R1VEXENr2hmWe
Zdjęcie przedstawia maszerujący ulicą tłum ludzi. Czoło pochodu trzyma transparent z angielskim napisem: Marsz dla nauki.

Społeczeństwo obywatelskie

Marsz dla nauki, Waszyngton 2017. Protestujący zmierzają w stronę Kapitolu
Źródło: Becker1999, licencja: CC BY 2.0.

Rodzaje spółdzielni funkcjonujących współcześnie w Rzeczypospolitej Polskiej

Twoje cele
  • Określisz ramy prawne funkcjonowania spółdzielni we współczesnej Polsce.

  • Wyjaśnisz, jak założyć spółdzielnię uczniowską.

  • Przeanalizujesz, kto może założyć dany rodzaj spółdzielni.

  • Wskażesz różnice między podmiotami: deweloperem a spółdzielnią mieszkaniową oraz spółdzielczą kasą oszczędnościowo‑kredytową a bankiem.

bg‑gray2

Z działalnością spółdzielni stykasz się na co dzień: płacąc czynsz za mieszkanie, biorąc kredyt lub pijąc mleko. Spółdzielnie były w PRL‑u jednym z symboli przymusu w życiu społecznym oraz braku efektywności w gospodarce. Dziś coraz więcej osób odkrywa, że autentyczna, oddolna spółdzielczość może leżeć u podstaw dobrze prosperujących inicjatyw. Według rejestru REGON obecnie w Polsce istnieje ok. 10 tys. spółdzielni. Swoją działalność opierają na równości wszystkich członków oraz współpracy i kooperacji, a nie na maksymalizacji zysku.

Spółdzielnie w Polsce

Członek spółdzielnispółdzielniaspółdzielni nie musi być jej pracownikiem. Wiele tysięcy osób jest członkami spółdzielni mieszkaniowych lub banków spółdzielczych, lecz nie są oni zatrudnieni przez spółdzielnię. Może się również zdarzyć, że pracownik spółdzielni nie należy do członków spółdzielni; mogą to być np. wykonawcy nowej elewacji bloku. W spółdzielni najważniejsze jest to, że jej majątek należy do wszystkich jej członków. Decydują oni na równych prawach o jej działalności – w myśl zasady, że jeden członek spółdzielni to jeden głos.

Liczba spółdzielni w Polsce (stan na koniec 2018 r.)

R2M66RXM327GX1
Wykres przedstawia liczbę różnych rodzajów spółdzielni w roku 2018. Liczba spółdzielni: mieszkaniowych 3457, socjalnych 1160, samopomocowych 973, rolniczych i producentów 664, rolniczych 578, banków spółdzielczych 550, spółdzielni pracy 495, kółek rolniczych 360, konsumentów 291, inwalidów i niewidomych 291, spożywczych 124, pszczelarskich 41, artystycznych 108, kredytowych 36, ludowych 7.
Zdecydowana większość spółdzielni w Polsce to spółdzielnie mieszkaniowe.
Źródło: licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 1
Zapoznaj się z filmem i zastanów się, czy znasz jakieś funkcjonujące spółdzielnie. Poszukaj informacji na ten temat.
Zapoznaj się z filmem i zastanów się, czy znasz jakieś funkcjonujące spółdzielnie. Poszukaj informacji na ten temat.
R1YMWrccnhqFT
Film nawiązujący do treści materiału Spółdzielnie współczesnej Polski.
Polecenie 2
RBw43TNtHuSui
Czy zgadzasz się z tezą, że można zaobserwować renesans spółdzielczości w Polsce? Zagłosuj. Możliwe odpowiedzi: 1. tak, 2. nie
R1F3X8UM76V6F
Uzasadnij swoją odpowiedź: (Uzupełnij).
Polecenie 3

Przedyskutuj swoją odpowiedź z innymi uczniami. Przedstaw swoje argumenty i wysłuchaj innych. Następnie zagłosuj jeszcze raz.

