Kulturę starożytnej Grecji i starożytnego Rzymu uważa się za kolebkę kultury europejskiej. Każda kolejna epoka czerpie ze skarbca mitów, filozofii, sztuki i literatury tego okresu. Wiele słów, których używamy do dziś, ma swoje źródło w grece lub łacinie. Grecji zawdzięczamy pojęcie demokracji (dosłownie: „rządy ludu”), która rozwijała się zwłaszcza w Atenach – mieście‑państwie (polis) – po zwycięstwie stronnictwa demokratycznego pod wodzą Efialtesa i Peryklesa.
Okres działalności tego ostatniego (462–429 p.n.e.) nazywany jest złotym wiekiem kultury greckiej. Po utracie politycznego znaczenia Ateny nadal przodowały w życiu kulturalnym – IV w. p.n.e. to czas rozwoju szkół i rozszerzania się kultury greckiej poza tereny zasiedlone przez Greków. Kiedy w 27 r. p.n.e. Grecja staje się rzymską prowincją (pod nazwą Achaja), ponosząc klęskę polityczną, równocześnie podbija zwycięzcę swoją kulturą. Rzymianie przejmują grecką architekturę, literaturę, mitologię. Po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego (476 r.) tradycje kultury greckiej kontynuuje Cesarstwo Bizantyńskie ze stolicą w Konstantynopolu.

Antyk jest ciągle aktualny. Świadczą o tym m.in. stale powstające teksty inspirowane dokonaniami starożytnych Greków i Rzymian. Są wśród nich dzieła literackie oraz prace naukowe. Dzieła klasycznej starożytności do dziś zachwycają swoim artyzmem, a przez wieki były punktem odniesienia dla najwybitniejszych twórców. Wartości humanistyczne kultury antycznej, przejawiające się m.in. w filozofii, poezji i sztukach plastycznych, stanowią trwały fundament cywilizacji europejskiej. Klasyczny ideał piękna, wypływający z zasad rytmu, harmoniii symetriioraz wyważonej kompozycji, wciąż stanowi normę dla oceny estetycznej wielu dzieł sztuki.