RgX8v7XCqo8f9
Obraz przedstawia szkołę ateńską. W przestronnym, starożytnym budynku, pełnym rzeźb i płaskorzeźb znajduje się liczna grupa mężczyzn. Mężczyźni chodzą, siedzą, rozmawiają ze sobą, gestykulują.

Filozofia grecka

Szkoła Ateńska.
Źródło: Rafael Santi (1483–1520), Wikimedia Commons, domena publiczna.

Exercendo discimus: Przećwicz to!

R17CHVB1PQS7Z
Ćwiczenie 1
Dopasuj do imion filozofów prawidłowe zdania na ich temat. Heraklit z Efezu Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (gr. panta rhei) Pitagoras Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (gr. panta rhei) Sokrates Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (gr. panta rhei) Arystoteles Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (gr. panta rhei) Diogenes z Synopy Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (gr. panta rhei) Zenon z Kition Możliwe odpowiedzi: 1. Wyrocznia delficka uznała go za najmądrzejszego człowieka, 2. Mieszkał w beczce, 3. Był założycielem szkoły stoickiej, 4. Był nauczycielem króla Aleksandra Wielkiego, 5. Założona przez niego szkoła miała charakter bractwa religijnego, 6. Twierdził, że „wszystko płynie” (z greckiego: panta rhei). W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RCPPJCGKMV14C
Ćwiczenie 2
Zdania dotyczące filozofów starożytnych oznacz jako prawdziwe lub fałszywe. PRAWDA Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwsi filozofowie przyrody działali w Atenach, 2. W dialogach Platona bardzo ważną postacią jest Sokrates, 3. Cesarz rzymski Marek Aureliusz był stoikiem, 4. Założycielem szkoły Likejon był Arystoteles, 5. Arystofanes był filozofem i uczniem Sokratesa FAŁSZ Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwsi filozofowie przyrody działali w Atenach, 2. W dialogach Platona bardzo ważną postacią jest Sokrates, 3. Cesarz rzymski Marek Aureliusz był stoikiem, 4. Założycielem szkoły Likejon był Arystoteles, 5. Arystofanes był filozofem i uczniem Sokratesa. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R3L9SO38QNV8N
Ćwiczenie 3
Wybierz z listy zdania odnoszące się do postaci Sokratesa. Możliwe odpowiedzi: 1. Pochodził z Miletu i należał do tzw. „filozofów przyrody”, 2. Jednym z jego uczniów był filozof Platon, 3. Został skazany na śmierć przez Ateńczyków, 4. Napisał wiele traktatów filozoficznych, 5. Jego postać została przedstawiona w komedii Chmury Arystofanesa. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 4

Porównaj poniższy fragment rozważań Leonarda da Vinci z Platońską alegorią jaskini.

Leonardo da Vinci O niebie, gwiazdach i czterech żywiołach

I pociągany swą namiętną wolą, żądny widzieć wielkie pomieszanie różnych i dziwnych kształtów, stworzonych przez pełną sztuki przyrodę, zbłąkany nieraz wśród cienistych skał, doszedłem do otworu wielkiej jaskini, przed którą stojąc zdumiony nieco i nieświadom takiej rzeczy – z grzbietem w łuk zgiętym i znużoną dłonią wspartą na kolanie, ocieniałem prawicą spuszczone i przymknięte powieki.

I gdy pochylając się tu i tam, by widzieć, czy wewnątrz nie rozróżnię jakiej rzeczy wzbronionej mi dla wielkiej ciemności, panującej wewnątrz, stałem tak chwilę, nagle wzbudziły się we mnie dwie siły: strach i pragnienie; strach z powodu groźnej, ciemnej jaskini, pragnienie, by zobaczyć, czy tam wewnątrz jest jaka rzecz przedziwna.

CART4 Źródło: Leonardo da Vinci, O niebie, gwiazdach i czterech żywiołach, tłum. L. Staff, wybór L. Staff, Wrocław 1998, s. 81–82, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1MHX4XKMGh4a
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 5

Czy proponowany przez Platona odwrót od świata materialnego na rzecz próby dotarcia do świata idei może mieć negatywne konsekwencje? Sformułuj odpowiedź pisemną.

RadcIkVOK0t8W
(Uzupełnij).

Słownik łacińsko‑polski

exercendo discimus
exercendo discimus

uczymy się ćwicząc, uczymy się dzięki ćwiczeniom