Rozwiąż interaktywny quiz i sprawdź swoją wiedzę na temat protistów powodujących choroby.

Przedstawicielką Diplomonada jest pasożytnicza giardia (Giardia). Analiza porównawcza sekwencji rybosomowego RNA sugeruje, że gatunki należące do Diplomonada, w tym giardia, mogą być bliżej spokrewnione z prokariontami niż z jakimikolwiek innymi protistami. Interesujące jest również to, że budowa giardii – obecność dwóch haploidalnych jąder – sugeruje, w jaki sposób diploidalne eukarionty mogły wyewoluować z haploidalnych prokariontów. Część biologów przypuszcza, że pierwsze eukarionty miały jedno haploidalne jądro. Większość dzisiejszych eukariontów ma natomiast jedno jądro diploidalne, powstające w określonym stadium cyklu życiowego, kiedy dwa haploidalne jądra ulegają fuzji.
Indeks dolny Na podstawie: Eldra P. Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Biologia, Multico, Warszawa 2005. Indeks dolny koniec_{Na podstawie: Eldra P. Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Biologia, Multico, Warszawa 2005.}

Wiciowce zwierzęce (Excavata) są głównie heterotroficznymi, jednokomórkowymi (nieliczne kolonijnymi) organizmami o kształcie kulistym lub wydłużonym. Poruszają się szybko za pomocą jednej lub większej liczby wici, zwykle osadzonych na przednim końcu ciała (…). Większość Excavata to endosymbionty żyjące w środowisku beztlenowym. W przeciwieństwie do niemal wszystkich pozostałych protistów wewnątrzkomórkowe Excavata nie mają mitochondriów, a jeżeli je mają, to nietypowe. Oddychają beztlenowo, czerpiąc energię z glikolizy (…). Pewne geny Giardia kodują białka mitochondriów występujących u innych organizmów.
Indeks dolny Na podstawie: Eldra P. Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Biologia, Multico, Warszawa 2005. Indeks dolny koniec_{Na podstawie: Eldra P. Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Biologia, Multico, Warszawa 2005.}

Pochłanianie światła w wodzie zachodzi nierównomiernie dla fal o różnej długości, czyli o różnej barwie. W miarę ze wzrostem głębokości w pierwszej kolejności zanikają fale światła czerwonego – do około 5 metrów, później światła żółtego – do około 15 metrów, a najgłębiej dociera światło zielone i niebieskie – na głębokość około 30 metrów. Kolory widzialne dla człowieka gołym okiem to fale, które zostały odbite od obiektów. Cytryna jest żółta, ponieważ pochłania fale światła widzialnego poza falami o barwie żółtej.

Cytoszkielet rzęski i wici stanowi aksonema, struktura wyrastająca z ciałka bazalnego (nazwanego kinetosomem) i zbudowana według schematu 9 × 2 + 2. Oznacza to, że 9 dubletów mikrotubul obwodowych, rozmieszczonych symetrycznie na obwodzie rzęski, otacza dwie mikrotubule centralne wchodzące w skład aparatu centralnego (…). Każdy dublet mikrotubul obwodowych składa się z mikrotubuli A, która ma na obwodzie 13 protofilamentów tubuliny, oraz niepełnej mikrotubuli B składającej się tylko z 10 protofilamentów i mającej wspólną ścianę z mikrotubulą A. (…) Od każdej mikrotubuli A w kierunku sąsiedniej mikrotubuli B „wyrasta” zewnętrzne i wewnętrzne ramię dyneinowe (…). Łańcuchy lekkie o masie cząsteczkowej od 8 do 30 kD są odpowiedzialne za regulację aktywności cząsteczki dyneiny. (…) Ważnym odkryciem potwierdzającym wcześniejsze spostrzeżenia było wykazanie, że lekki łańcuch dyneiny o masie cząsteczkowej 29 kD, wchodzący w skład zewnętrznego ramienia dyneinowego u pantofelka, ulega specyficznej fosforylacji w obecności cAMP przy stężeniu CaIndeks górny 2+²⁺ poniżej 10Indeks górny −7⁻⁷ M (mol/dmIndeks górny 3³). Wzrost stężenia wapnia do poziomu powyżej 10Indeks górny −7⁻⁷ M powoduje zahamowanie fosforylacji. Lekki łańcuch dyneiny jest jej regulatorem. W formie ufosforylowanej, w badaniach in vitro, generuje on 1,4 razy szybszy ślizg mikrotubul niż w formie nieufosforylowanej.
Indeks dolny Źródło: http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2000/559.pdf. Indeks dolny koniec_{Źródło: http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2000/559.pdf.}

