R162V4Mwzp7NG
Ilustracja przedstawia orzechy włoskie leżące na stercie. Posiadają owalny kształt, mają chropowatą powierzchnię. Są podzielone na dwie połówki, które połączone są ze sobą czarnym szwem biegnącym wzdłuż wypukłości.

Tkanki roślinne

Owoce orzecha włoskiego (Juglans regia) pokryte są zieloną, mięsistą i niejadalną owocnią, wewnątrz której znajduje się pestka, potocznie zwana orzechem. Twardą okrywę orzecha tworzą komórki kamienne będące wytworami tkanki wzmacniającej – sklerenchymy.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Sprawdź co umiesz

Rxob2OtLvCiWK
Ćwiczenie 1
Zaznacz tkanki, które zbudowane są z żywych komórek. Możliwe odpowiedzi: 1. łyko, 2. miękisz, 3. kolenchyma, 4. drewno, 5. korek, 6. sklerenchyma
RZwVEcaFEMqEx
Ćwiczenie 2
Przyporządkuj nazwy tkanek do ich opisów. Korek Możliwe odpowiedzi: 1. Tkanka zbudowana z komórek zwartych i ściśle do siebie przylegających, dojrzałe komórki są martwe i wypełnione powietrzem, ich ściany komórkowe przesycone są suberyną., 2. Komórki są żywe, ściśle do siebie przylegają, z reguły nie zawierają chloroplastów. Zewnętrzna ściana komórkowa jest pogrubiona i w nadziemnych częściach roślin pokryta kutykulą., 3. Komórki są żywe, duże, z dużymi wakuolami i cienką ścianą komórkową. Zawierają liczne chloroplasty. Pomiędzy nimi występują większe i mniejsze przestwory międzykomórkowe. Epiderma Możliwe odpowiedzi: 1. Tkanka zbudowana z komórek zwartych i ściśle do siebie przylegających, dojrzałe komórki są martwe i wypełnione powietrzem, ich ściany komórkowe przesycone są suberyną., 2. Komórki są żywe, ściśle do siebie przylegają, z reguły nie zawierają chloroplastów. Zewnętrzna ściana komórkowa jest pogrubiona i w nadziemnych częściach roślin pokryta kutykulą., 3. Komórki są żywe, duże, z dużymi wakuolami i cienką ścianą komórkową. Zawierają liczne chloroplasty. Pomiędzy nimi występują większe i mniejsze przestwory międzykomórkowe. Miękisz asymilacyjny Możliwe odpowiedzi: 1. Tkanka zbudowana z komórek zwartych i ściśle do siebie przylegających, dojrzałe komórki są martwe i wypełnione powietrzem, ich ściany komórkowe przesycone są suberyną., 2. Komórki są żywe, ściśle do siebie przylegają, z reguły nie zawierają chloroplastów. Zewnętrzna ściana komórkowa jest pogrubiona i w nadziemnych częściach roślin pokryta kutykulą., 3. Komórki są żywe, duże, z dużymi wakuolami i cienką ścianą komórkową. Zawierają liczne chloroplasty. Pomiędzy nimi występują większe i mniejsze przestwory międzykomórkowe.
R13K2iRwkNluK
Ćwiczenie 3
Tkanka ta występuje w postaci pokładu komórek między łykiem a drewnem. Podziały komórek tej tkanki prowadzą do powstania drewna i łyka wtórnego. Korzystając z opisu tej tkanki wskaż jej klasyfikację. Możliwe odpowiedzi: 1. Tkanka twórcza – merystem pierwotny, 2. Tkanka twórcza – merystem wtórny, 3. Tkanka stała – przewodząca, 4. Tkanka stała - wzmacniająca
RwjIXSRXNG7o0
Ćwiczenie 4
Przyporządkuj struktury do tkanek, których są wytworem. Aparat szparkowy Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma. Kutner Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma. Włośniki Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma. Przetchlinka Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma. Jamki Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma. Komórki kamienne Możliwe odpowiedzi: 1. Miękisz asymilacyjny, 2. Ryzoderma, 3. Cewki, 4. Epiderma, 5. Korek, 6. Sklerenchyma.
1
Ćwiczenie 5
RQ6lgQNm3oD6K1
Wysłuchaj nagrania abstraktu, wyodrębnij jego części i nadaj im tytuły.
Źródło: Kristian Peters, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R13OrFWgpuBMr
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 6
Rr15o2vKVD6eU
Przypomnij sobie tytuł abstraktu, wysłuchaj nagrania i spróbuj zaproponować własny temat dla dzisiejszej lekcji.
R1c6eFvLqPyEs
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 6
RFCKuVbYtHMLi
(Uzupełnij).
R10cHryxkO8ny
Ćwiczenie 7
Przyporządkuj opisy miejsc występowania do prawidłowych nazw merystemów pierwotnych. Merystem wierzchołkowy Możliwe odpowiedzi: 1. Szczytowe części organów osiowych, 2. Podstawa międzywęźla Merystem interkalarny Możliwe odpowiedzi: 1. Szczytowe części organów osiowych, 2. Podstawa międzywęźla
R18V075yl9XkF
Ćwiczenie 8
Ilustracja przedstawia zdjęcie mikroskopowe przekroju podłużnego przez merystem wierzchołkowy łodygi. Składa się on ze ściśle ułożonych komórek w kolorze białym z seledynowymi krawędziami.
Ćwiczenie 8
R1DA0V2hFlkf5
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 9
R4Ks0UnuD5A4D
Łączenie par. Aby komórki i ich struktury były lepiej widoczne pod mikroskopem wykorzystuje się techniki barwienia preparatów. Którego barwnika powinni użyć, aby zidentyfikować tkankę merystematyczną.. Karmin ałunowy. Możliwe odpowiedzi: Efekt barwny, Związek chemiczny. Zieleń jodowa. Możliwe odpowiedzi: Efekt barwny, Związek chemiczny. Płyn Lugola. Możliwe odpowiedzi: Efekt barwny, Związek chemiczny. Sudan III i IV. Możliwe odpowiedzi: Efekt barwny, Związek chemiczny
RT7aLxRgSq7Sv
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 10
RX32nuWyryGVz
Wyjaśnij, dlaczego rośliny z rodziny traw (wiechlinowate, Poaceae) wytwarzają merystemy interkalarne. W odpowiedzi uwzględnij istnienie wzrostu wierzchołkowego pędu u tej grupy roślin. (Uzupełnij).
R1eEfkhAgw7wX
Ćwiczenie 11
Zdjęcie przedstawia przekrój przez łodygę magnolii. Zaznacz na nim felogen.
Ćwiczenie 11
RC5EdWWsVtvAK
Opisz, czym jest fellogen. (Uzupełnij).