RjaQiVmRd57KE
Czy przekonały cię argumenty innych uczniów i po dyskusji twoja opinia uległa zmianie? Zagłosuj ponownie. Możliwe odpowiedzi: 1. tak, 2. nie

Spółdzielnie uczniowskie

Spółdzielnie uczniowskie działają na terenie szkoły i zrzeszają uczniów, którzy chcą wspólnie pracować na rzecz szkoły i kolegów. Prowadząc działalność handlową lub usługową, uczą się podstaw przedsiębiorczości. Na początku lat 90. spośród 18 tys. działających spółdzielni pozostało zaledwie 3 tys. Teraz jest ich ok. 6 tys., a zainteresowanie tego rodzaju działalnością rośnie. Ważną rolę odgrywa tutaj nauczyciel, który pełni funkcję opiekuna młodych spółdzielców. Spółdzielnia uczniowska nie ma osobowości prawnej.

R1QBC32CDA7M7
Uczniowie w kąciku spółdzielni uczniowskiej. Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Umiastowie, 1982 r.
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 40-X-61-11, licencja: CC BY-SA 3.0.

Materiał źródłowy do ćwiczeń 1 i 2

1
Statut Spółdzielni Uczniowskiej „Grosik”

§ 10 pkt 2
Do Walnego Zgromadzenia należy:
1) uchwalanie zmian w Statucie spółdzielni, regulaminu obrad Walnego Zgromadzenia oraz regulaminu pracy Rady Nadzorczej,
2) uchwalanie planu pracy oraz przychodów i rozchodów spółdzielni,
3) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Zarządu i Rady Nadzorczej z działalności spółdzielni,
4) tworzenie funduszy celowych spółdzielni,
5) podejmowanie uchwał w sprawie likwidacji spółdzielni.

§ 17
Do obowiązków Rady Nadzorczej należy:
1) nadzór i kontrola działalności spółdzielni,
2) powoływanie i odwoływanie członków Zarządu,
3) przygotowanie i zatwierdzanie regulaminu pracy Zarządu.

§ 21
Do obowiązków Zarządu należy:
1) kierowanie bieżącą działalnością spółdzielni,
2) reprezentowanie spółdzielni na zewnątrz,
3) wykonywanie uchwał Walnego Zgromadzenia i Rady Nadzorczej,
4) prowadzenie rachunkowości spółdzielni,
5) przedstawianie Radzie Nadzorczej sprawozdań i wniosków,
6) zwoływanie Walnych Zgromadzeń.

CART22 Źródło: Statut Spółdzielni Uczniowskiej „Grosik”, dostępny w internecie: psp4kozienice.pl [dostęp 10.03.2020].
R110tcENiZhkN
Ćwiczenie 1
Wskaż na podstawie przytoczonego tekstu, które z czynności nie należą do zadań zarządu spółdzielni „Grosik”. Możliwe odpowiedzi: 1. przygotowanie i zatwierdzanie regulaminu pracy zarządu, 2. reprezentowanie spółdzielni na zewnątrz, 3. podejmowanie uchwał w sprawie likwidacji spółdzielni, 4. wykonywanie uchwał walnego zgromadzenia i rady nadzorczej, 5. prowadzenie rachunkowości spółdzielni, 6. uchwalanie planu pracy oraz przychodów i rozchodów spółdzielni
Rva5sGHTQmRXY
Ćwiczenie 2
Wskaż na podstawie materiału źródłowego, które z podanych działań przypisane są w statucie spółdzielni walnemu zgromadzeniu, a które – radzie nadzorczej. Walne zgromadzenie Możliwe odpowiedzi: 1. zatwierdzanie sprawozdań zarządu i rady nadzorczej z działalności spółdzielni, 2. uchwalanie planu pracy oraz przychodów i rozchodów spółdzielni, 3. uchwalanie regulaminu pracy rady nadzorczej, 4. powoływanie i odwoływanie członków zarządu, 5. nadzór i kontrola działalności spółdzielni, 6. uchwalanie regulaminu obrad walnego zgromadzenia, 7. uchwalanie zmian w statucie spółdzielni, 8. przygotowanie i zatwierdzanie regulaminu pracy zarządu, 9. podejmowanie uchwał w sprawie likwidacji spółdzielni Rada nadzorcza Możliwe odpowiedzi: 1. zatwierdzanie sprawozdań zarządu i rady nadzorczej z działalności spółdzielni, 2. uchwalanie planu pracy oraz przychodów i rozchodów spółdzielni, 3. uchwalanie regulaminu pracy rady nadzorczej, 4. powoływanie i odwoływanie członków zarządu, 5. nadzór i kontrola działalności spółdzielni, 6. uchwalanie regulaminu obrad walnego zgromadzenia, 7. uchwalanie zmian w statucie spółdzielni, 8. przygotowanie i zatwierdzanie regulaminu pracy zarządu, 9. podejmowanie uchwał w sprawie likwidacji spółdzielni

