R1VEXENr2hmWe
Zdjęcie przedstawia maszerujący ulicą tłum ludzi. Czoło pochodu trzyma transparent z angielskim napisem: Marsz dla nauki.

Społeczeństwo obywatelskie

Marsz dla nauki, Waszyngton 2017. Protestujący zmierzają w stronę Kapitolu
Źródło: Becker1999, licencja: CC BY 2.0.

To co już powinieneś wiedzieć a być może nie pamiętasz

bg‑gray2

Zamieszczone poniżej ćwiczenia i  informacje pozwolą Ci przypomnieć sobie wiadomości i umiejętności, które powinieneś posiadać po ukończeniu szkoły podstawowej.

R1U6X3J8CNNJ1
Najsłynniejszym powiedzeniem Sokratesa było „Wiem, że nic nie wiem”. Filozof autentycznie w to wierzył. Uważał, że uświadomienie sobie własnej niewiedzy jest pierwszym krokiem do poznania prawdy.
Źródło: domena publiczna.
bg‑gray2

Jedną z podstawowych wolności przypisanych do państw demokratycznych jest prawo człowieka do zrzeszania się. Stoi ono u podstaw społeczeństwa obywatelskiego, a więc takiego, w którym obywatele aktywnie uczestniczą w życiu publicznym, prowadząc zorganizowaną działalność w różnego rodzaju instytucjach i we własnym interesie.

R1Amki8a6HGDS1
Mapa myśli. Cele organizacji pozarządowych. Cele organizacji pozarządowych: ochrona środowiska; rozwój lokalny; ochrona zdrowia; pomoc społeczna; edukacja i wychowanie; kultura i sztuka; sport, turystyka i rekreacja; hobby.
Cele działalności organizacji pozarządowych w Polsce
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
RLgsggmm9Lwm2
Ćwiczenie 1
Łączenie par. Rozstrzygnij, czy podane zdania są prawdziwe, czy fałszywe. Zaznacz “P” jeśli zdanie jest prawdziwe lub “F” jeśli jest fałszywe.. Organizacje społeczne to zrzeszenia osób, które działają poza strukturą państwa.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W skład organizacji społecznych wchodzą osoby fizyczne lub osoby prawne.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Określenia “organizacja non‑profit” lub “NGO” to inne sposoby nazywania organizacji społecznych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Organizacje społeczne nie muszą posiadać celu swojego istnienia.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Z mocy prawa organizacje społeczne mają zakaz prowadzenia działalności, która przynosi zysk.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
RUt0AX4DuN9RG
Wersja alternatywna: Wykres skumulowany. Lista elementów:
  • 1. zestaw danych:
    • ROK: 1998
    • NALEŻĘ: 25
    • NIE NALEŻĘ: 74
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1
  • 2. zestaw danych:
    • ROK: 2003
    • NALEŻĘ: 31
    • NIE NALEŻĘ: 68
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1
  • 3. zestaw danych:
    • ROK: 2008
    • NALEŻĘ: 33
    • NIE NALEŻĘ: 65
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 2
  • 4. zestaw danych:
    • ROK: 2010
    • NALEŻĘ: 37
    • NIE NALEŻĘ: 61
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 2
  • 5. zestaw danych:
    • ROK: 2013
    • NALEŻĘ: 32
    • NIE NALEŻĘ: 67
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1
  • 6. zestaw danych:
    • ROK: 2016
    • NALEŻĘ: 33
    • NIE NALEŻĘ: 67
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 0
  • 7. zestaw danych:
    • ROK: 2018
    • NALEŻĘ: 35
    • NIE NALEŻĘ: 65
    • TRUDNO POWIEDZIEĆ: 0
Przynależność uczniów do stowarzyszeń, organizacji, klubów, grup sympatyków (fanów), związków lub ruchów religijnych działających na terenie Polski.
Źródło: Learnetic SA, dostępny w internecie: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/gospodarka-spoleczna-wolontariat/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor/dzialalnosc-stowarzyszen-i-podobnych-organizacji-spolecznych-fundacji-spolecznych-podmiotow-wyznaniowych-oraz-samorzadu-gospodarczego-i-zawodowego-w-2020-r-wyniki-wstepne,3,9.html, licencja: CC BY 4.0.

