Dobro wspólne
To co już powinieneś wiedzieć a być może nie pamiętasz
Zamieszczone poniżej ćwiczenia i informacje pozwolą Ci przypomnieć sobie wiadomości i umiejętności, które powinieneś posiadać po ukończeniu szkoły podstawowej.
Grupa społeczna jest podstawową formą organizacji stosunków międzyludzkich. W grupach społecznych rodzimy się i żyjemy. Są one zróżnicowane, tak jak potrzeby i cele ludzi je tworzących. Człowiek funkcjonuje w różnych grupach społecznych, dzięki którym może określić swoją pozycję w społeczeństwie, przyjmować normy społeczne i budować wspólny z innymi świat.
Uzupełnij poniższy schemat. Wpisz swoje imię i podaj grupy społeczne, do których należysz.
Wymień grupy społeczne, do których należysz.

List do Iwana Frankizamknięta, endogamiczna (endogamia) grupa społ. oparta na dziedzicznej przynależności członków; poszczególne kasty zajmują ustaloną pozycję w hierarchii społ., ukonstytuowaną przez przywileje społ. i usankcjonowaną religijnie i prawnie; odrębność kastowa wiąże się zwykle z daleko posuniętą specjalizacją zaw. poszczególnych kast, z pełnieniem przez nie określonych funkcji społ., ze zróżnicowaniem ich obyczajów i opiera się na zasadzie surowej i nienaruszalnej hierarchizacji całej struktury społ., umacnianej przez konserwatyzm i tradycjonalizm danego społeczeństwa (kasty hinduskie).
Źródło: Eliza Orzeszkowa, List do Iwana Franki, Grodno 20.03.1886.
Wejście w grupę społeczną to zajęcie w niej określonej pozycji przez podjęcie roli, jaką pełnimy w tej grupie. Za to grupa nagradza nas, przypisując określoną wartość – status. Szczegółowe informacje na ten temat przypomnisz sobie zapoznając się z infografiką zamieszczoną poniżej.
Ojczyzna to kraj, który uważamy za swój własny, dlatego że się w nim urodziliśmy i mieszkamy przez dłuższy czas. Bywa też tak, że czujemy się emocjonalnie związani nie tylko z krajem, ale także z daną miejscowością, regionem, miastem. Wtedy mówimy, że jest to nasza mała ojczyzna.
Szczególnie istotna jest więź emocjonalna, która odnosi się nie tylko do elementów krajobrazu, ale także do zamieszkujących go ludzi i wytwarzanej przez nich kultury. Więź ta nie tylko pozwala mieszkańcom regionu identyfikować się, ale też widzieć swoją odmienność od mieszkańców innych regionów, a nawet akcentować ją, dbając o ich ochronę.
Warto pokazać nie tylko architekturę, zabytki czy piękno przyrody, lecz również ciekawe inicjatywy, które przyciągają ludzi. Może w waszej okolicy działa amatorski teatr, zespół taneczny lub orkiestra?
Z regionem nierozerwalnie związany jest ruch społeczno‑gospodarczy, a także polityczny, określany mianem regionalizmu. Chroni on interesy społeczności poprzez zwracanie uwagi na jej swoistość i odrębność. Regionalizm współcześnie nabiera niezwykle ważnego wymiaru, gdyż w obliczu powszechnej globalizacji pozwala dbać o to, co jest charakterystyczne dla danego regionu i decyduje o jego niezwykłości. Jest też gwarantem zachowania różnorodności kulturowej.
Zapoznaj się z prezentacją aby przypomnieć sobie różnorodne tradycje łączące ludzi we wspólnoty.
Naród jest jedną z najważniejszych wspólnot, w których kształtowana jest nasza społeczna tożsamość. Wychowujemy się w określonej kulturze i tradycji, mamy świadomość własnej historii i odrębności. Polska wspólnota narodowa wielokrotnie udowodniła, że potrafi chronić tworzone przez wieki dziedzictwo narodowe. Nawet w sytuacji utraty państwa – zaborów i okupacji - potrafiła skutecznie rozwijać więzi, kształtować kulturę, chronić język ojczysty i pamięć przodków. My jesteśmy jej spadkobiercami. Przekazane dobra i wartości powinniśmy zachować dla przyszłych pokoleń.
Odwołując się do wybranej postaci (historycznej lub współczesnej), przedstaw cechy dobrego obywatela.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.Art. 82. Obowiązkiem obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne.
Art. 83. Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 84. Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie.
Art. 85. 1. Obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny.
(...)
Art. 86. Każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. (...)Źródło: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, Konstytucja Rzeczypopolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r.
Wymień obowiązki obywatela wobec państwa polskiego.

Jeżeli potrzebujesz przypomnieć sobie więcej informacji i przećwiczyć opanowane w szkole podstawowej umiejętność zajrzyj do odpowiedniego modułu naszego e‑podręcznika dedykowanego dla szkoły podstawowej:
Społeczna natura człowieka, czyli jak funkcjonować w grupach
Społeczność lokalna, czyli jak funkcjonuje moja gmina
Społeczność regionalna – samorządność w powiecie i w województwie
Wspólnoty narodowe/etniczne i państwowe, czyli więcej o tożsamości człowieka


















