Od szkolnej ławki do urny wyborczej – O zasadach demokracji w Polsce

2 min.

Nauczyciel wita uczniów i zaprasza ich do wykonania wraz
z nim ćwiczenia wspierającego koncentrację na lekcji.
Nauczyciel wyświetla slajd z zasadami ćwiczenia i wyjaśnia je.

Po kilkukrotnym wykonaniu ćwiczenia nauczyciel pyta uczniów, jak się czują, jak podobało im się ćwiczenie. Nauczyciel informuje, że teraz można rozpocząć lekcję.

Uczniowie witają się z nauczycielem i wykonują ćwiczenie wspierające koncentrację. Uczniowie przyjmują pozycję uważnego siedzenia: siedzą na brzegu krzesła z wyprostowanymi plecami, nogi tworzą kąt prosty, stopy równolegle na podłodze, dłonie należy położyć na udach. Nauczyciel kilkakrotnie odlicza od 3 do 1, uczniowie słuchają uważnie i klaszczą: przy pierwszym odliczaniu przy 1, przy drugim klaszczą przy 2, za trzecim razem klaszczą przy 3. Ćwiczenie jest powtarzane kilka razy. Następnie uczniowie odpowiadają na pytania nauczyciela, informują o swoim samopoczuciu.

Uczniowie pracują w plenum.

2 min.

Nauczyciel wyświetla na tablicy temat lekcji w formie lustrzanego tekstu i zaprasza uczniów do rozwiązania zagadki: Jak myślicie, jak brzmi temat naszej lekcji?
Nauczyciel pokazuje lusterko i pyta, kto z uczniów chciałby przy jego pomocy odgadnąć temat lekcji.

Uczniowie oglądają slajd z lustrzanym tekstem. Zastanawiają się, jaki temat zawiera zagadka.
Chętni uczniowie podchodzą do nauczyciela i korzystając z lusterka, odczytują temat lekcji.

Do stworzenia lustrzanego tekstu można wykorzystać funkcjonalności oprogramowania do tworzenia tekstu lub inne bezpłatne narzędzie cyfrowe.

1 min.

Nauczyciel potwierdza poprawność tematu oraz przedstawia cele lekcji, wyświetlając je na slajdzie.

Uczniowie słuchają i zapisują temat lekcji w zeszycie.

5 min.

Nauczyciel wyświetla slajd przedstawiający scenkę sytuacyjną: dziewczynki dyskutują z chłopcami o nowych zasadach pełnienia dyżurów w klasie. Informują, że demokratycznie przegłosowały większością głosów, że od następnego dnia dyżury będą pełnić wyłącznie chłopcy. Nauczyciel pyta, czy zdaniem uczniów przedstawiona sytuacja jest zgodna z zasadami demokracji czy nie.
Prosi o krótkie uzasadnienie własnej opinii. Nauczyciel podsumowuje wymianę opinii, zwracając uwagę na liczbę dziewczynek i chłopców obecnych podczas głosowania w przedstawionej scence. 

Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na ewentualne skutki stosowania pozornie demokratycznych rozwiązań.

Uczniowie oglądają slajd przedstawiający dyskusję chłopców i dziewczynek na temat nowych zasad dyżurów w klasie i zastanawiają się, czy przedstawiona sytuacja jest zgodna z zasadami demokracji, czy nie.
Uczniowie wypowiadają swoje opinie, uzasadniają je.

Uczniowie pracują w plenum.

5 min.

Nauczyciel prosi uczniów o zalogowanie się do modułowego e‑podręcznika i głośno odczytuje 5 zagadnień, którymi będą zajmować się uczniowie, tj. Czym jest demokracja? Demokracja bezpośrednia – referendum jako przykład demokracji bezpośredniej, Zalety i wady referendów oraz inne formy demokracji bezpośredniej, Formy demokracji bezpośredniej w Polsce, Demokracja pośrednia (przedstawicielska) i zasady wyborów.

Nauczyciel prosi, aby do każdego zagadnienia zgłosili się zainteresowani uczniowie i w ten sposób utworzyli 5 grup.

Nauczyciel prosi, aby uczniowie zapoznali się w modułowym e‑podręczniku z wybranym zagadnieniem oraz napisali krótką notatkę w „miejscu na twoje notatki” w e‑podręczniku. Nauczyciel prosi, aby uczniowie porozmawiali o wybranym zagadnieniu z innymi członkami swojej grupy.

Uczniowie logują się do modułowego e‑podręcznika. Uczniowie wybierają zagadnienie i tworzą pięć grup. Uczniowie zajmują miejsca w sali w grupach i zapoznają się z wybranym zagadnieniem w modułowym e‑podręczniku i piszą krótkie notatki w „miejscu na twoje notatki”. Uczniowie rozmawiają w grupach, czego dowiedzieli się z podręcznika.

Każda grupa zapoznaje się tylko z jednym, wybranym zagadnieniem.

10 min.

Nauczyciel prosi, aby uczniowie zmienili skład grup w taki sposób, aby w każdej grupie od A do E byli reprezentanci pięciu dotychczasowych grup. W taki sposób powstają tzw. grupy eksperckie. Nauczyciel prosi, aby w nowych grupach uczniowie wyjaśnili pozostałym, czego się dowiedzieli. Nauczyciel obserwuje pracę grup, wyjaśnia zasadę funkcjonowania grup eksperckich, pomaga w formułowaniu wypowiedzi. Opcjonalnie nauczyciel wyświetla środki językowe pomocne przy formułowaniu wypowiedzi, tj. Dowiedziałem się, że demokracja bezpośrednia polega na…, Chciałbym omówić zasady demokracji pośredniej…, przedstawię wam zagadnienie…, Demokracja pośrednia polega na… lub inne.