Wykres słupkowy: Przynależność do stowarzyszeń, organizacji, klubów, grup sympatyków (fanów), związków lub ruchów religijnych.

1998: NALEŻĘ: 25; NIE NALEŻĘ: 74; TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1

2003: NALEŻĘ: 31; NIE NALEŻĘ: 68; TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1

2008: NALEŻĘ: 33; NIE NALEŻĘ: 65; TRUDNO POWIEDZIEĆ: 2

2010: NALEŻĘ: 37; NIE NALEŻĘ: 61; TRUDNO POWIEDZIEĆ: 2

2013: NALEŻĘ: 32; NIE NALEŻĘ: 67; TRUDNO POWIEDZIEĆ: 1

2016: NALEŻĘ: 33; NIE NALEŻĘ: 67;

2018: NALEŻĘ: 35; NIE NALEŻĘ: 65.

R166ZC04YNV7E
Ćwiczenie 2
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Na podstawie wykresu Przynależność do stowarzyszeń, organizacji, klubów, grup sympatyków (fanów), związków lub ruchów religijnych można stwierdzić, że Możliwe odpowiedzi: 1. Polacy w większości chętnie angażują się w działalność organizacji społecznych., 2. Mimo tendencji wzrostowej dotyczącej przynależności do organizacji społecznych, zdecydowana mniejszość społeczeństwa chce brać w nich udział., 3. Od początku XXI wieku tylko jedna trzecia społeczeństwa polskiego nie zdecydowała się na przynależność do różnych typów organizacji społecznych., 4. Największy odsetek osób, które nie należały do żadnej organizacji społecznej wystąpił w 2010 r.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
bg‑gray2

Aktywność w organizacjach pozarządowych jest ważnym czynnikiem budowania społeczeństwa obywatelskiego. Działająca w ten sposób młodzież wchodzi w dorosłe życie z bagażem wartości wyniesionych w ramach współpracy z innymi ludźmi podejmowanej na różnych płaszczyznach. W dorosłym życiu aktywność ta stanie się kluczem do aktywności politycznej, zawodowej czy społecznej.

R1NYpt6LD78le
1
Roc8Xr19LO6DQ
OGÓLNOPOLSKIE ORGANIZACJE SPOŁECZNE DLA MŁODZIEŻY.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

OGÓLNOPOLSKIE ORGANIZACJE SPOŁECZNE DLA MŁODZIEŻY

Re40EuSBFUtvw
1
R1Pn6JItOkRB3
ZWIĄZEK HARCERSTWA POLSKIEGO.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Związek Harcerstwa Polskiego. Jest to największa w Polsce, bo licząca prawie 100 000 członków, organizacja działająca na rzecz dzieci i młodzieży. Głównym celem działania ZHP, istniejącego na ziemiach polskich od 1910 roku, jest tworzenie warunków do wszechstronnego rozwoju młodzieży. ZHP jest stowarzyszeniem o charakterze ogólnopolskim. To także ruch społeczny kształtujący postawy i charaktery. Wspiera wychowanie dzieci i młodzieży zgodnie z takimi wartościami, jak: patriotyzm, braterstwo, przyjaźń, służba, wiara, praca, sprawiedliwość, wolność i pokój.

R11Kjkn6NWGBF
1
RZ6vUpuTZKPyU
ZWIĄZEK HARCERSTWA RZECZYPOSPOLITEJ.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Związek Harcerstwa Polskiego. Korzenie ZHR sięgają 1980 roku, kiedy to powstały Kręgi Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego (KIHAM) skupiające niezależne od władz komunistycznych środowiska harcerzy i instruktorów. Jednym z głównych celów założenia ZHR był powrót do zasad wychowania harcerskiego wypracowanych w przedwojennej Polsce. ZHR nawiązuje bezpośrednio do tradycji przedwojennego skautingu polskiego oraz do wojennej historii organizacji podziemnych: Szarych Szeregów i Hufców Polskich. Zrzesza około 17 500 harcerzy.