Rf8XSXhuQrZzQ
Ćwiczenie 12
Przyporządkuj do tkanki jej charakterystyczne cechy. Korek Możliwe odpowiedzi: 1. Komórki tej tkanki są żywe., 2. Komórki tej tkanki są martwe., 3. Komórki mają charakter merystematyczny., 4. Ściany komórkowe nieprzepuszczalne dla powietrza i wody., 5. Może martwieć i odpadać., 6. Komórki mogą się intensywnie dzielić. Kallus Możliwe odpowiedzi: 1. Komórki tej tkanki są żywe., 2. Komórki tej tkanki są martwe., 3. Komórki mają charakter merystematyczny., 4. Ściany komórkowe nieprzepuszczalne dla powietrza i wody., 5. Może martwieć i odpadać., 6. Komórki mogą się intensywnie dzielić.
R1DzwzM6nE93V
Ćwiczenie 13
Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących merystemów wtórnych.. Kambium występuje pomiędzy łykiem i drewnem.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Tkanki merystematyczne wtórne wywodzą się bezpośrednio z komórek embrionalnych zarodka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Peryderma uniemożliwia wymianę gazową łodygi, którą pokrywa.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Na powierzchni perydermy występuje kutykula.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W przekroju poprzecznym zdrewniałej części korzenia nie są obecne włośniki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 14
R1a66tSTD4Yrd
Podaj nazwę tkanki merystematycznej odpowiedzialnej za powstanie wtórnej tkanki okrywającej oraz nazwij i krótko opisz wszystkie wytwarzane przez nią rodzaje komórek. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15
Reol8R6DEDCRb
Scharakteryzuj kalus w min. trzech zdaniach. W odpowiedzi uwzględnij jego lokalizację w roślinie. (Uzupełnij).
RZ4CIwINFCZsF
Ćwiczenie 16
Wybierz właściwe określenia w taki sposób, aby uzupełniony tekst przedstawiał prawidłowe informacje. Po wyjściu na ląd u roślin wykształciła się m.in. epiderma. Komórki tej tkanki u roślin lądowych są pokryte warstwą kutykulisuberyny, co umożliwia pobieranie wodyograniczenie transpiracji. Jednocześnie jednak warstwa wosków na powierzchni uniemożliwia wymianę gazową, rośliny musiały więc wykształcić w skórce przetchlinkiaparaty szparkowe. Dzięki nim, w zależności od potrzeb, mogą pobierać tlen niezbędny do oddychaniafotosyntezy oraz dwutlenek węgla, który jest substratem oddychaniafotosyntezy.
RWTv5jct6rs6u
Ćwiczenie 17
Zaznacz wszystkie cechy ryzodermy. Możliwe odpowiedzi: 1. grubościenne komórki, 2. komórki cienkościenne, 3. obecność kutykuli, 4. obecność aparatów szparkowych, 5. obecność cytoplazmatycznych wypustek
R11GTTKGIpn5B
Ćwiczenie 18
Łączenie par. Oceń, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe czy fałszywe.. Przetchlinki mogą stanowić wrota zakażeń, przez które drobnoustroje chorobotwórcze wnikają w głąb rośliny.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. U roślin lądowych aparaty szparkowe i przetchlinki rozmieszczone są naprzemiennie w obrębie perydermy.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Fellogen odkłada do wnętrza martwe komórki fellodermy, a na zewnątrz żywe komórki fellemu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R1BCCc6pVl4Jc
Ćwiczenie 19
Uzupełnij tekst wybierając prawidłowe sformułowania spośród podanych poniżej propozycji. Tkanki roślinne wtórne powstają z 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną, które zaś tworzone są wskutek 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. W zależności od miejsca występowania wyróżnia się korkowicę 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną – tworzoną w skórce lub hipodermie oraz korkowicę 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną – w warstwach 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną.
Najbardziej zewnętrzną warstwą korkowicy jest 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. Występuje on w łodygach, korzeniach i niektórych 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. Składa się z 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną komórek wypełnionych 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną, o ścianach wzmocnionych 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. Typowy korek występuje jedynie u roślin 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną i chroni je przed 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. Posiada też specjalne miejsca umożliwiające wymianę gazową i parowanie zwane 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną. Inne warstwy korkowicy to 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną.
U starszych roślin miazga korkotwórcza jest zastępowana przez 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną, inaczej zwaną martwicą korkową, tworzoną razem z występującym tam korkiem. Powstaje w wyniku odcięcia dopływu 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną i występuje 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną - zwłaszcza pni drzew i 1. korzeni, 2. ligniną, 3. wodniczkami, 4. powietrzem, 5. parowaniem wody, przegrzaniem i urazami, 6. merystemów pierwotnych, 7. odróżnicowania tkanek stałych, 8. żywych, 9. miazga korkotwórcza i felloderma, 10. odparowania wody z tkanek miękkich, 11. kory pierwotnej lub w perycyklu, 12. powierzchniową, 13. nasiennych, 14. na powierzchni starszych łodyg, 15. korowinę, 16. korek, 17. przetchlinkami, 18. głębinową, 19. merystemów wtórnych, 20. bulwach, 21. martwych, 22. wody i substancji organicznych, 23. jedynie celulozą, 24. suberyną.
1
Ćwiczenie 20