Spółdzielnie socjalne

To specyficzny rodzaj spółdzielni, która ma pomagać w aktywizacji społecznej i zawodowej swoich członków. Może być założona przez:

– osoby fizyczne (z których co najmniej połowa znajduje się w trudnej sytuacji na rynku pracy ze względu na bezrobocie, niepełnosprawność lub wiek do 30. roku życia, minimum to pięć osób);
– osoby prawne (gminy, organizacje pozarządowe, związki wyznaniowe).

Liczba zarejestrowanych w REGON spółdzielni socjalnych w latach 2006–2017

RG6JRJ9BH6MQL
Wykres przedstawia liczbę tworzonych spółdzielni socjalnych w Polsce. Oprac. na podst.: GUS, Spółdzielnie socjalne w 2016 r., 21.02.2018.
Źródło: Englisgsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Spółdzielnia socjalnaspółdzielnia socjalnaSpółdzielnia socjalna – podobnie jak każda spółdzielnia – jest demokratycznie zarządzana, co oznacza, że każdy z członków ma równe prawo decydowania o jej działalności. Obecnie do założenia i prowadzenia takiej spółdzielni można wykorzystać środki finansowe z UE oraz ze źródeł krajowych (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, PFRON). Spółdzielnie socjalne odgrywają ważną rolę w gospodarce oraz wspierają osoby młode lub niepełnosprawne w odnalezieniu się na rynku pracy. Konieczność stałego wypracowywania konsensusu w grupie jest jednak przyczyną niepowodzeń spółdzielni i większość z nich nie działa dłużej niż rok.

Materiał źródłowy do ćwiczeń 3 i 4

1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych

Art. 2. 1. Przedmiotem działalności spółdzielni socjalnej jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków oraz pracowników spółdzielni socjalnej.
2. Spółdzielnia socjalna działa na rzecz:
1) społecznej reintegracji jej członków oraz pracowników spółdzielni socjalnej, będących osobami, o których mowa w art. 4 ust. 1, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu,
2) zawodowej reintegracji jej członków oraz pracowników spółdzielni socjalnej, będących osobami, o których mowa w art. 4 ust. 1, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy – a działania te nie są wykonywane w ramach prowadzonej przez spółdzielnię socjalną działalności gospodarczej. (…)

Art. 4. 1. Spółdzielnię socjalną mogą założyć:
1) osoby bezrobotne, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 z późn. zm.),
2) osoby, o których mowa w art. 2 pkt 1a i 1b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1828 oraz z 2018 r., poz. 650),
3) osoby niepełnosprawne, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511, 1000 i 1076),
4) osoby do 30. roku życia oraz po ukończeniu 50. roku życia, posiadające status osoby poszukującej pracy, bez zatrudnienia w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
5) osoby, o których mowa w art. 49 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
6) osoby poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu lub niewykonujące innej pracy zarobkowej,
7) osoby usamodzielniane, o których mowa w art. 140 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 998 i 1076) – posiadające pełną zdolność do czynności prawnych.

2. Spółdzielnię socjalną mogą założyć także:
1) inne osoby niż wskazane w ust. 1, o ile liczba tych osób nie stanowi więcej niż:
a) 50% ogólnej liczby założycieli,
b) 70% ogólnej liczby założycieli, w przypadku gdy spółdzielnię socjalną zakładają osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo gdy spółdzielnia socjalna prowadzi działalność w zakresie:
– zadań i usług pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,
– rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
– opieki nad dziećmi do lat trzech, o której mowa w przepisach o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
– prowadzenia niepublicznych przedszkoli lub innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 996 i 1000),
– wspierania rodziny i pieczy zastępczej w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
2) organizacje pozarządowe w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie lub jednostki samorządu terytorialnego;
3) kościelne osoby prawne.