R1JtU78ztBE2O
1
R1bJfXGpmk4Nt
ZWIĄZEK MŁODZIEŻY WIEJSKIEJ.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Związek Młodzieży Wiejskiej. Jest to organizacja zrzeszająca osoby mieszkające na terenach wiejskich i w małych miasteczkach. Działa od 1928 roku. Celem istnienia związku jest realizacja interesów młodzieży wiejskiej i stwarzanie jej równych szans rozwoju, a także dbanie o rozwój wsi i propagowanie kultury wiejskiej.

R19Y1XmLQva0x
1
RSdFWc0AN0N5p
ZRZESZENIE STUDENTÓW POLSKICH.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Zrzeszanie Studentów Polskich. To najstarsza i największa organizacja studencka w  Polsce. Powstała w 1950 roku. Głównym celem organizacji jest wsparcie i pomoc dla środowiska akademickiego, które obejmuje m.in.: inspirowanie aktywnego udziału środowiska studenckiego w życiu społecznym, współudział w rozwiązywaniu problemów środowiska akademickiego i młodzieżowego, współdziałanie z odpowiednimi organami państwowymi, samorządowymi i związkowymi w zakresie profilowania, kształcenia i właściwego zatrudnienia absolwentów szkół wyższych, kształtowanie pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej, wspieranie oraz inicjowanie działań na rzecz środowiska studenckiego.

R8cF1jQSkzFJz
1
RTxMiHa1JBarq
AKADEMICKI ZWIĄZEK SPORTOWY.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Akademicki Związek Sportowy. AZS to największe stowarzyszenie sportowe w Polsce, działające od ponad wieku. Powstał w Krakowie w 1909 roku. Obecnie jest najbardziej liczną organizacją studencką działającą na polskich uczelniach. AZS to stowarzyszenie posiadające ponad 40 tysięcy członków zrzeszonych w około 200 klubach i trenujących w około 2,5 tys. sekcji sportowych. Swoich sympatyków i sprzymierzeńców zjednuje sobie dzięki uniwersalnym ideom – zaszczepianiu zamiłowania do sportu oraz promowaniu zdrowego i aktywnego stylu życia.

R1bKlr1SWYVGR
1
RO7cPiMiSG0cE
POLSKA MŁODZIEŻ ESPERANCKA.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Młodzież Polska Esperancka jest to młodzieżowa sekcja Polskiego Związku Esperantystów oraz krajowa sekcja Światowej Esperanckiej Organizacji Młodzieżowej. Organizacja została założona 21 września 1958 roku. Najważniejszymi celami Polskiej Młodzieży Esperanckiej są nauczanie i rozpowszechnianie języka esperanto wśród polskiej młodzieży, praca na rzecz porozumienia i koordynacji działań grup młodzieży i indywidualnych młodych esperantystów w Polsce, a także organizowanie spotkań, seminariów i imprez młodzieżowych popularyzujących język esperanto.

R11TMssHRbUe1
1
RmneR4dgUz1HL
CENTRUM INICJATYW MIĘDZYKULTUROWYCH "HORYZONTY".
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Centrum Inicjatyw Międzykulturowych „Horyzonty”. „Horyzonty” to organizacja działająca pod różnymi nazwami od 1996 roku. Jej celem jest inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań edukacyjnych, społecznych i kulturalnych dla społeczności lokalnej oraz budowanie dialogu międzykulturowego między przedstawicielkami i przedstawicielami różnych kultur. Organizacja prowadzi m.in. szkolenia w zakresie równości i praw człowieka. Podejmuje także działania o charakterze profilaktycznym, w celu zapobiegania sięganiu po zachowania ryzykowne, promowania zdrowia oraz przeciwdziałania przemocy i wykorzystywaniu seksualnemu dzieci i młodzieży.

R1Q79IReSEvUF
1
RVkIJ7ZCLju2Y
FUNDACJA INICJATYW MŁODZIEŻOWYCH.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Fundacja Inicjatyw Młodzieżowych. Wśród podstawowych celów tej fundacji jest działalność edukacyjna w przestrzeni publicznej w zakresie patriotyzmu oraz historii Polski, a także promowanie postaw obywatelskich oraz społecznych. Jej członkowie starają się zabierać głos w ważnych dla Polski tematach związanych z patriotyzmem, historią oraz w sprawach społecznych poprzez aktywność w przestrzeni publicznej.

