Symbole w Apokalipsie św. Jana
Wypisz skojarzenia (wyrażenia i zwroty) odnoszące się do słów: apokalipsa, apokaliptyczny.
Słowo „apokalipsa” jest też synonimem katastrofy. Podaj co najmniej cztery inne wyrazy bliskoznaczne do wyrazu „apokalipsa” w tym znaczeniu.
W Apokalipsie pojawili się m.in. czterej jeźdźcy. To jeden z najbardziej tajemniczych, ale też najsłynniejszych symboli biblijnych. Wciąż trwają spory o jego znaczenie. Według niektórych badaczy czterej jeźdźcy to: Wojna, Zaraza, Głód i Śmierć. Inni uważają, że pierwszy z nich jest Antychrystem, a jeszcze inni – że Jezusem.


W Apokalipsie jest mowa o Dniu gniewu
. Wyjaśnij na podstawie biblijnego tekstu, o czyj gniew chodzi i o jakim dniu mowa, a następnie zacytuj werset zawierający odpowiedź na to pytanie.
W szóstym rozdziale Apokalipsy mówi się o Wielkim Dniu Jego (tj. Boga) gniewu
. W kulturze często pojawia się łacińskojęzyczna wersja tego wyrażenia: dies irae (dzień gniewu). Dzień gniewu
symbolizuje dzień Sądu Ostatecznego.
Wizje zniszczenia świata przyczyniły się do tego, że słowo apokalipsa zaczęło funkcjonować nie jako synonim objawienia, lecz w znaczeniu: katastrofa, rozpad.
Apokalipsa św. Jana, rozdz. 20, w. 1‑15(1) Potem ujrzałem anioła, zstępującego z nieba, który miał klucz od Czeluści i wielki łańcuch w ręce. (2) I pochwycił Smoka, Węża starodawnego, którym jest diabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat. (3) I wtrącił go do Czeluści, i zamknął, i pieczęć nad nim położył, by już nie zwodził narodów, aż tysiąc lat się dopełni. A potem ma być na krótki czas uwolniony. […] (7) A gdy się skończy tysiąc lat, z więzienia swego szatan zostanie zwolniony. (8) I wyjdzie, by omamić narody z czterech narożników ziemi […]. (9) Wyszli oni na powierzchnię ziemi i otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane; a zstąpił ogień od Boga z nieba i pochłonął ich. (10) A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze we dnie i w nocy na wieki wieków. […] (14) A Śmierć i Otchłań wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga – jezioro ognia. (15) Jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia.
Źródło: Apokalipsa św. Jana, rozdz. 20, w. 1-15, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań–Warszawa 1998, s. 1414.
Napisz, pod jakimi postaciami został przedstawiony diabeł.
Zastanów się i odpowiedz na pytanie, dlaczego diabła utożsamiano z wężem lub smokiem?
Odszukaj w tekście, kogo zaliczono do sił zła.
Odpowiedz na pytanie, czy kara dla diabła ma swój kres.
Klucz do BibliiCentralna część Apokalipsy kończy się wizją nowego nieba i nowej ziemi, otoczenia nowego Jeruzalem. Dramat apokaliptyczny zbliża się do końca. Pierwszy świat stworzony przeminął, a wszelkie zło uległo zniweczeniu; nastaje teraz końcowa faza Bożego planu. Księga zamyka się wspaniałą wizją nowego Jeruzalem, niebiańskiego miasta, prawdziwego królestwa Bożego. […] Można by oczekiwać, że po promiennym opisie miasta […] nastąpi szczególnie frapujący opis jego świątyni (świątynia była chwałą niebiańskiego Jeruzalem). Zamiast tego […] dowiadujemy się, że nie ma w nim świątyni i że jest ona w ogóle zbyteczna: sam Bóg w nim zamieszkuje oraz Baranek […]. Wybrani będą tam oglądali oblicze Boga oraz Baranka i będą na wieki wieków królować.
Źródło: Wilfrid J. Harrington, Klucz do Biblii, tłum. Józef Marzęcki, Warszawa 1984, s. 558.