Art. 5. 1. Liczba założycieli spółdzielni socjalnej nie może być mniejsza niż trzy, jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i dwa, jeżeli założycielami są osoby prawne.

CART23 Źródło: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 10.03.2020].

Spółdzielnie mieszkaniowe

Członkiem takiej spółdzielni jest osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub jego roszczenie (art. 3 pkt 1 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowychspółdzielnia mieszkaniowaspółdzielniach mieszkaniowych).

RSfJBfHV2ZNXW
Ćwiczenie 3
Zaznacz, czy w danej sytuacji grupa osób lub firm może założyć spółdzielnię socjalną. Dwoje 32‑latków pracujących na pół etatu oraz jeden 29‑latek zarejestrowany jako osoba bezrobotna chcieliby założyć niepubliczne przedszkole w formie spółdzielni socjalnej. Możliwe odpowiedzi: Może założyć, Nie może założyć. Stowarzyszenie Przyjaciół Dzieci chce założyć spółdzielnię socjalną, która będzie zajmować się prowadzeniem stołówek i punktów dożywiania. Możliwe odpowiedzi: Może założyć, Nie może założyć. Dwoje bezrobotnych aktorów zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy wpadło na pomysł, że stworzy artystyczną spółdzielnię socjalną, która będzie wystawiała spektakle edukacyjne w szkołach. Możliwe odpowiedzi: Może założyć, Nie może założyć. Dwie osoby z niepełnosprawnością oraz trzy osoby pełnosprawne, które pracują już na umowę‑zlecenie, chcą założyć wielobranżową spółdzielnię socjalną. Możliwe odpowiedzi: Może założyć, Nie może założyć
R1cF0fCtUlcpk
Ćwiczenie 4
Zaznacz rodzaje działalności, które można prowadzić jako spółdzielnia socjalna. Możliwe odpowiedzi: 1. zakład krawiecki prowadzony przez osoby niepełnosprawne ruchowo, 2. instytucja udzielająca pożyczek, założona przez bezrobotnych w wieku 40–45 lat, 3. sklep spożywczy, w którym pracownikami są młode osoby bezrobotne, 4. hurtownia, którą chcą założyć koledzy planujący zmianę pracy

Po co powstają spółdzielnie mieszkaniowe?

RtTQhXz50IqNI1
Świetlica osiedlowa dla dzieci prowadzona przez Warszawską Spółdzielnię Mieszkaniową w okresie międzywojennym. Czy w twojej miejscowości spółdzielnie prowadzą świetlice dla dzieci, młodzieży lub seniorów? Jak one działają?
Źródło: domena publiczna.

Ideą powstania spółdzielczości mieszkaniowej była potrzeba obniżenia kosztów budowy mieszkań oraz danie mieszkańcom możliwości decydowania o wspólnych sprawach osiedla. W spółdzielni mieszkaniowej wszyscy jej członkowie mają równe prawa i obowiązki, a nieruchomość jest wspólna, niepodzielona. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w art. 1. 1 wskazuje, że „celem spółdzielni mieszkaniowej (...) jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu”.

Spółdzielnia a deweloper

W Polsce jest wiele mieszkań spółdzielczych, są one pozostałością dawnego systemu gospodarczego. Pod koniec lat 80. i na początku 90. powstało jednak wiele małych spółdzielni w ramach sprzeciwu wobec ówczesnej scentralizowanej spółdzielczości państwowej. Obecnie budują one tylko 2% nowych mieszkań (48% mieszkań budowanych jest przez deweloperów). Największą zaletą kupna nowego mieszkania od spółdzielni jest jego niższa cena. Największa wada to wyższy koszt utrzymania (czynsz).

wide
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z wykresem przedstawiającym liczbę nowo wybudowanych mieszkań przez spółdzielnie i deweloperów w ostatnich latach. Następnie wykonaj polecenie.