R1boXxnLMo6gQ
1
R1Xq4xnKAdESC
Zapętlony film, którzy przedstawia czubki głów oraz dłonie ludzkie. W każdej dłoni znajdują się biało‑czerwone flagi, którymi poruszają trzymający je ludzie. Tło białe, jednolite. Z lewej strony pojawiają się napisy: „happeningi, wystawy, akcje, gry miejskie”.
1

Fundacja Inicjatyw Młodzieżowych. Aktywność ta ma formę happeningów, wystaw, akcji i gier miejskich. Organizacja stawia sobie także za cel promocję wartości chrześcijańskich oraz obywatelskich wśród młodzieży szkolnej i akademickiej.

R8A02HexwruQY
1
RmtosJefLMxg4
MŁODZI DLA POLSKI.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1

Młodzi dla Polski. Młodzi dla Polski to stowarzyszenie powstałe w ramach rozszerzenia działalności organizacji uczelnianej powstałej w 2012 roku w murach Uniwersytetu Warszawskiego. Jej członkami są studenci i absolwenci z uniwersytetów z całej Polski. Poprzez organizowanie projektów kulturalnych, inicjowanie debat społeczno‑politycznych, działalności formacyjnej i charytatywnej, stowarzyszenie chce budować świadomość narodową, promować patriotyzm oraz wspierać aktywność obywatelską.

Głośność lektora
Głośność muzyki
Polecenie 1
RNhqWbnmIKn9D
(Uzupełnij).
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
Polecenie 2
RYpzn7Fyn2sCQ
(Uzupełnij).
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.

Jedną z form aktywności charakteryzującą społeczeństwo obywatelskie jest działalność w ramach tego społeczeństwa różnego rodzaju organizacji. Członkami organizacji są zwykli obywatele, którzy poświęcają swój czas i energię, aby poprzez pracę dla innych polepszyć jakość życia wszystkich członków społeczeństwa. Wśród takich obywateli są także osoby małoletnie, które działają jako wolontariusze.

RR1ww4FhbW2Ek
Do mikrozadań wykonywanych w ramach e‑wolontariatu można zaliczyć projektowanie strony internetowej, moderowanie forów organizacji, udzielanie porad, tworzenie i edytowanie tekstów bądź multimediów.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 3

Zastanów się, dlaczego praca w wolontariacie może mieć pozytywny wpływ na wasze relacje społeczne. Wykorzystajcie zebrane wnioski do przygotowania krótkiego wystąpienia zachęcającego młodzież do pracy w wolontariacie. Uwaga: Wystąpienie nie powinno zawierać więcej niż dziesięć zdań.

