R1J9KSRQOK2D9
Fotografia przedstawia górny fragment starożytnej budowli. Ukazany jest trójkąt utworzony przez dwuspadowy dach (tzw. tympanon), bogato rzeźbiony gzyms oraz części kolumn podtrzymujących strop. Część dachu jest odłamana. Tło stanowi błękitne niebo oraz zielone korony drzew.

Greckie i rzymskie szkoły filozoficzne

Hefajstejon, V w. p.n.e., Ateny, Grecja
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Exercendo discimusexercendo discimusExercendo discimus: Przećwicz to!

Ćwiczenie 1

Ułóż układankę. Jaka postać została przedstawiona na obrazie? Rozpoznaj filozofa i uzasadnij swoją odpowiedź.

RGK4oGipAG29q
Ułóż układankę. Jaka postać została przedstawiona na obrazie? Rozpoznaj filozofa i uzasadnij swoją odpowiedź.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1M5jPBxdinIa
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1DLDKCXTABHD
Ćwiczenie 1
Rozstrzygnij, które twierdzenia są prawdziwe, a które są fałszywe. Nazwa cynicy wywodzi się od greckiego przymiotnika kynikos, czyli „psi”. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Założycielem szkoły cynickiej był Diogenes z Synopy. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Cynicy byli przeciwnikami równouprawnienia kobiet i niewolników. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Cynicy uważali, że jedynym celem ludzkiego życia gwarantującym szczęście jest cnota. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 2

Wybierz z listy imię filozofa, którego dotyczy poniższy opis.

Porzucając wszelkie normy społeczne, budził zdumienie i niechęć wśród współobywateli. Jako skrajny przykład często wspomina się, że miał on nawet publicznie załatwiać swoje potrzeby fizjologiczne. Miał być nazywany pogardliwie „psem” i właśnie od greckiego brzmienia tego słowa pochodzi nazwa szkoły cyników.

(cytat z treści lekcji, fragment: „Najważniejsze kierunki filozoficzne”)

R1bhRlvLwyyvA
Możliwe odpowiedzi: 1. Diogenes z Synopy, 2. Antystenes, 3. Pitagoras. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 2

Napisz esej na temat: Epikurejski spokój jednostki a odpowiedzialność za społeczeństwo.

R1UlT5brGYpmR
(Uzupełnij).
R1EUQSD3MZX1B
Ćwiczenie 3
Zapoznaj się z fragmentami tekstu, a następnie dopasuj do charakterystyki właściwą postać filozofa. „Naukowe studia również rozpoczął wcześnie: słuchał Kratyla heraklitejczyka, znał popularne w Atenach pisma Anaksagorasa. Mając lat dwadzieścia poznał Sokratesa. Przebył z nim osiem lat aż do jego śmierci. Lata te miały wpływ decydujący; jeśli nie wytworzyły, to podniosły wysoką jego kulturę logiczną i etyczną (...). Po śmierci Sokratesa opuścił Ateny, zaczęły się jego lata wędrówki.” (Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1978, s. 83.) Możliwe odpowiedzi: 1. Platon, 2. Arystoteles, 3. Zenon z Kition „Opuścił Aleksandra dopiero, gdy ten sprzeniewierzył się ideom panhelleńskim i rozpoczął pochód na Azję. Wtedy (...) powrócił do Aten. Założył tam szkołę. Szkoła ta była wzorowana na Akademii, ale miała ją prześcignąć wszechstronnością i planowością pracy; zaszczepił jej ducha empiryzmu i uczynił instytutem badań specjalistycznych zarówno w dziedzinie humanistycznej, jak i przyrodoznawczej.”(Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1978, s. 105.) Możliwe odpowiedzi: 1. Platon, 2. Arystoteles, 3. Zenon z Kition „Cynik Krates wydał mu się najbliższym Sokratesa, przyłączył się tedy do szkoły cynickiej, jej duchem przejęte były pierwsze jego pisma. Później jednak zmodyfikował stanowisko etyczne, uzupełnił je przez nowe stanowisko teoretyczne i wtedy założył ok. r. 300 [p.n.e.] własną szkołę. Mieściła się w ateńskiej bramie Malowanej, po grecku „Stoa Poikile”, i od niej wzięła nazwę.”(Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1978, s. 129.) Możliwe odpowiedzi: 1. Platon, 2. Arystoteles, 3. Zenon z Kition. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z treścią utworu Jana Kochanowskiego, a następnie wskaż, którą antyczną postawę filozoficzną gloryfikuje polski poeta. Uzasadnij swoją odpowiedź.

1

Stateczny umysł pamiętaj zachować,
Jesli cię pocznie nieszczęście frasować;
Także i góry nie radzęć wylatać,
Kiedy sie Szczęście z tobą imie bratać.

Śmierci podległy człowiecze cnotliwy,
Choć wszytek twój wiek będzie frasowliwy,
Chocia też czasem, siedząc z przyjacioły,
Przy dobrym trunku strawisz dzień wesoły;

Tu przy ciekącym, przezornym strumieniu.
Każ stół gotować w jaworowym cieniu;
Każ wino nosić, póki beczka leje,
Póki wiek służy, a śmierć nie przyspieje.

Postąpisz z włości drogo zapłaconych,
Postąpisz z dworu i gmachów złoconych;
A co zebrania twego kolwiek będzie,
To wszytko przyszły namiastek osiądzie.

Bądź sie kto zacnym rodził i bogatym,
Bądź niewolnikiem, u śmierci nic na tym;
Czyjkolwiek naprzód los wynidzie, wsiadaj,
Wieczny wygnańcze, ani więc odkładaj.

CART8 Źródło: Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Jan Kochanowski, Dzieła polskie, t. „Pieśni. Księgi wtóre”, wydanie kompletne opracowane przez Jana Lorentowicza, wyd. Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S-ów, Warszawa 1919.
Riz6ENtfPdwQS
(Uzupełnij).
R1ND7HZ1H1QFC
Ćwiczenie 5
Wskaż poprawne słowa. Czyniąc z przyjemności podstawę nauki moralnej, Epikur wpisuje się w długą tradycję filozoficzną, którą nazywamy hedonizmem/epikureizmem/cynizmem. Zakłada przy tym, że wartość każdej przyjemności jest taka sama/jest różna/jest bez znaczenia. Dlatego też, jeśli chodzi o zagadnienie radości z życia, między epikureizmem a stoicyzmem nie ma żadnej różnicy/są różnice nie do pogodzenia/jest nić porozumienia.

Słownik łacińsko‑polski

exercendo discimus
exercendo discimus

uczymy się ćwicząc, uczymy się dzięki ćwiczeniom