R1NkHAYVDg0dP1
Grafika przedstawia wykres zmiany liczby mieszkań wybudowanych przez deweloperów i spółdzielnia między 1991 rokiem a 2014 rokiem. Na wykresie przedstawione są dwie linie, jedna oznacza liczbę mieszkań ukończonych przez deweloperów. Druga linia oznacza liczbę mieszkań ukończonych przez spółdzielnie dla swoich członków. Oś pionowa opisana została jako liczba ukończonych mieszkań i przedstawia wartości od zera do dziewięćdziesięciu tysięcy. Oś pozioma przedstawia lata od tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego do dwa tysiące czternastego. Przebieg wykresu drugiego, oznaczającego liczbę mieszkań ukończonych przez spółdzielnie dla swoich członków: Zaczyna się w roku 1991 z wartością 83554. Od 1991 do 1992 rośnie. Potem do 1996 spada. Do 1997 rośnie. Potem do 2000 spada. Rośnie do 2001. Spada do 2005. Rośnie do 2006. Spada do 2007. Rośnie do 2008. Spada do 2011. Rośnie do 2012. Spada do 2014. Przebieg wykresu oznaczającego liczbę mieszkań ukończonych przez deweloperów: Rośnie od 1991 do 1995. Spada do 1996 i rośnie do 2001. W połowie 2000 przecina się z linią wykresu oznaczającego liczbę mieszkań ukończonych przez spółdzielnie dla swoich członków, który od tego momentu przedstawia niższe wartości niż linia wykresu oznaczającego liczbę mieszkań ukończonych przez deweloperów. Linia ta spada do 2002 i rośnie do 2009. Spada do 2011. Rośnie do 2012, spada do 2013 a do 2014 znów rośnie.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RcyqnDdKxrOsK
Zastanów się i odpowiedzi, w których latach panował ogólny kryzys na rynku budowlanym (zarówno spółdzielnie, jak i deweloperzy budowali mniej mieszkań)?
R1LMNPRHUJE3E
(Uzupełnij).

\podpowiedz

Zwróć uwagę w jakich latach nastąpił gwałtowny spadek wybudowanych mieszkań zarówno przez spółdzielnie jak i deweloperów.

\odpowiedz

2001‑2002

Spółdzielnie europejskie (SCE, Societas Cooperativa Europaea)

Jest to nowy i mało popularny w Polsce rodzaj spółdzielni, której celem jest reprezentowanie interesów jej członków na terytorium Unii Europejskiej. Tego rodzaju spółdzielnia prowadzi działalność w całej Unii przy zachowaniu jednej osobowości prawnej przez wpis do rejestru kraju członkowskiego zgodnego z jej siedzibą. W naszym kraju zarejestrowana jest zaledwie jedna taka spółdzielnia. Spółdzielnia europejska może zostać założona przez:

  • co najmniej pięć osób zamieszkałych w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej;

  • łącznie przez co najmniej pięć osób fizycznych i prawnych pochodzących z co najmniej dwóch państw członkowskich UE;

  • co najmniej dwie osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, które podlegają prawu co najmniej dwóch państw członkowskich UE, co oznacza, że może powstać z połączenia np. spółdzielni polskiej z włoską; jej kapitał zakładowy musi wynosić minimum 30 tys. euro.

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo‑kredytowe (SKOK)

Są to instytucje samopomocy finansowej, których historia rozpoczęła się, gdy w 1890 r. w Galicji Franciszek Stefczyk założył największą polską kasę oszczędnościowo‑kredytową. W 1992 r. nastąpiło ich odrodzenie. Na początku były to kasy dla pracowników dużych przedsiębiorstw (pierwsza kasa powstała przy Elektrociepłowni „Gdańsk”). Z czasem poszerzały grono klientów i zakres usług, zachowując jednak lokalny charakter działań. Działalność spółdzielczych kas oszczędnościowo‑kredytowych reguluje ustawa z dnia 5 listopada 2009 r.

Banki spółdzielcze

Banki w Polsce mogą być tworzone jako banki państwowe, spółki akcyjne lub banki spółdzielcze. Działalność tych ostatnich reguluje Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. Właścicielami banku spółdzielczego są jego członkowie. Aby zostać udziałowcem, należy wpłacić niedużą sumę, która zasili kapitał własny banku. Spółdzielcom przypada prawo do udziału w zysku banku, ale zazwyczaj jest on niewielki. Podobnie jak w przypadku innych spółdzielni, bank może prowadzić działalność społeczną i oświatowo‑kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Zdecydowana większość banków spółdzielczych funkcjonuje w małych miejscowościach, gdzie są często jedynymi miejscami realizującymi szeroki zakres usług bankowych.

