Kulturę starożytnej Grecji i starożytnego Rzymu uważa się za kolebkę kultury europejskiej. Każda kolejna epoka czerpie ze skarbca mitów, filozofii, sztuki i literatury tego okresu. Wiele słów, których używamy do dziś, ma swoje źródło w grece lub łacinie. Grecji zawdzięczamy pojęcie demokracji (dosłownie: „rządy ludu”), która rozwijała się zwłaszcza w Atenach – mieście‑państwie (polis) – po zwycięstwie stronnictwa demokratycznego pod wodzą Efialtesa i Peryklesa.
Okres działalności tego ostatniego (462–429 p.n.e.) nazywany jest złotym wiekiem kultury greckiej. Po utracie politycznego znaczenia Ateny nadal przodowały w życiu kulturalnym – IV w. p.n.e. to czas rozwoju szkół i rozszerzania się kultury greckiej poza tereny zasiedlone przez Greków. Kiedy w 27 r. p.n.e. Grecja staje się rzymską prowincją (pod nazwą Achaja), ponosząc klęskę polityczną, równocześnie podbija zwycięzcę swoją kulturą: Rzym przejmuje grecką architekturę, literaturę, mitologię. Po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego (476 r.) tradycje kultury greckiej kontynuuje Cesarstwo Bizantyńskie ze stolicą w Konstantynopolu.

Antyk jest ciągle aktualny. Świadczą o tym m.in. stale powstające teksty inspirowane dokonaniami starożytnych Greków i Rzymian. Są wśród nich dzieła literackie oraz prace naukowe. Są też takie, które należy umieścić na pograniczu literatury i nieliteratury.

Dzieła klasycznej starożytności do dziś zachwycają swoim artyzmem, a przez wieki były punktem odniesienia dla najwybitniejszych twórców. Wartości humanistyczne kultury antycznej, przejawiające się m.in. w filozofii, poezji i sztukach plastycznych, stanowią trwały fundament cywilizacji europejskiej. Klasyczny ideał piękna, wypływający z zasad rytmu, harmonii i symetrii oraz wyważonej kompozycji, wciąż stanowi normę dla oceny estetycznej wielu dzieł sztuki.