Dobro wspólne
Dobro wspólne jako podstawa życia wspólnego
Ustalisz czym jest dobro wspólne.
Rozstrzygniesz czy warto działać wspólnie.
Zaprojektujesz wspólne działanie wolontariuszy.
W naszym kraju co jakiś czas Centrum Badania Opinii Społecznych przeprowadza badania na temat naszego stosunku do dobra wspólnego. To pojęcie, mimo swojej wieloznaczności należy przede wszystkim rozumieć jako dbanie o interes ogółu wspólnoty, do której przynależymy. Z tego też powodu dobro wspólne może dotyczyć zarówno grupy społecznej, społeczeństwa, państwa i narodu.
Wspólnie czy osobno?
List do Iwana FrankiAle gdybyśmy mogli obliczyć się i zgrupować, byłaby z nas bardzo poważna i wcale dobrze uzbrojona do walki mniejszość. O tym upewnić Was mogę, a wiecie dobrze, jakie znaczenie dla rozwoju społeczeństw posiadają silne mniejszości, gdy zgrupowane i zorganizowane działają łącznie.
Źródło: Eliza Orzeszkowa, List do Iwana Franki, Grodno 20.03.1886.
Czy zgadzasz się ze słowami pisarki? Czy rzeczywiście działania jednostek mają wpływ na to, jak funkcjonuje społeczeństwo jako całość, czy ich efekt jest pomijalny? Sformułuj swoją opinię na postawione pytania i zapisz w miejscu do tego przeznaczonym.
Wspólne działanie to nie tylko pojedyncze akcje pojawiające się w wyniku wezwania: „wespół zespół” albo jeszcze gorszego: „weźmy się i zróbmy”. To sprzężenie zwrotne między więzią społeczną jako warunkiem i więzią społeczną jako efektem. Nie wystarczy zatem jedno takie działanie do stworzenia wspólnoty. Jego efekty bowiem wygasają z czasem. Dopiero gdy zbiorowość podejmuje następne wspólne działania i kolejne, wówczas to, co zostaje z ulotnych efektów, nawarstwia się, tworząc podstawę istnienia wspólnoty. A zastanawiałeś się kiedyś jaki jest twój stosunek do wspólnoty, w której żyjesz?
Odpowiedz na pytania, wybierając jedną z zaproponowanych odpowiedzi. Wariant „trudno powiedzieć” wybierz tylko wtedy, gdy rzeczywiście nie potrafisz się zdecydować na żadną z pozostałych możliwości.
Porównaj swoją odpowiedź z badania z propozycjami innych uczniów. Czy między waszymi odpowiedziami były duże rozbieżności?
Przedyskutuj swoje odpowiedzi do wybranego problemu z koleżankami i kolegami z grupy. Przeanalizuj, czy bardzo się różnicie w swoich odpowiedziach. Ustalcie wspólnie, z czego to wynika i przedstawcie swoje wnioski na forum klasy.
Czy warto działać wspólnie?
Nasze życie społeczne toczy się w różnorodnych wspólnotach do których należymy. Prowadzi to do szeregu zjawisk, które są efektem naszego wzajemnego oddziaływania na siebie i zbiorowości, w których funkcjonujemy. Te nasze wzajemne interakcje mogą mieć różny charakter. Możemy ze sobą zarówno rywalizować jak i współpracować.
Zapoznaj się z filmem i zastanów się nad warunkami, które powinny być spełnione, aby ewentualne działania wspólne, jakie chcielibyście zaprojektować w swojej klasie zostały podjęte z powodzeniem i miały długotrwałe efekty. Poniższe pole może wykorzystać do zapisania swoich przemyśleń.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RG94P3VG3B19M
Zaprojektuj wspólne działanie grupy wolontariuszy w waszej szkole, którego bezpośrednim celem będzie pomoc w nauce słabszym uczniom, a celem pośrednim integracja całej społeczności uczniów w waszej szkole. Projekt opiera się na następujących założeniach:
Uczniowie klas wyższych pomagają uczniom klas niższych.
Wolontariusze rekrutują się tylko z klas III.
Uczniowie korzystający z pomocy wykonują jakieś działania na rzecz wspólnoty szkolnej; z efektów tych działań nie korzystają jedynie wolontariusze, ale cała społeczność.
Podsumowanie
Współpraca ze swojej istoty nie jest łatwa, ponieważ nakłada ograniczenia dla każdej ze stron biorących udział w działaniu. Wszystkie strony muszą być świadome wynikających z niej ograniczeń, które wyrażają się głównie w zmniejszeniu swobody podejmowania samodzielnych decyzji przez każdą ze stron i możliwości działania bez kooperacji z innymi. Współpraca przyczynia się do podejmowania działań wynikających z dokonanego podziału pracy i rozumianych jako zadania wspólne. Warto pamiętać, że współpracy można się nauczyć, nie oczekując, że od razu wszystko się uda.
Weź pod uwagę dotychczasowe rozważania z Badania 1, wykonanych ćwiczeń oraz przedstawionych materiałów i ponownie odpowiedz na pytania, wybierając jedną z zaproponowanych odpowiedzi. Wariant „trudno powiedzieć” wybierz tylko wtedy, gdy rzeczywiście nie potrafisz się zdecydować na inną możliwość.
Przeanalizuj różnice w procentowych rozkładach odpowiedzi na pytania sondażowe zadane przez CBOS i w badaniach w twojej klasie.
- 1. zestaw danych:
- opinia: luty 2020
- Działając wspólnie z innymi ludźmi, można osiągnąć więcej niż samemu: 83
- Współpraca z innymi ludźmi to na ogół marnowanie czasu: 11
- Trudno powiedzieć: 6
- 1. zestaw danych:
- opinia: luty 2020
- Ludzie tacy jak ja, działając wspólnie z innymi, mogą pomóc potrzebującym lub rozwiązać niektóre problemy swojego środowiska, osiedla, wsi lub miasta: 77
- Ludzie tacy jak ja, nawet działając wspólnie z innymi, nie są w stanie pomóc potrzebującym ani rozwiązać problemów swojego środowiska, osiedla, wsi lub miasta: 16
- Trudno powiedzieć: 7
Słownik
czynnik życia społecznego, motywujący działania społeczne osób tworzących daną wspólnotę; dbanie o interes ogółu wspólnoty, do której przynależymy
wiedza, umiejętności oraz inne właściwości podmiotu umożliwiające tworzenie osobistego, społecznego i ekonomicznego dobrostanu
zasób jednostki osiągnięty dzięki trwałym relacjom z innymi jednostkami lub grupami, znajomościom i wzajemnym uznaniu; cecha organizacji społeczeństwa: odnosi się do takich cech organizacji społeczeństwa, jak zaufanie, normy i powiązania, które mogą zwiększyć sprawność społeczeństwa, ułatwiając skoordynowane działania