R1YdmnpiyQPgq
(Uzupełnij).
R16GUHQxhYk63
Ćwiczenie 4
Połącz wymienione postaci i nazwy organizacji z odpowiadającymi im opisami. Pierre Cérésole Możliwe odpowiedzi: 1. popularyzowanie idei działalności wolontariackiej w Polsce oraz szkolenie organizatorów i wolontariuszy, 2. społecznik, 3. twórca idei wolontariatu, 4. organizacja, w ramach której rozpoczął działalność Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej, 5. wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami członkowskimi, tworzenie warunków do realizacji wolontariatu zagranicznego i gromadzenie informacji o ofertach pracy dla wolontariuszy Janusz Korczak Możliwe odpowiedzi: 1. popularyzowanie idei działalności wolontariackiej w Polsce oraz szkolenie organizatorów i wolontariuszy, 2. społecznik, 3. twórca idei wolontariatu, 4. organizacja, w ramach której rozpoczął działalność Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej, 5. wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami członkowskimi, tworzenie warunków do realizacji wolontariatu zagranicznego i gromadzenie informacji o ofertach pracy dla wolontariuszy Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej (CCIVS) Możliwe odpowiedzi: 1. popularyzowanie idei działalności wolontariackiej w Polsce oraz szkolenie organizatorów i wolontariuszy, 2. społecznik, 3. twórca idei wolontariatu, 4. organizacja, w ramach której rozpoczął działalność Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej, 5. wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami członkowskimi, tworzenie warunków do realizacji wolontariatu zagranicznego i gromadzenie informacji o ofertach pracy dla wolontariuszy Centrum Wolontariatu Możliwe odpowiedzi: 1. popularyzowanie idei działalności wolontariackiej w Polsce oraz szkolenie organizatorów i wolontariuszy, 2. społecznik, 3. twórca idei wolontariatu, 4. organizacja, w ramach której rozpoczął działalność Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej, 5. wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami członkowskimi, tworzenie warunków do realizacji wolontariatu zagranicznego i gromadzenie informacji o ofertach pracy dla wolontariuszy UNESCO Możliwe odpowiedzi: 1. popularyzowanie idei działalności wolontariackiej w Polsce oraz szkolenie organizatorów i wolontariuszy, 2. społecznik, 3. twórca idei wolontariatu, 4. organizacja, w ramach której rozpoczął działalność Komitet Koordynacyjny ds. Międzynarodowej Służby Wolontariackiej, 5. wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami członkowskimi, tworzenie warunków do realizacji wolontariatu zagranicznego i gromadzenie informacji o ofertach pracy dla wolontariuszy
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
R1WxBvIQoHng4
Ćwiczenie 5
Uporządkuj we właściwej kolejności etapy zakładania stowarzyszenia. Elementy do uszeregowania: 1. Wysłanie wniosku o rejestrację stowarzyszenia do KRS., 2. Zgłoszenie danych uzupełniających., 3. Podjęcie uchwały o założeniu stowarzyszenia i zatwierdzeniu statutu., 4. Założenie konta bankowego., 5. Tworzenie statutu., 6. Zorganizowanie walnego zgromadzenia., 7. Dokonanie wyboru władz stowarzyszenia.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
1
Polecenie 3

Przeprowadź symulację na temat dodatkowych benefitów, które wpływają na aktywność społeczną uczniów, w zależności od przynależności wiekowej. Zmieniaj parametry według własnego uznania. Zobacz które działania społeczne uzyskają największe poparcie wśród uczniów.

RDjpepuyZDPK11
Interaktywna gra ukazująca różne statystyki w zależności od wieku
Polecenie 3

Podziel kolegów/koleżanek ze szkoły na dwie grupy. Każ im przyporządkować liczbę punktów: 1 punkt, 2 punkty, 3 punkty do zdań:

  • lubię matematykę;

  • lubię historię;

  • lubię WOS.

Zbierz wyniki i oceń w której grupie jakie przedmioty są najbardziej lubiane.

R18WX5q6pWSvM
(Uzupełnij) -.

Projekt

Polecenie 4

Przedyskutujcie, jakie są problemy w twojej miejscowości lub otoczeniu. Może któryś z mieszkańców potrzebuje wsparcia i opieki?

  1. Wybierzcie taki problem, który moglibyście rozwiązać jako wolontariusze. Może moglibyście robić regularnie zakupy starszym, samotnym osobom lub pomagać innym w lekcjach?

  2. Podzielcie się pracą.

  3. Jeśli do realizacji projektu potrzebni są rodzicie, nie wahajcie się poprosić ich o wsparcie. Ale pamiętajcie, to wy jesteście wolontariuszami.

  4. Przygotujcie dokumentację ze swoich działań w postaci zdjęć, reportażu filmowego lub prezentacji. Będziecie mogli pokazać swoją pracę w czasie wizyty w urzędzie gminy lub dzielnicy.

R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
bg‑gold

Jeżeli potrzebujesz przypomnieć sobie więcej informacji i przećwiczyć opanowane w szkole podstawowej umiejętność zajrzyj do odpowiedniego modułu naszego e‑podręcznika dedykowanego dla szkoły podstawowej:

Cnoty obywatelskie

Cele i formy działań organizacji pozarządowych

Idea wolontariatu

RyvBYShHL1m6E
(Uzupełnij).