Strzępki grzybów pasożytniczych z rodzaju Armillaria wnikają do korzeni rośliny żywicielskiej dzięki zdolności do enzymatycznego rozkładu suberyny adkrustującej ściany komórkowe komórek korka. Zainfekowane korzenie drzew tworzą m.in. dodatkową barierę suberynową oraz lignifikują ściany komórkowe. Oba typy reakcji zaatakowanego drzewa mają na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się patogenu i zmniejszenie zakresu oddziaływania pasożytniczego.

Indeks górny Na podstawie: Paweł Lech, Biochemiczne aspekty infekcji drzew przez grzyby z rodzaju Armillaria, „Leśne Prace Badawcze” 2005, nr 3, s. 93–101. Indeks górny koniec

RTRtEHVqQhHAe
Na podstawie przedstawionego tekstu i własnej wiedzy określ, jaką rolę spełnia suberyna zawarta w korku. Odpowiedź uzasadnij, podając jeden przykład. (Uzupełnij).
R19JFGx9Ujggn
Ćwiczenie 21
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Ćwiczenie 21
R1GB85cfvkelS
Opisz, jaką substancję i w jakim celu wytwarza pokrzywa. (Uzupełnij).
RbeArnXuVTiBA
Ćwiczenie 22
Jak nazywa się wytwór epidermy, dzięki któremu pokrzywa wydziela parzący kwas mrówkowy? Możliwe odpowiedzi: 1. miodniki, 2. hydatody, 3. aparaty szparkowe, 4. kolce, 5. włoski wydzielnicze

