R8T7E5T1C4Z4G
Ilustracja przedstawia jasną kamienną płytę, na której znajdują się czarne drukowane litery. Tworzą one wyrazy w języku łacińskim.

Konstrukcje składniowe

Marmurowa tablica z łacińskimi inskrypcjami
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

In initio repetitioin initio repetitioIn initio repetitio: To już wiesz

Zauważyłeś pewnie, że niekiedy składnia jezyków obcych nie jest spójna z tą, która obowiązuje w naszym języku. Także w łacinie występuje wiele struktur gramatycznych, których nie można dosłownie przetłumaczyć na jezyk polski.

Łacińskie konstrukcje składniowe nie są ci jeszcze znane, ale poznałeś już deklinacje i koniugacje, a z nich właśnie są one zbudowane.

Zatem, zanim zaczniesz bawić się składnią, przypomnij sobie, co już wiesz na temat odmiennych części mowy.

Polecenie 1
RPRR64UUGPCSD
Zdanie: Nautae terras visitant, przetłumacz na język polski; następnie podaj przypadek i liczbę rzeczowników oraz tryb, czas, stronę, osobę i liczbę czasownika.
R1BX419AESQ57
Starożytny okręt, waza czarnofigurowa, VI w. p.n.e., Muzeum Archeologiczne Thera, Santorini, Grecja
Źródło: wikimedia.org, fot. Artreve, licencja: CC BY-SA 4.0.
bg‑gray2

Więcej na temat penetracji świata przez starożytnych oraz używanych przez nich środków transportu przeczytasz w modułach: Życie społeczne i gospodarcze, w rozdziale zatytułowanym Starożytny marketing: czym handlowali Grecy i Rzymianie oraz w module: Historia Grecji w rozdziale: Wielka Kolonizacja Grecka.

R1O3UNZLFR1TX
Ćwiczenie 1
Połącz w pary łacińskie terminy gramatyczne z ich polskimi odpowiednikami
RVAKFX765C6AB
Ćwiczenie 2
Łączenie par. Na podstawie przytoczonego fragmentu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.. Dzieje mitycznego i filmowego Herkulesa znacznie się od siebie różnią.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Richard Donner przy realizacji filmu o Supermanie inspirował się mityczną historią o Herkulesie.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Filmowemu Herkulesowi i Supermanowi nie zawsze udawało się pokonać przeciwności losu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
bg‑gold

Nauczysz się:

  • tłumaczyć charakterystyczne dla łaciny zjawiska składniowe: accusativus cum infinitivo (ACI), nominativus cum infinitivo (NCI), coniugatio periphrastica passiva (CPP), ablativus absolutus, bezprzyimkowe użycie nazw miast

  • dokonywać transformacji gramatycznych w zakresie w. w zjawisk składniowych

  • stosować podstawową terminologię gramatyczną w odniesieniu do opisu łacińskiego systemu językowego

  • czytać ze zrozumieniem prozatorski tekst łaciński zawierający w. w. zjawiska składniowe

Słownik łacińsko‑polski

activus3
activus3

czynny

genus femininum
genus femininum

rodzaj żeński

genus masculinum
genus masculinum

rodzaj męski

genus neutrum
genus neutrum

rodzaj nijaki

indicativus,-i m
indicativus,-i m

tryb orzekający, oznajmujący

imperativus,-i m
imperativus,-i m

tryb rozkazujący

infinitivus,-i m
infinitivus,-i m

bezokolicznik

in initio repetitio
in initio repetitio

na początek powtórzenie

nauta,-ae m
nauta,-ae m

żeglarz

numerus pluralis
numerus pluralis

liczba mnoga

numerus singularis
numerus singularis

liczba pojedyncza

passivus3
passivus3

bierny

praesens, -ntis m
praesens, -ntis m

(czas) teraźniejszy

terra,-ae f
terra,-ae f

ziemia, ląd

visito1
visito1

zwiedzać, odwiedzać