Uczniowie tworzą nowe grupy w taki sposób, aby w każdej grupie był „ekspert” od każdego zagadnienia. Uczniowie wyjaśniają pozostałym członkom swojej grupy, czego się dowiedzieli,
tj. wyjaśniają zasady demokracji bezpośredniej i pośredniej, omawiają zalety i wady referendów oraz zasady przeprowadzania wyborów. Słuchający mogą zadawać pytania.

Wykorzystano metodę grup eksperckich (Jigsaw). Uczniowie ze specjalnymi potrzebami mogą korzystać z wyświetlanych na slajdzie przykładowych środków językowych ułatwiających formułowanie wypowiedzi.

5 min.

Nauczyciel prosi, aby uczniowie w parach wykonali dwa wybrane ćwiczenia interaktywne w modułowym
e‑podręczniku sprawdzające zrozumienie tematu.

Uczniowie sprawdzają zrozumienie zagadnień: dobierają pasujące dokończenie zdania, wyjaśniają pojęcia.

Uczniowie pracują w parach.

10 min.

Nauczyciel wyjaśnia, na czym polega aktywność „4 kąty”. Nauczyciel prezentuje slajdy, na których są cztery możliwe rozwiązania przedstawionej sytuacji, np. Slajd 1: Obywatel polski ma prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej.

1. Prezydenta RP powinien wybierać Sejm i Senat, wówczas szybciej powstawałyby ustawy.
2. Prezydenta RP powinny wybierać osoby wykształcone, z co najmniej średnim wykształceniem.
3. Prawo kandydowania na Prezydenta powinny mieć także młodsze osoby, np. od 20 lat.
4. Prezydenta RP powinni wybierać wszyscy obywatele, tak jak teraz. 

Nauczyciel prosi, aby uczniowie ustawili się w tym kącie, którego numer odpowiada wybranej przez nich odpowiedzi.
Nauczyciel mówi: 

Stań przy numerze, którym oznaczono pasującą do Ciebie odpowiedź. Zastanów się, jaki są wady i zalety podanych rozwiązań.
Po odpowiednim ustawieniu się uczniów nauczyciel prosi, aby uczniowie uzasadnili, dlaczego zajęli określone miejsce. 

Następnie nauczyciel prezentuje kolejną sytuację i cztery możliwe rozwiązania, ponownie prosi uczniów o zajęcie odpowiedniego miejsca w „kącie” sali i uzasadnienie wyboru: Dyrekcja szkoły pozyskała środki finansowe umożliwiające zorganizowanie dodatkowych zajęć. W jaki sposób dokonać wyboru zajęć?1. Uzgodnić z rodzicami uczniów, ponieważ oni znają najlepiej potrzeby uczniów. 2. Dyrektor powinien sam zadecydować, ponieważ zarządza szkołą. 3. Zorganizować szkolne referendum – każdy uczeń będzie mógł głosować. 4. Dyrektor powinien spotkać się z przedstawicielami klas (np. Samorząd) i uzgodnić wybór zajęć.

Uczniowie zapoznają się z informacjami na slajdzie oraz możliwymi rozwiązaniami, następnie zajmują odpowiednie miejsce w sali. Uczniowie uzasadniają, dlaczego ich zdaniem wybrane rozwiązanie jest odpowiednie. Odwołują się do treści z modułowego e‑podręcznika, do zasad demokracji, zasad przeprowadzania wyborów, referendów itp.

Do oznaczenia kątów można przykleić kartki z numerem lub powiesić kolorowe balony z widocznymi numerami.

2 min.

Nauczyciel dziękuje uczniom za udział w aktywności. Podsumowuje lekcję, zwracając uwagę na wady i zalety mechanizmów demokratycznych. Nauczyciel wyświetla slajd z różnymi wypowiedziami, np. Poznałem/łam podstawowe zasady demokracji bezpośredniej i pośredniej, Trochę zrozumiałam/em, o co chodzi w demokracji, Nadal nie znam zasad demokracji, Lekcja była interesująca i byłem/łam aktywny/a, Lekcja trochę mnie zainteresowała i starałam/łem się być aktywna/y, Lekcja mnie nie zainteresowała, nie chciałam/łem współpracować.
Nauczyciel prosi, aby uczniowie zastanowili się, czego nowego dowiedzieli się na lekcji, jak pracowali i zaznaczyli na tablicy interaktywnej wypowiedzi, które do nich pasują. Nauczyciel omawia wyniki.

Uczniowie zapoznają się z wypowiedziami dotyczącymi lekcji i zastanawiają się, które z nich najbardziej do nich pasują. Uczniowie podchodzą do tablicy interaktywnej i zaznaczają wybrane wypowiedzi na slajdzie.

Slajd można przygotować, wykorzystując dowolny program do tworzenia prezentacji multimedialnych.

3 min.

Nauczyciel dziękuje uczniom za udział w lekcji. Omawia ich zaangażowanie i aktywność.
Nauczyciel rozdaje uczniom karteczki z komplementami do oderwania, np. Dobrze mi się z tobą pracuje i prosi, aby rozdać komplementy wybranym osobom.

Uczniowie odrywają pojedynczo karteczki z komplementami
i rozdają je wybranym kolegom i koleżankom z klasy.

Energizer „ciepły prysznic” ma na celu wzmocnienie pozytywnych relacji w klasie.