R6IzNx9e5KDuT
Na ilustracji oświetlenie wykonane z kolorowego neonu w kształcie obrysów dwóch twarzy. Twarze te są one zwrócone do siebie. Oświetlenie to wyróżnia półkę z książkami. Książki znajdujące się poza obrębem oświetlenia są zamglone.

Funkcje wypowiedzi

Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Możliwe, że nigdy się nie dowiemy, w jaki sposób narodził się ludzki język. Wiemy natomiast, że język - w takiej formie, jaką się posługujemy - odróżnia nas od zwierząt. Ssaki naczelne, delfiny czy pszczoły wykształciły sposoby porozumiewania się, ale tylko ludzie są zdolni do namysłu nad samym językiem. Dzięki temu język ludzki ma, w odróżnieniu od mowy zwierząt, dwustopniową strukturę: występowanie stopnia nieznaczącego i znaczącego to jego uniwersalna cecha.

Język pełni określone funkcje. Niezależnie od tego, czy wygłaszamy wykład, czy bierzemy udział w niezobowiązującej konwersacji z przyjaciółmi – akt mowy jest zorientowany na jakiś efekt. Na pewno zauważasz różnicę między opowiadaniem anegdoty a pomrukiwaniem i potakiwaniem w celu podtrzymania wrażenia, że się tej anegdoty słucha. Zauważasz też różnicę między rozkazem posprzątania w pokoju a wykrzyknieniem „ale mi się dzisiaj nic nie chce!”. Te sytuacje komunikacyjne różnią się tym, że pełnią inne funkcje, inny jest cel, a często też inne środki. Model komunikacji językowej oraz wywiedzione z niego funkcje języka opisał Roman Jakobson.

Twoje cele
  • Przeanalizujesz model komunikacji językowej.

  • Przedstawisz typologię funkcji języka.

  • Wyjaśnisz różnice pomiędzy funkcjami języka.

  • Poznasz cechy tekstów pełniących różne funkcje.

  • Przyporządkujesz poszczególne funkcje języka do komunikatów.

  • Zredagujesz teksty podporządkowane danym funkcjom.