Różnice społeczne
Przyczyny i skutki konfliktu społeczno‑ekonomicznego w wybranym państwie
Opiszesz przebieg wybranego konfliktu społeczno‑ekonomicznego.
Przedstawisz wspólne cechy konfliktów społecznych wynikających z różnych przyczyn.
Zaplanujesz przebieg protestu potencjalnego ruchu społecznego, który ujawni konflikt na tle ekonomicznym istniejący w zbiorowości szkolnej.
Jak wiesz, nawet najbogatsze kraje świata nie są wolne od rozmaitych problemów społeczno‑ekonomicznych. W przypadku państw biednych te problemy są oczywiście bardziej dotkliwe. Chociaż państwa i narodowości na świecie różnią się od siebie nie tylko tradycjami i kulturą, ale też oczywiście poziomem rozwoju gospodarczego, można zauważyć pewną powtarzalność niektórych problemów, z którymi się borykają.
Czym jest konflikt społeczny?
Konflikt społeczny jest zjawiskiem, którego trudno uniknąć. Pojawia się tam, gdzie występują sprzeczne interesy między całymi grupami albo jednostkami.
Konflikt społeczny jest sytuacją, w której dochodzi do zderzenia sprzecznych interesów, wartości, postaw grup lub poszczególnych jednostek, przy wystąpieniu oporu, czynnego lub biernego, oraz wrogiego nastawienia obu stron.
Konflikt to co innego niż różnica zdań, ponieważ podczas sytuacji konfliktowej obie strony traktują siebie wrogo. Ponadto konfliktom często towarzyszą silne emocje i niesłuchanie argumentacji drugiej strony.

Przyjrzyj się grafice i wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z opisem zdjęcia i wykonaj polecenie.

Przyczyny konfliktów społecznych
Konfliktów nie da się uniknąć. Powstawały, powstają i będą powstawać, ponieważ ludzie mają różne systemy wartości, charaktery, przekonania, poglądy i chcą narzucać innym swoje racje.
Do konfliktów prowadzą różnice. Można wyróżnić kilka ich typów.
Postawy wobec konfliktów
Wyróżnia się pięć postaw, jakie zajmują ludzie wobec konfliktu.

Skutki konfliktów
Konflikt społeczny, w zależności od podejścia stron, może przybrać dwie formy:
destrukcyjną, kiedy niszczy wartości, współdziałanie i współżycie ludzi;
pożyteczną, kiedy jego rozwiązanie przyczynia się do lepszej współpracy i dynamizacji współżycia społecznego.
Skutki konfliktów społecznych ponosi zarówno jednostka, jak i grupa. Mogą one być negatywne i pozytywne. Często zależne są od tego, jaką formę przybierze konflikt – destrukcyjną czy pożyteczną.
- Nazwa kategorii: negatywne skutki konfliktów{value=26}{color=#894F50}
- Nazwa kategorii: wynikające ze stresu i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: obniżenie sprawności intelektualnej
- Nazwa kategorii: podejmowanie pochopnych decyzji
- Nazwa kategorii: problemy z pamięcią i koncentracją
- Nazwa kategorii: problemy zdrowotne{color=#695886}
- Nazwa kategorii: migreny{value=14}{color=#695886}
- Nazwa kategorii: wrzody żołądka{value=14}{color=#695886}
- Nazwa kategorii: nadciśnienie{value=14}{color=#695886} Koniec elementów należących do kategorii problemy zdrowotne{color=#695886}
- Nazwa kategorii: trudności związane z wykonywaniem obowiązków, zarówno zawodowych, jak i domowych
- Nazwa kategorii: popadanie w nałogi
- Nazwa kategorii: obniżenie samooceny
- Nazwa kategorii: utrata pewności siebie Koniec elementów należących do kategorii wynikające ze stresu[br] i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: pogorszenie lub zerwanie relacji z innymi osobami
- Nazwa kategorii: spadek wydajności w pracy
- Nazwa kategorii: podziały w grupach
- Nazwa kategorii: rywalizacja między jednostkami
- Nazwa kategorii: pogorszenie atmosfery i komunikacji w danej społeczności Koniec elementów należących do kategorii społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
- Elementy należące do kategorii negatywne skutki konfliktów{value=26}{color=#894F50}
- Elementy należące do kategorii wynikające ze stresu i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Elementy należące do kategorii problemy zdrowotne{color=#695886}
- Elementy należące do kategorii społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: negatywne skutki konfliktów{value=26}{color=#894F50}
- Nazwa kategorii: wynikające ze stresu i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: obniżenie sprawności intelektualnej
- Nazwa kategorii: podejmowanie pochopnych decyzji
- Nazwa kategorii: problemy z pamięcią i koncentracją
- Nazwa kategorii: problemy zdrowotne{color=#695886}
- Nazwa kategorii: migreny{value=14}{color=#695886}
- Nazwa kategorii: wrzody żołądka{value=14}{color=#695886}
- Nazwa kategorii: nadciśnienie{value=14}{color=#695886} Koniec elementów należących do kategorii problemy zdrowotne{color=#695886}
- Nazwa kategorii: trudności związane z wykonywaniem obowiązków, zarówno zawodowych, jak i domowych
- Nazwa kategorii: popadanie w nałogi
- Nazwa kategorii: obniżenie samooceny
- Nazwa kategorii: utrata pewności siebie Koniec elementów należących do kategorii wynikające ze stresu[br] i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
- Nazwa kategorii: pogorszenie lub zerwanie relacji z innymi osobami