Ilustracja do ćwiczeń 23 i 24

R1MhsmaiGysSc
Na zdjęciu znajduje się liść rośliny owadożernej w znacznym zbliżeniu. Posiada liczne, drobne włoski, na ich końcu widoczne są kropelki płynu - enzymu trawiennego. Na liściu leżą dwa martwe owady.
Fragment liścia owadożernej rośliny – tłustosza (Pinguicula) z resztkami ofiary.
Źródło: Petr Dlouhý, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 23

Epiderma liści roślin z rodzaju tłustosz (Pinguicula) wytwarza dwa rodzaje włosków wydzielniczych. Jeden rodzaj wydziela gęsty i lepki śluz, który w postaci kropelek zbiera się na szczycie włoska. Drugi rodzaj włosków wydziela enzymy trawienne zdolne do rozkładu złapanej ofiary. Trawienie ofiary odbywa się we wnętrzu chitynowej osłonki. Powstały płyn trawienny jest resorbowany przez specjalne otwory w epidermie liścia. Otwory te są niezbędne w procesie heterotroficznego odżywiania tłustosza, ale jednocześnie ich obecność nasila parowanie wody z powierzchni liścia.

R11PUmgprH6M8
Na podstawie tekstu i własnej wiedzy, opisz jaką inną funkcję w żywieniu może pełnić śluz pokrywający liście tłustosza. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 24
R16rygfN54vxA
W jakim środowisku żyje tłustosz - suchym czy wilgotnym? (Uzupełnij).
RMlvBpig6oNHv
Ćwiczenie 25
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RBzqPKenXOPtV
Ćwiczenie 26
Przyporządkuj cechę do rodzaju miękiszu: Tworzą go komórki o grubych ścianach komórkowych, a błona komórkowa tworzy wewnętrzne fałdy Możliwe odpowiedzi: 1. miękisz wieloramienny, 2. miękisz asymilacyjy palisadowy, 3. miękisz powietrzny, 4. miękisz zasadniczy Komórki wielokątne, cienkościenne, nie wykazują specjalnych przystosowań w budowie i funkcji Możliwe odpowiedzi: 1. miękisz wieloramienny, 2. miękisz asymilacyjy palisadowy, 3. miękisz powietrzny, 4. miękisz zasadniczy Komórki ułożone szeregowo, tworzą rodzaj sieci, dzięki czemu powstają między nimi duże przestrzenie Możliwe odpowiedzi: 1. miękisz wieloramienny, 2. miękisz asymilacyjy palisadowy, 3. miękisz powietrzny, 4. miękisz zasadniczy Tworzą go wydłużone komórki ułożone jedna obok drugiej, prostopadle do powierzchni liścia Możliwe odpowiedzi: 1. miękisz wieloramienny, 2. miękisz asymilacyjy palisadowy, 3. miękisz powietrzny, 4. miękisz zasadniczy
R1G0UanlPhCpd
Ćwiczenie 27
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Wikipedia Commons, domena publiczna.
Ćwiczenie 27
RLTyAf9QgprzX
Opisz, czym jest miękisz asymilacyjny niezróżnicowany i dla jakich roślin jest charakterystyczny. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 28

Oleander pospolity (Nerium oleander) to gatunek rośliny powszechnie występujący na obszarach klimatu śródziemnomorskiego. Zajmuje siedliska wilgotne i silnie nasłonecznione. Schemat przedstawia przekrój poprzeczny przez liść oleandra pospolitego.

R17f0KNcruHd8
Ilustracja
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R10ngJVLNweQM
Podaj pełne nazwy tkanek oznaczonych na schemacie symbolami literowymi A i B oraz wykaż przystosowania w budowie i organizacji tych tkanek do środowiska życia oleandra. (Uzupełnij).
Ćwiczenie 28
RFpfhSBWhrDmN
Uzupełnij tekst: Liście oleandra narażone są na długotrwałe i duże natężenie światła, które może uszkadzać aparat 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów. Dlatego komórki miękiszu 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów, odpowiedzialne za fotosyntezę, położone są w najbardziej 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów części liści i chronione przez wielowarstwowy miękisz 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów, położony pod skórką górną i dolną. Główną funkcją miękiszu palisadowego jest ochrona miękiszu gąbczastego przed uszkodzeniami 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów pod wpływem dużego natężenia 1. fotosyntetyczny, 2. gąbczastego, 3. światła, 4. palisadowy, 5. wewnętrznej, 6. chloroplastów.
Ćwiczenie 29
Rypq8uEQPiKP8
Ilustracja
Przekrój poprzeczny przez łodygę.
Źródło: SuperManu, Wikimedia Commons, domena publiczna.
RG0IKfyyDWIIn
Na powyższym zdjęciu sklerenchyma została oznaczona numerem: 1234567
Ćwiczenie 29
R1WZMF7H40bf6
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Merystem pierwotny to: Możliwe odpowiedzi: 1. rodzaj tkanki twórczej obecnej w roślinie od stadium zarodkowego; przykłady to: merystemy wierzchołkowe pędu i korzenia, merystemy interkalarne, niektóre merystemy archesporialne, 2. rodzaj tkanki twórczej obecnej w roślinie od pewnej fazy rozwoju; powstały z odróżnicowanych komórek tkanki stałej, które powracając do stanu embrionalnego, uzyskują zdolność do podziałów komórkowych

