R8T7E5T1C4Z4G
Ilustracja przedstawia jasną kamienną płytę, na której znajdują się czarne drukowane litery. Tworzą one wyrazy w języku łacińskim.

Konstrukcje składniowe

Marmurowa tablica z łacińskimi inskrypcjami
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Exercendo discimusexercendo discimusExercendo discimus. Przećwicz to!

RUXL6E86GR8ZA
Ćwiczenie 1
Uzupełnij zdania przesuwając kafelki we właściwe miejsca.
RNGVPJVAV23BG
Ćwiczenie 2
Przetłumacz zdania na język łaciński. Zdanie pierwsze: Mówi się, że ty znasz wiele języków. Zdanie drugie: Według podań (podaje się, że) Merkury jest posłańcem bogów. Zdanie trzecie: Uważa się, że mrówki są pracowite.
Polecenie 1
R1A8M5ACEQCK4
Źródło: Dziewczynka z psem. Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia AI Canva, domena publiczna.
RCVPPZA276DXG
RKGEUUFUGOR3D
Ćwiczenie 3
Poniższe formy gerundivum umieść w odpowiednich miejscach tabeli. Rodzaj męski Możliwe odpowiedzi: 1. pugnandō, 2. pugnandam, 3. pugnandī, 4. pugnandum, 5. pugnanda, 6. pugnandārum, 7. pugnandōs Rodzaj żeński Możliwe odpowiedzi: 1. pugnandō, 2. pugnandam, 3. pugnandī, 4. pugnandum, 5. pugnanda, 6. pugnandārum, 7. pugnandōs
Ćwiczenie 4
R1B9XUQFP5TF6
Źródło: Rozmowa uczniów. Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia AI Canva, domena publiczna.

Wykonajcie następujące ćwiczenie w parach. Jeden uczeń zadaje drugiemu pytanie: Quid mihi faciendum est? Drugi podaje dowolną logiczną odpowiedź używając konstrukcji opisowej biernej.  

R28C7FNBJFVT6
Ćwiczenie 5

Słownik łacińsko‑polski

absum, abesse, afui
absum, abesse, afui

brakować, być nieobecnym

Alexandria, -ae f
Alexandria, -ae f

Aleksandria

amo 1
amo 1

kochać, lubić

animal,-is n
animal,-is n

zwierzę

antiqus 3
antiqus 3

starożytny

Belgae, -arum m
Belgae, -arum m

Belgowie

Caesar, -ris m
Caesar, -ris m

Cezar, rzymskie imię męskie

canis,-is  f,m
canis,-is  f,m

pies

curro, cucurri, cursum 3
curro, cucurri, cursum 3

biegać

deus,-i m
deus,-i m

bóg

Diana,-ae f
Diana,-ae f

Diana, w mitologii rzymskiej bogini łowów, lasów, zwierząt; jej greckim odpowiednikiem była Artemida

dico, dixi, dictum 3
dico, dixi, dictum 3

mówić

dormio 4
dormio 4

spać

ego 
ego 

ja

Ephesus,-i f
Ephesus,-i f

Efez

exercendo discimus
exercendo discimus

uczymy się ćwicząc, uczymy się dzięki ćwiczeniom

facio, feci, factum 3
facio, feci, factum 3

robić, czynić

filius,-i m
filius,-i m

syn

formica,-ae f
formica,-ae f

mrówka

fortis,-e
fortis,-e

dzielny, odważny

Galli,-orum m
Galli,-orum m

Gallowie

Halicarnassus,-i f
Halicarnassus,-i f

Halikarnas

iam 
iam 

już

igitur
igitur

więc

impiger, -gra, -um
impiger, -gra, -um

pracowity

improbus 3
improbus 3

nieuczciwy, zły

Iulius, -i  m
Iulius, -i  m

Juliusz, rzymskie imię męskie

Iuppiter, Iovis
Iuppiter, Iovis

Jowisz,

lego, legi. lectum 
lego, legi. lectum 

czytać

locus,-i m
locus,-i m

miejsce

Mercurius, -i m
Mercurius, -i m

Merkury, imię boga 

mulceo, mulsi, mulsum 2
mulceo, mulsi, mulsum 2

głaskać

nam
nam

bowiem, ponieważ

nunc
nunc

teraz

nuntius,-i m
nuntius,-i m

posłaniec, goniec

olim
olim

niegdyś, kiedyś

Olympia,ae f
Olympia,ae f

Olimpia

omnis,-e
omnis,-e

cały, wszystek

postea
postea

potem, następnie

proficiscor, profectus sum 3
proficiscor, profectus sum 3

wyruszyć, udać się

puella, -ae f
puella, -ae f

dziewczynka

pugno 1
pugno 1

walczyć

puto 1
puto 1

sądzić, uważać

quaero,-sivi,-situm 3
quaero,-sivi,-situm 3

szukać

qui, quae, quod
qui, quae, quod

który, jaki

quis, quid 
quis, quid 

kto, co

sacer, -cra, -crum
sacer, -cra, -crum

święty

scribo, -psi, -ptum 3
scribo, -psi, -ptum 3

pisać

situs 3
situs 3

położony, zbudowany

statua,-ae f
statua,-ae f

posąg

sum, esse, fui
sum, esse, fui

być

surgo, surrexi, surrectum 3
surgo, surrexi, surrectum 3

wstać, powstać

templum,-i n
templum,-i n

świątynia

tu
tu

ty

turris,-is f
turris,-is f

wieża

ubi
ubi

gdzie

vehor, vectus sum 3
vehor, vectus sum 3

jechać

vestigium,-i n
vestigium,-i n

ślad

video, visi, visum 2
video, visi, visum 2

widzieć; w pass. wydawać się

visito 1
visito 1

zwiedzać, odwiedzać

Słownik pojęć

Aleksandria
Aleksandria

miasto w Egipcie założone w IV w. p.n.e. przez Aleksandra Macedońskiego

Belgowie
Belgowie

byli celtycko‑germańskimi plemionami, od których wywodzi się nazwa Belgii; w II/I w. p.n.e. zamieszkiwali tereny dzisiejszej Belgii, północnej Francji i części Niemiec. Ziemie te zostały podbite przez Rzymian w 57 r. p.n.e. podczas Wojen Galijskich

Cezar łac. Iulius Gaius Caesar
Cezar łac. Iulius Gaius Caesar

żyjący w II/I w. p.n.e. rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz

bg‑gray2

Więcej informacji o Cezarze znajdziesz w rozdziale Czasy dyktatury. Cezar o Cezarze, czyli pamiętniki wielkiego wodza, w module zatytułowanym Historia starożytnego Rzymu.

Efez
Efez

w starożytności jedno z dwunastu miast jońskich leżących w Azji Mniejszej; dziś stanowisko archeologiczne na terenie Turcji

Gallowie
Gallowie

mieszkańcy Galii, starożytnej krainy leżącej na terenie dzisiejszej Francji, Belgii, Szwajcarii i północno‑zachodnich Włoch 

Halikarnas
Halikarnas

starożytna stolica Karii; dziś Bodrum - miasto w Turcji

Jowisz
Jowisz

w mitologii rzymskiej władca bogów i ludzi; odpowiednik greckiego Zeusa

Merkury
Merkury

bóg w mitologii rzymskiej, odpowiednik greckiego Hrmesa, patron handlu, kupców, złodziei, podróżników i posłaniec bogów

Olimpia
Olimpia

miejscowość w Grecji, leżąca na Peloponezie. W starożytności ośrodek kultu Zeusa; od VIII w. p.n.e. miejsce igrzysk olimpijskich