- Nazwa kategorii: spadek wydajności w pracy
- Nazwa kategorii: podziały w grupach
- Nazwa kategorii: rywalizacja między jednostkami
- Nazwa kategorii: pogorszenie atmosfery i komunikacji w danej społeczności Koniec elementów należących do kategorii społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
- Elementy należące do kategorii negatywne skutki konfliktów{value=26}{color=#894F50}
- Elementy należące do kategorii wynikające ze stresu i napięcia{value=20}{color=#54688E}{color=#9E3855}
- Elementy należące do kategorii problemy zdrowotne{color=#695886}
- Elementy należące do kategorii społeczne i ekonomiczne{value=20}{color=#9E3855}
Przeczytaj tekst i wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Konflikt w pracy? Te narzędzia psychologiczne pomogąBrytyjscy uczeni prześledzili te zależności, obserwując personel medyczny na sali operacyjnej. Okazało się, że gdy dochodzi do konfliktu np. między chirurgiem i anestezjologiem, napięta atmosfera udziela się połowie zespołu. Skutek? Większa liczba błędów podczas operacji, czasami tak kardynalnych, jak pozostawienie narzędzi w ciele chorego. Podobnie dzieje się w firmach, które z medycyną nie mają nic wspólnego. W napiętej atmosferze częściej mylą się księgowe, mechanicy samochodowi, redaktorzy i informatycy.
Źródło: Zbigniew Wojtasinski, Konflikt w pracy? Te narzędzia psychologiczne pomogą, 6.11.2019, dostępny w internecie: focus.pl [dostęp 4.03.2020].
Protest żółtych kamizelek we Francji
Ruch żółtych kamizelek powstał jesienią 2018 jako spontaniczny, masowy i niesformalizowany ruch społeczny protestujący przeciwko rosnącym kosztom życia, zwiększaniu obciążeń podatkowych na pracujących obywateli oraz elitom politycznym we Francji. Nazwa ruchu pochodzi od znaku rozpoznawczego protestujących – kamizelek odblaskowych, będących obowiązkowym wyposażeniem kierowcy we Francji.
W zamieszczonym poniżej filmie zapoznasz się z przebiegiem konfliktu społeczno‑ekonomicznego we Francji oraz przykładami takich konfliktów w Polsce.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1UTZ2DanlXZG
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Czym się różni kamizelka polska od francuskiej?
Sformułuj argument potwierdzający tezę: Francuzi uważają, że ich kraj przeżywa kryzys społeczno‑ekonomiczny. W swojej odpowiedzi odwołaj się do danych statystycznych z obu wykresów.
- 1. zestaw danych:
- Odpowiedź: z pewnością tak
- wartość procentowa: 46
- 2. zestaw danych:
- Odpowiedź: raczej tak
- wartość procentowa: 43
- 3. zestaw danych:
- Odpowiedź: raczej nie
- wartość procentowa: 8
- 4. zestaw danych:
- Odpowiedź: wcale nie
- wartość procentowa: 1
- 5. zestaw danych:
- Odpowiedź: trudno powiedzieć
- wartość procentowa: 2
- 1. zestaw danych:
- Odpowiedź: wysokie koszty życia i utrzymania
- wartość procentowa: 69
- 2. zestaw danych:
- Odpowiedź: nierówności społeczne
- wartość procentowa: 51
- 3. zestaw danych:
- Odpowiedź: bezrobocie
- wartość procentowa: 37
Zapoznaj się z treścią postulatów ogłoszonych przez „Solidarność” 17 sierpnia 1980 roku i wykonaj polecenie.
21 postulatów
Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych wynikających z ratyfikowanych przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczących wolności związków zawodowych.
Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
Przestrzegać zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku i publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
Przywrócić do poprzednich praw:
a. ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 r., studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
b. zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jan Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),
c. znieść represje za przekonania.Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.
Podać realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez: a. podanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno‑gospodarczej, b. umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku jak za urlop wypoczynkowy, z funduszu Centralnej Rady Związków Zawodowych (CRZZ).
Podnieść zasadnicze uposażenie każdego pracownika o 2 tys. zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko nadwyżki.
Znieść ceny komercyjne oraz sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.
Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz znieść przywilejów Milicji Obywatelskiej, Służby Bezpieczeństwa i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych, zlikwidowanie specjalnych sprzedaży itp.
Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, dla mężczyzn do 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn bez względu na wiek.
Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
Zapewnić odpowiednią ilość miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.
Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres 3 lat na wychowanie dziecka.
Skrócić czas oczekiwania na mieszkania.
Podnieść diety z 40 do 100 złotych i dodatek za rozłąkę.
Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.