Indeks dolny Wykres 1: Wybrane choroby niekosmopolityczne w Niemczech w latach 2012‑2016 Indeks dolny koniec_{Wykres 1: Wybrane choroby niekosmopolityczne w Niemczech w latach 2012‑2016}

Cząsteczka hemoglobiny składa się z 4 pierścieni hemu połączonych z łańcuchami polipeptydowymi globiny. Genetycznie uwarunkowana zmiana cząsteczki globiny lub tylko jej wiązań z hemem zaburza zdolność przenoszenia tlenu. Jedna z odmian globiny sprzyja krystalizacji cząsteczek hemoglobiny. Kryształki te łączą się ze sobą, nadając krwince kształt sierpa. Stąd nazwa „krwinki sierpowate”. (…) Ta wada hemoglobiny często prowadzi do śmierci już we wczesnym dzieciństwie. Rodzi się pytanie: jak to się stało, że populacja ludzi obciążonych tą wadą nie wyginęła całkowicie, tym bardziej że region jej występowania pokrywa się ściśle z inną chorobą, jaką jest malaria? Okazuje się, że choroba może czasem przynosić korzyści. Udowodniono bowiem, że ludzie obciążeni cechą sierpowatości krwinek nie chorują na malarię, ponieważ zmieniona struktura hemoglobiny nie sprzyja rozwojowi zarodźca malarii. Malaria atakuje tylko krwinki z prawidłową hemoglobiną.

Indeks górny Źródło: Kazimierz Sułek, Rola krwi w patogenezie chorób różnych narządów, „Zamojskie Studia i Materiały” 2010, R. XIII, z. 1(31), s. 71–76. Indeks górny koniec^{Źródło: Kazimierz Sułek, Rola krwi w patogenezie chorób różnych narządów, „Zamojskie Studia i Materiały” 2010, R. XIII, z. 1(31), s. 71–76.}

RPk1A0fxOaY4M

Ilustracja

R15m8r3KtOres

Na podstawie przedstawionego tekstu oraz grafiki oceń prawidłowość sformułowania: „Anemia sierpowata może być chorobą korzystną dla zdrowia”. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).

R1CMbLt7pygqg

Na podstawie przedstawionego tekstu oceń prawidłowość sformułowania: „Anemia sierpowata może być chorobą korzystną dla zdrowia”. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).

Zarówno temperatura, jak i wilgotność otoczenia mają istotny wpływ na rozprzestrzenienie geograficzne i natężenie wektora (komary) malarii w środowisku człowieka. Zarażenie pierwotniakami Plasmodium spp. nie występuje w rejonach, gdzie temperatura w ciągu doby spada poniżej 16°C lub przekracza 33°C, na wysokości powyżej 2000–2200 m n.p.m. oraz na obszarach pustynnych. Zasięg geograficzny malarii stale się poszerza i nieustannie zmienia (…). Okres inkubacji pierwotniaków wywołujących malarię zależy od temperatury. W temperaturze 20°C okres inkubacji wynosi 26 dni, natomiast w temperaturze 25°C skraca się do 13 dni. Komary przenoszące malarię żyją tylko kilka tygodni, tak więc wyższe temperatury umożliwiają rozwinięcie się i zakażenie osobnika.

Indeks górny Źródło: Patrycja Dopieralska, Henryk Krukowski, Wpływ zmian klimatycznych na występowanie wybranych chorób zakaźnych, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2017, t. 23, nr 2, 152–157. Indeks górny koniec^{Źródło: Patrycja Dopieralska, Henryk Krukowski, Wpływ zmian klimatycznych na występowanie wybranych chorób zakaźnych, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2017, t. 23, nr 2, 152–157.}