Apokalipsa św. Jana, rozdz. 21, w. 1‑27(1) I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma. (2) I Miasto Święte – Jeruzalem Nowe ujrzałem zstępujące z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego męża. […] (9) I przyszedł jeden z siedmiu aniołów, co trzymają siedem czasz pełnych siedmiu plag ostatecznych, i tak się do mnie odezwał: Chodź, ukażę ci Oblubienicę, Małżonkę Baranka. (10) I uniósł mnie w zachwyceniu na górę wielką i wyniosłą, i ukazał mi Miasto Święte – Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, (11) mające chwałę Boga. Źródło jego światła podobne do kamienia drogocennego, jakby do jaspisu o przejrzystości kryształu: (12) Miało ono mur wielki a wysoki, miało dwanaście bram, a na bramach – dwunastu aniołów i wypisane imiona, które są imionami dwunastu pokoleń synów Izraela. (13) Od wschodu trzy bramy i od północy trzy bramy, i od południa trzy bramy, i od zachodu trzy bramy. (14) A mur Miasta ma dwanaście warstw fundamentu, a na nich dwanaście imion dwunastu Apostołów Baranka. (15) A ten, który mówił ze mną, miał złotą trzcinę jako miarę, by zmierzyć Miasto i jego bramy, i jego mur. (16) A Miasto układa się w czworobok i długość jego tak wielka jest, jak i szerokość. […] (18) A mur jego jest zbudowany z jaspisu, a Miasto – to czyste złoto do szkła czystego podobne. (19) A warstwy fundamentu pod murem Miasta zdobne są wszelakim drogim kamieniem. Warstwa pierwsza – jaspis, druga – szafir, trzecia – chalcedon, czwarta – szmaragd, (20) piąta – sardoniks, szósta – krwawnik, siódma – chryzolit, ósma – beryl, dziewiąta – topaz, dziesiąta – chryzopraz, jedenasta – hiacynt, dwunasta – ametyst. (21) A dwanaście bram to dwanaście pereł: każda z bram była z jednej perły. I rynek Miasta to czyste złoto jak szkło przeźroczyste. (22) A świątyni w nim nie dojrzałem: bo jego świątynią jest Pan, Bóg wszechmogący oraz Baranek. (23) I Miastu nie trzeba słońca ni księżyca, by mu świeciły, bo chwała Boga je oświetliła, a jego lampą – Baranek. (24) I w jego świetle będą chodziły narody, i wniosą do niego królowie ziemi swój przepych. (25) I za dnia bramy jego nie będą zamknięte: bo już nie będzie tam nocy. (26) I wniosą do niego przepych i skarby narodów. (27) A nic nieczystego do niego nie wejdzie ani ten, co popełnia ohydę i kłamstwo, lecz tylko zapisani w księdze życia Baranka.
Źródło: Apokalipsa św. Jana, rozdz. 21, w. 1-27, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań–Warszawa 1998, s. 1415–1416.
Wyjaśnij, dlaczego Nową Jerozolimę nazwano Oblubienicą.
Napisz, w jakim celu autor wymienia materiały, z których zbudowana będzie Nowa Jerozolima.
Wskaż, kto zamieszka w Nowej Jerozolimie.
Wyjaśnij, dlaczego w Nowej Jerozolimie nie zostanie zbudowana świątynia.
Napisz wypowiedź argumentacyjną na temat: 'Wizje końca świata w literaturze i sztuce różnych epok'. W pracy odwołuj się do:
wybranej lektury obowiązkowej,
wybranego tekstu kultury (obraz, film, utwór muzyczny).
Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.
Więcej materiałów o Apokalipsie św. Jana i nawiązaniach do znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
Koniec świata i początek świata. Apokalipsa św. Jana
Koniec świata!
Symbole w Apokalipsie św. Jana.
Motyw Sądu Ostatecznego w utworze Zbigniewa Herberta U wrót doliny i w biblijnym przekazie w Apokalipsie św. Jana.
Koniec świata dzieje się tu i teraz – literackie nawiązania do Apokalipsy świętego Jana w wierszu Czesława Miłosza Piosenka o końcu świata.
Czy film Czas Apokalipsy pokazuje uniwersalność prawd zawartych w prozie Conrada?
Apokalipsa dzisiaj. Analiza filmu Francisa Forda Coppoli Czas Apokalipsy.