Źródło: 21 postulatów, dostępny w internecie: solidarnosc.org.pl [dostęp 27.08.2020].
Projekt edukacyjny
Zaplanuj przebieg protestu społecznego w twojej szkole, który miałby ujawnić i rozwiązać konflikt na tle ekonomicznym wynikający ze sprzeczności między ofertą zajęć pozalekcyjnych i dodatkowych (np. wycieczek) oraz pozaszkolnych (np. zaopatrzenie szkolnego sklepu lub uczestnictwo w wydarzeniach sportowych, kulturalnych itp.) proponowanych uczniom a możliwościami finansowymi ich rodzin. Wykonaj zadanie, planując: założenie ruchu równych szans, wyłonienie zespołu wykonawczego, sformułowanie postulatów, zorganizowanie protestu, zaplanowanie komunikacji z interesariuszami i przeciwnikami w konflikcie, ustalenie ostatecznych celów oraz przygotowanie ewentualnych negocjacji.
Podsumowanie
Konflikt jest zjawiskiem występującym powszechnie. Chyba nie ma człowieka, który nie uczestniczyłby w jakimś konflikcie. Już niemowlę domaga się uwagi mamy, choć ona nieraz chce chwilę odpocząć. Rodzeństwo często spiera się ze sobą, ponieważ różnicują je odmienne zdania na dany temat. Nastolatkowie widzą świat inaczej niż dorośli. W wyniku tego rozpoczynają się konflikty.
Historia ludzkości to historia konfliktów. Dzięki nim, a przede wszystkim dzięki umiejętnemu ich rozwiązywaniu, ludzkość regulowała swoje wzajemne relacje, zmieniając normy społeczne, wprowadzając nowe stosunki pomiędzy jednostkami i grupami społecznymi, czy w końcu decydując o równouprawnieniu kolejnych mniejszości. Konflikt, sam w sobie budzący obawy, dobrze i trwale rozwiązany, może przynieść pozytywne i długofalowe skutki społeczne.
Przeczytaj tekst i wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Przyczyny konfliktu w SyriiSyria jest niezwykłą mozaiką grup religijnych i etnicznych i w tym sensie ma duży potencjał dla każdego dyktatora wybierającego metodę „dziel i rządź”. Sunnici (Arabowie i Kurdowie) stanowią 75% społeczeństwa, kolejne 10% Syryjczyków (w tym pochodzenia ormiańskiego) należy do licznych odłamów chrześcijaństwa, 13% mieszkańców kraju to alawici, a pozostali to druzowie, szyici, ismailici.
Źródło: Maria Janas, Przyczyny konfliktu w Syrii, 12.06.2011, dostępny w internecie: miesiecznik.znak.com.pl [dostęp 4.03.2020].
Przeczytaj poniższy tekst i wykonaj polecenia.
Zapoznaj się z poniższym tekstem i wykonaj polecenia.
Po pięciu latach konfliktu w Sudanie Południowym brakuje wszystkiego – od jedzenia po bezpieczeństwoZagrożenie brakiem żywności w Sudanie Południowym jest tym bardziej uderzające, że powoduje je głównie człowiek, a nie natura. Konflikt jest jedną z głównych przyczyn, dla których ludzie nie mają dostępu do jedzenia i są uzależnieni od pomocy humanitarnej. A ta również nie zawsze może dotrzeć do potrzebujących przez działania grup zbrojnych.
Z powodu walk ludzie opuszczają swoje domy i ziemię, która leży odłogiem. Tymczasem oni sami nie mają jak uprawiać roli w miejscach, do których uciekają. Tracą też źródło dochodu, zatem nie są w stanie kupić jedzenia. Do tego pogoda też utrudnia sytuację. W porze deszczowej, od maja do października, deszcze zmieniają drogi w błoto. To uniemożliwia transport jedzenia i pomocy. Właśnie w tym okresie najwięcej osób jest zagrożonych głodem – niektórzy mieszkańcy mówią wtedy o „porze głodowej”.
Źródło: Patryk Strzałkowski, Po pięciu latach konfliktu w Sudanie Południowym brakuje wszystkiego – od jedzenia po bezpieczeństwo, 6.11.2019, dostępny w internecie: special.gazeta.pl [dostęp 4.03.2020].
Słownik
sytuacja, w której strony nawzajem się słuchają i idą na ustępstwa, w wyniku czego następuje porozumienie i rozwiązanie konfliktu
sytuacja, w której dochodzi do spotkania sprzecznych interesów, wartości, postaw grup lub poszczególnych jednostek, przy wystąpieniu oporu, czynnego lub biernego, oraz wrogiego nastawienia stron
walka stron o ich interesy; żadna ze stron nie chce ustąpić, nie słucha też argumentów drugiej, w wyniku czego trudno jest konflikt rozwiązać
niedostrzeganie konfliktu, udawanie, że konfliktu nie ma; jednostka czy grupa nie chce przeprowadzić rozmowy, która rozwiązałaby konflikt
sytuacja, w której strony nawzajem się słuchają i rozmawiają, ale nie rezygnują z własnych poglądów; jest to szukanie rozwiązania, które przyniesie zadowolenie obu stronom