Różnice między SKOK‑ami a bankami spółdzielczymi
Banki spółdzielcze:
– działają dla zysku;
– świadczą usługi zarówno dla członków spółdzielni, jak i innych osób;
– nie mają ograniczeń związanych z podziałem zysku oraz funduszu własnego.

SKOK‑i:
– dopiero od 2013 r. są objęte Bankowym Funduszem Gwarancyjnym;
– są raczej odpowiednikiem zagranicznych unii kredytowych, a nie banków.

1
Polecenie 4
RGZA1LFE9C3MM

Lista ustaw:

  • Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo‑kredytowych;

  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;

  • Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o spółdzielni europejskiej;

  • Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających;

  • Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych;

  • Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników;

  • Ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze.

R1eRDcLAuMgTc1
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: spółdzielnie
    • Elementy należące do kategorii spółdzielnie
    • Nazwa kategorii: spółdzielcze[br] kasy oszczędnościowo‑kredytowe (SKOK‑i)
      • Elementy należące do kategorii spółdzielcze[br] kasy oszczędnościowo‑kredytowe (SKOK‑i)Koniec elementów należących do kategorii spółdzielcze[br] kasy oszczędnościowo‑kredytowe (SKOK‑i)
    • Nazwa kategorii: spółdzielnie [br]socjalne
      • Elementy należące do kategorii spółdzielnie [br]socjalneKoniec elementów należących do kategorii spółdzielnie [br]socjalne
    • Nazwa kategorii: spółdzielnie działające[br] na podstawie Ustawy z 1982 r. – Prawo spółdzielcze
      • Elementy należące do kategorii spółdzielnie działające[br] na podstawie Ustawy z 1982 r. – Prawo spółdzielcze
      • Nazwa kategorii: spółdzielnie[br] uczniowskie
        • Elementy należące do kategorii spółdzielnie[br] uczniowskieKoniec elementów należących do kategorii spółdzielnie[br] uczniowskie
      • Nazwa kategorii: spółdzielnie[br] rolnicze
        • Elementy należące do kategorii spółdzielnie[br] rolnicze
        • Nazwa kategorii: spółdzielcze[br] grupy producentów rolnych
        • Koniec elementów należących do kategorii spółdzielnie[br] rolnicze
        Koniec elementów należących do kategorii spółdzielnie działające[br] na podstawie Ustawy z 1982 r. – Prawo spółdzielcze
      Koniec elementów należących do kategorii spółdzielnie
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 5
RKFXT13GBCB6V

Lista ustaw:

  • Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo‑kredytowych;

  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;

  • Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o spółdzielni europejskiej;

  • Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających;

  • Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych;

  • Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników;

  • Ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze.

1
Ćwiczenie 6
RvMTbORM4xU4y
Słabe strony: (Uzupełnij). Mocne strony: (Uzupełnij). Szanse: (Uzupełnij). Zagrożenia: (Uzupełnij).

Spadek po PRL, czyli spółdzielnie coraz mniej popularne

Czy są ci znane takie nazwy, jak sklepy Społem, Mlekovita, hotele Gromada czy Kasy Stefczyka? Wszystkie te organizacje to spółdzielnie i nie są one reliktem poprzedniego systemu. Ich rodowód sięga początków XIX w., wiele lat przed powstaniem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Podsumowanie

W Polsce spółdzielnie to zrzeszenia osób, które prowadzą wspólną działalność gospodarczą w różnych branżach, kierując się zasadami równości, sprawiedliwości i solidarności. Działają w oparciu o ustawę Prawo spółdzielcze i mogą obejmować bardzo szeroki zakres działalności, od spółdzielni mieszkaniowych po spółdzielnie pracy czy spożywców.

Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstami źródłowymi i wykonaj polecenie.

1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze

Art. 6
§ 1. Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spółdzielni, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów, oraz dokonują wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech osób.
§ 2. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W spółdzielniach produkcji rolnej liczba założycieli – osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu.

