Barok w Polsce. Twórczość importowana czy rodzima
Klucz do rozwoju
Aby zrozumieć to zagadnienie zwróć uwagę na to, że muzyka barokowa powstająca w Polsce rozwijała się w ścisłym kontakcie z kulturą europejską, szczególnie włoską. Zastanów się, dlaczego włoscy muzycy byli zapraszani na dwory i do kapel kościelnych oraz jakie znaczenie miało to dla kształtowania stylu muzycznego. Spróbuj dostrzec, że w jednym czasie funkcjonowały różne style – z jednej strony stile antico nawiązujące do renesansowej polifonii, z drugiej stile moderno wykorzystujące technikę koncertującą i kontrasty fakturalne. Zwróć uwagę na rolę instytucji, takich jak kapela królewska czy kapela wawelska, które skupiały kompozytorów i wykonawców. Ważne jest także zauważenie, że wielu twórców korzystało z melodii pieśni kościelnych i elementów muzyki ludowej, włączając je do wielogłosowych kompozycji. Przyjrzyj się również różnorodności gatunków: od mszy i motetów, przez koncerty kościelne i dialogi religijne, aż po muzykę instrumentalną i klawiszową. Dzięki temu łatwiej dostrzeżesz, że muzyka barokowa w Polsce była przestrzenią spotkania wielu tradycji stylistycznych.
Ważne daty
1595‑1795 - epoka baroku w muzyce polskiej (w szerokim ujęciu)
1595 - powołanie kapeli włoskiej na dworze Zygmunta III Wazy
1596 – przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy
ok. 1600‑1651 – lata życia Marcina Mielczewskiego
1632‑1648 – lata panowania Władysława IV
1655‑1660 – potop szwedzki
1602‑1685 – lata życia Marco Scacchiego
?-1657 – rok śmierci Franciszka Liliusa (rok urodzin nieznany)
?-1670 - rok śmierci Bartłomieja Pękiela (rok urodzin nieznany)
ur. między 1665‑67 - zm. 1734 – lata życia Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego
1611 – wydanie Offertoria et Communiones Mikołaja Zieleńskiego
1627 – rękopis Canzoni e concerti Adama Jarzębskiego (zm. 1648/1649)
1629 – śmierć Adama z Wągrowca (organista cysterski)
ok. 1600‑1657 – daty życia Franciszka Liliusa, kapelmistrza kapeli katedralnej
1632‑1649 – Marco Scacchi piastuje funkcję kapelmistrza królewskiego
1651 – śmierć Marcina Mielczewskiego
1658 – Bartłomiej Pękiel obejmuje stanowisko kapeli katedralnej w Krakowie
ok. 1665/67‑1734 – daty życia Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego
Cele
wyjaśnić, jakie wpływy kształtowały muzykę barokową powstającą w Polsce
rozpoznać najważniejsze gatunki muzyki religijnej i instrumentalnej XVII wieku w Rzeczpospolitej
wskazać najważniejszych kompozytorów działających w Polsce w epoce baroku i charakteryzować ich twórczość