląd Oblubieńca, zastosowała różne porównania i zestawienia. Odpowiedz na pytania:
W jakim celu to zrobiła?
Skąd je czerpała?
Co było powodem takiego doboru porównań i zestawień?
Przypomnij, do kogo zwracał się Oblubieniec i sprawdź, do kogo mówi Oblubienica. Jak można wyjaśnić tę różnicę?
Dwa ostatnie wersety zawierają życiową mądrość. Wyjaśnij jej sens (nie stosując cytatów).
Pierwszy list do Koryntian (13)1 Gdybym mówił językami ludzi i aniołówaniołów,
a miłości bym nie miał,
stałbym się jak miedź brzęcząca
albo cymbał brzmiący.
2 Gdybym też miał dar prorokowania
i znał wszystkie tajemnice,
i posiadał wszelką wiedzę,
i wszelką [możliwą] wiarę, tak iżbym góry przenosił.
a miłości bym nie miał,
byłbym niczym.
3 I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją,
a ciało wystawił na spaleniespalenie,
lecz miłości bym nie miał,
nic bym nie zyskał.
4 Miłość cierpliwa jest,
łaskawa jest.
Miłość nie zazdrości,
nie szuka poklasku,
nie unosi się pychą;
5 nie dopuszcza się bezwstydu,
nie szuka swego,
nie unosi się gniewem,
nie pamięta złego;
6 nie cieszy się z niesprawiedliwości,
lecz współweseli się z prawdą.
7 Wszystko znosi,
wszystkiemu wierzy,
we wszystkim pokłada nadzieję,
wszystko przetrzyma.
8 Miłość nigdy nie ustaje,
[nie jest] jak proroctwa, które się skończą,
albo jak dar języków, który zniknie,
lub jak wiedza, której zabraknie.
9 Po części bowiem tylko poznajemy,
po części prorokujemy.
10 Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe,
zniknie to, co jest tylko częściowe.
11 Gdy byłem dzieckiem,
mówiłem jak dziecko,
czułem jak dziecko,
myślałem jak dziecko.
Kiedy zaś stałem się mężem,
wyzbyłem się tego, co dziecięce.
12 Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno;
wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz:
Teraz poznaję po części,
wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznanypoznany.
13 TakTak więc trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy:
z nich zaś największa jest miłość.Źródło: Hymn o miłości, [w:] Nowy Testament 1 List do Koryntian. Źródło: Pierwszy list do Koryntian (13), [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 2024, s. 971–972.
Odwołując się do tekstu Hymnu o miłości, wypisz występujące w nim wyrażenia i frazy odnoszące się do miłości. Uzupełnij tabelę. Wyjaśnij, jaką pełnią funkcję w tekście.
Wypisz z tekstu Hymnu o miłości zwroty określające miłość i wyjaśnij, jak je rozumiesz. Uzupełnij mapę myśli.
- Nazwa kategorii: Miłość
- Nazwa kategorii: nie zazdrości
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii nie zazdrości
- Nazwa kategorii: nie szuka poklasku
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii nie szuka poklasku
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii ...
- Nazwa kategorii: ... Koniec elementów należących do kategorii Miłość
- Elementy należące do kategorii Miłość
- Elementy należące do kategorii nie zazdrości
- Elementy należące do kategorii nie szuka poklasku
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
- Elementy należące do kategorii ...
Przeanalizuj język, którym posługują się Oblubieniec i Oblubienica. Uzupełnij mapę myśli określeniami, którymi nazywają się kochankowie.
- Nazwa kategorii: Jak określają się nawzajem Oblubienica i Oblubieniec?
- Nazwa kategorii: Oblubienica o Oblubieńcu
- Nazwa kategorii: Oblubieniec o Oblubienicy
- Elementy należące do kategorii Jak określają się nawzajem Oblubienica i Oblubieniec?
- Elementy należące do kategorii Oblubienica o OblubieńcuKoniec elementów należących do kategorii Oblubienica o Oblubieńcu
- Elementy należące do kategorii Oblubieniec o OblubienicyKoniec elementów należących do kategorii Oblubieniec o Oblubienicy
Ewangelia wg św. Mateusza 5, 1‑11(1) Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie.
(2) Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:
Osiem błogosławieństw
(3) Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
(4) Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
(5) Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
(6) Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
(7) Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
(8) Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
(9) Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
(10) Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
(11) Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was.Źródło: Ewangelia wg św. Mateusza , [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 2024, s. 837.
Jezus w każdym zdaniu mówi do ludzi: 'Błogosławieni…'. Wyjaśnij, jak rozumiesz ten zwrot.
Określ funkcje powtórzeń w tekście.
Napisz, jaka obietnica kryje się w słowach Jezusa.
Wyjaśnij, jak powinien postępować człowiek pragnący żyć w zgodzie z nauką Jezusa.
Więcej materiałów o Pieśni nad Pieśniami oraz miłości w Biblii znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
O miłości w Starym Testamencie (Pieśń nad Pieśniami)
Biblijne pojęcie miłości - Pieśń nad Pieśniami
Miłość w Biblii. Pieśń nad Pieśniami i Hymn o miłości
„Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości…”. O miłości w Starym i Nowym Testamencie