Funkcje wypowiedzi
Możliwe, że nigdy się nie dowiemy, w jaki sposób narodził się ludzki język. Wiemy natomiast, że język - w takiej formie, jaką się posługujemy - odróżnia nas od zwierząt. Ssaki naczelne, delfiny czy pszczoły wykształciły sposoby porozumiewania się, ale tylko ludzie są zdolni do namysłu nad samym językiem. Dzięki temu język ludzki ma, w odróżnieniu od mowy zwierząt, dwustopniową strukturę: występowanie stopnia nieznaczącego i znaczącego to jego uniwersalna cecha.
Język pełni określone funkcje. Niezależnie od tego, czy wygłaszamy wykład, czy bierzemy udział w niezobowiązującej konwersacji z przyjaciółmi – akt mowy jest zorientowany na jakiś efekt. Na pewno zauważasz różnicę między opowiadaniem anegdoty a pomrukiwaniem i potakiwaniem w celu podtrzymania wrażenia, że się tej anegdoty słucha. Zauważasz też różnicę między rozkazem posprzątania w pokoju a wykrzyknieniem „ale mi się dzisiaj nic nie chce!”. Te sytuacje komunikacyjne różnią się tym, że pełnią inne funkcje, inny jest cel, a często też inne środki. Model komunikacji językowej oraz wywiedzione z niego funkcje języka opisał Roman Jakobson.
Przeanalizujesz model komunikacji językowej.
Przedstawisz typologię funkcji języka.
Wyjaśnisz różnice pomiędzy funkcjami języka.
Poznasz cechy tekstów pełniących różne funkcje.
Przyporządkujesz poszczególne funkcje języka do komunikatów.
Zredagujesz teksty podporządkowane danym funkcjom.