CART24 Źródło: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze, dostępny w internecie: sip.lex.pl [dostęp 10.03.2020].
1
Przykładowy statut spółdzielni uczniowskiej

§ 1
1. Spółdzielnia Uczniowska, zwana dalej »spółdzielnią«, jest organizacją uczniów, prowadzoną przez nich samodzielnie, pod opieką nauczyciela‑opiekuna i działa na podstawie statutu uchwalonego przez walne zgromadzenie lub przez członków‑założycieli.
2. Nazwa spółdzielni brzmi .....
3. Terenem działalności spółdzielni jest .....
4. Spółdzielnia powinna zrzeszać co najmniej 10 członków.
5. Statut po konsultacji z opiekunem podlega zatwierdzeniu przez dyrektora szkoły.
6. Spółdzielnia jako organizacja szkolna nie ma osobowości prawnej. Dyrektor szkoły lub wyznaczona przez niego osoba zgłasza istnienie spółdzielni kuratorowi i Krajowej Radzie Spółdzielczej z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 1, oraz Ośrodkowi Wsparcia Ekonomii Społecznej w Olsztynie, z siedzibą w Olsztynie, ul. Mickiewicza 21/23”.

CART25 Źródło: Przykładowy statut spółdzielni uczniowskiej, dostępny w internecie: profesor.pl [dostęp 10.03.2020].
R18Eb6uNZiU1s
Uszereguj kroki, które należy podjąć, aby założyć spółdzielnię w szkole. Elementy do uszeregowania: 1. Znajdź grupę co najmniej 10 uczniów, którzy również są chętni do prowadzenia spółdzielni., 2. Przygotuj statut spółdzielni, który zawiera zbiór praw i obowiązków członków oraz zasady jej działania. Wzory takich uchwał znajdziesz w internecie., 3. Dyrektor szkoły lub wyznaczona przez niego osoba zgłasza istnienie spółdzielni m.in. kuratorowi i Krajowej Radzie Spółdzielczej., 4. Znajdź nauczyciela, który zgodzi się być opiekunem spółdzielni., 5. Zwołaj zebranie członków, czyli walne zgromadzenie, które jest najwyższą władzą w spółdzielni., 6. Sporządź listę członków, ustal udział i wpisowe., 7. Porozmawiaj z dyrektorem szkoły o twoich planach: założenie spółdzielni wymaga zgody rady szkoły (jeśli jej nie ma – rady pedagogicznej), udzielanej na wniosek dyrektora szkoły, oraz zapisu w statucie szkoły o tym, że działa w niej spółdzielnia uczniowska.
R18lOXINDeDXp1
Ćwiczenie 8
Wskaż, które stwierdzenia charakteryzują dany typ działalności sektora spółdzielczego i prywatnego.. Grupa ludzi połączonych więzią, którzy wspólnie gromadzą oszczędności i udzielają sobie wzajemnie pożyczek po niskich kosztach. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy. Brak ograniczeń podziału wypracowanych zysków. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy. Działają tylko na rzecz swoich członków. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy. Zasada: jeden członek – jeden głos. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy. Może prowadzić działalność oświatową i kulturalną na rzecz swoich członków. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy. Zasadą działania jest wzajemna pomoc i współdziałanie. Możliwe odpowiedzi: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-
-kredytowe, Banki spółdzielcze, Spółdzielnie mieszkaniowe, Deweloperzy

Słownik

spółdzielcze kasy oszczędnościowo‑kredytowe
spółdzielcze kasy oszczędnościowo‑kredytowe

spółdzielcze instytucje, których celem jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia (art. 3 Ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo‑kredytowych)

spółdzielnia
spółdzielnia

dobrowolne zrzeszenie nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą (art. 1 Ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze)

spółdzielnia kółek rolniczych
spółdzielnia kółek rolniczych

spółdzielnia, której przedmiotem działalności jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług wynikających z potrzeb środowiska wiejskiego (art. 180 § 1 Ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze)

spółdzielnia mieszkaniowa
spółdzielnia mieszkaniowa

spółdzielnia, której celem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu (art. 1 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych)

spółdzielnia pracy
spółdzielnia pracy

spółdzielnia, której przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa dzięki osobistej pracy członków (art. 181 § 1 Ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze)

spółdzielnia socjalna
spółdzielnia socjalna

spółdzielnia, której przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa na podstawie osobistej pracy członków oraz pracowników spółdzielni socjalnej; spółdzielnia socjalna działa na rzecz społecznej i zawodowej reintegracji jej członków (art. 2 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych)

RyvBYShHL1m6E
(Uzupełnij).