Różnice społeczne
Co wiem i umiem, jeżeli matura byłaby z tego modułu
W powtórkowych lekcjach skupimy się na części poświęconej pytaniom. Odnoszą się one do wielu różnych materiałów źródłowych (nie tylko tekstów oraz ilustracji, ale również map, tabel czy wykresów itp.). Przede wszystkim musisz dokładnie zapoznać się z materiałami źródłowymi, ale także zwrócić uwagę na polecenia. Poniżej przybliżamy, jak rozumieć polecenia w zadaniach różnego typu:
każda przedstawiona ocena – o ile będzie dobrze uzasadniona – zostanie uznana, dlatego też kluczową rolę odgrywa umiejętność budowania argumentacji;, udowodnij w poleceniu tym zawarta jest teza, a twoim zadaniem jest stworzenia krótkiej narracji z podaniem argumentów na rzecz jej prawdziwości;, uzasadnij zadanie podobne jak powyżej, ale w tym przypadku powinno się określić sposób rozumowania, który umożliwia postawienie danej tezy;, wykaż należy tu wykazać prawdziwość lub nieprawdziwość związków przyczynowo‑skutkowych, odnoszących się do tezy; podaj, wymień, wskaż – takie polecenia występują w zadaniach półotwartych, w których jest miejsce na twoją odpowiedź; podajesz wtedy pojęcie, nazwę własną (pełną, bez skrótów), imię i nazwisko osoby itp.
Pamiętaj, że odpowiedź musi odnosić się do źródła – błędem jest bazowanie wyłącznie na swojej wiedzy i zignorowanie podanego źródła. Chodzi bowiem o to, aby osoba odpowiadająca na pytanie umiejętnie połączyła analizę materiału źródłowego z własną wiedzą. Nie bój się korzystać z posiadanych informacji i zawsze odwołuj się do podanych źródeł. Pamiętaj również o tym, by wczytywać się w polecenia – czasem wiedza własna nie jest potrzebna, czasem tekst to tylko inspiracja, a innym razem należy połączyć wiedzę z interpretacją tekstu.
Rozwiąż zadania maturalne przygotowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną
Rozwiązując zadania pamiętaj, że do ich prawidłowego wykonania potrzebujesz wiadomości i umiejętności opanowanych w szkole podstawowej i ponadpodstawowej.
Materiał źródłowy do ćwiczenia 1 i 2
Wykres. Kategorie wyodrębnione ze względu na dochód w Polsce w latach 1983–2015
Rozstrzygnij, czy dane przedstawione na wykresie świadczą o wzroście rozwarstwienia dochodów w Polsce w XXI wieku. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając właściwe z tych danych.
Odnosząc się do transformacji ustroju gospodarczego, wyjaśnij przyczynę dynamicznych zmian w strukturze dochodowej społeczeństwa polskiego w ostatniej dekadzie XX wieku.
Materiał źródłowy do ćwiczenia 3 i 4
O jednym ze zjawisk społecznych
Diagnoza, wymiary i kierunki działań[…] jest to kumulujący się i złożony proces stopniowego wypadania z centralnych obszarów ekonomii, polityki i społeczeństwa, wynikający z procesów zachodzących na tych obszarach i połączony ze stopniową izolacją osób, grup, społeczności i terytoriów oraz [z] lokowaniem ich na pozycjach niższości/gorszych w odniesieniu do centrów rozwoju/możliwości, zasobów i dominujących wartości.
Źródło: Diagnoza, wymiary i kierunki działań, red. M. Pokrzywa, S. Wilk, Rzeszów 2013, s. 12.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Przyczyną zjawiska opisanego w tekście jest bezrobocie.
Materiał źródłowy do ćwiczeń 5, 6 i 7
Polska opinia publiczna o warstwowej strukturze społecznej w Polsce
Ukazane na tej stronie dane pod każdym rysunkiem wyliczono dla osób wskazujących dany typ rysunku jako najtrafniej obrazujący podział warstwowy społeczeństwa polskiego.
Sformułuj argumenty potwierdzające tezę: Systematycznie wzrasta przekonanie, że liczba ludzi należących w Polsce do warstwy najniższej maleje.
Sformułuj wniosek dotyczący związku między kształtem wskazywanej struktury społeczeństwa a sytuowaniem siebie w dwóch najniższych warstwach. Odpowiedź uzasadnij, podając dane.
Wymień czynniki, które – w koncepcji złożonej struktury gradacyjnej – decydują o umieszczeniu jednostki w danej warstwie społecznej.