Informacja do ćwiczeń 30 i 31

W histologii roślin do przygotowywania preparatów mikroskopowych stosuje się różnego rodzaju barwniki. Dzięki ich wykorzystaniu możliwe jest uwidocznienie struktur komórkowych lub tkankowych, które w preparacie niebarwionym są niewidoczne lub słabo widoczne. Przykładowe barwniki to:

  • płyn Lugola – barwi skrobię na ciemnogranatowy kolor;

  • chlorek cynku z jodem – barwi celulozę na kolor fioletowy, ligninę na kolor żółty, a suberynę – na brunatny;

  • hematoksylina ałunowa według Ehrlicha – barwi celulozę na fioletowo, a suberynę na czerwonobrunatno;

  • floroglucyna – barwi ligninę na kolor intensywnie czerwony;

  • HCl i odczynnik Schiffa – barwi DNA na czerwono.

Indeks górny Na podstawie: Stanisław Pelc, „Technika wykonywania botanicznych preparatów mikroskopowych”, Rocznik Naukowo‑Dydaktyczny WSP, zeszyt 21, Kraków, 1964. Indeks górny koniec

R11eHWMavplk4
Ćwiczenie 30
Zaznacz dwa barwniki, które pozwolą odróżnić komórki sklerenchymy w owocach gruszy od komórek kolenchymy w młodych pędach bzu. Możliwe odpowiedzi: 1. płyn Lugola, 2. chlorek cynku z jodem, 3. hematoksylina ałunowa według Ehrlicha, 4. floroglucyna, 5. HCl i odczynnik Schiffa
1
Ćwiczenie 31
R1QIGLeTJFbON
Wyjaśnij, dlaczego nie można zastosować HCl i odczynnika Schiffa do odróżnienia komórek sklerenchymy w owocach gruszy od komórek kolenchymy w pędach bzu. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 32
RvkGkT8WTOlEa
Ilustracja interaktywna 1.
Tkanka wzmacniająca
Zdjęcie mikroskopowe przedstawia fragment przekroju poprzecznego przez łodygę rośliny z rodzaju jasnota (Lamium). Pod epidermą widoczne są komórki tkanki wzmacniającej z wybarwioną na niebiesko celulozą.
Źródło: Micropix, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RrVnvFt1RP2uV
Podaj dokładną nazwę tkanki widocznej pod epidermą łodygi, której komórki wybarwiają się na niebiesko. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednej widocznej na zdjęciu cechy, która umożliwia identyfikację tkanki. (Uzupełnij).
Ćwiczenie 32
Rlbt3Fh4Bry82
Uzupełnij tekst: Kolenchyma zbudowana jest z żywych, 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową komórek, otoczonych 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową ścianą komórkową o charakterystycznych 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową. Zgrubienia te mają najczęściej postać nierównomierną, rzadziej równomierną. W zależności od ich rodzaju wyróżnia się:
• kolenchymę 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową – celulozowe zgrubienia ściany komórkowej układają się wzdłuż kątów komórki, w miejscu styku trzech lub większej liczby komórek;
• kolenchymę 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową – celulozowe zgrubienia ściany komórkowej układają się wzdłuż ścian równoległych do powierzchni organu rośliny;
• kolenchymę 1. celulozową, 2. zgrubieniach, 3. wydłużonych, 4. włóknistą, 5. płatową, 6. kątową – ściana komórkowa jest równomiernie zgrubiała.
RwQgIRUG36cFJ
Ćwiczenie 33
Rysunek przedstawia przekrój poprzeczny łodygi rośliny dwuliściennej. Zaznaczono różne typy komórek roślinnych. Drewno, kambium i łyko. Drewno złożone jest z komórek wielokształtnych, połączonych ścianami bocznymi. Od stosunkowo dużych po małe. Komórki łyka są otoczone przez warstwę kambium. Na rysunku składa się ono z niewielkich niebieskich komórek. Łyko składa się z najmniejszych komórek zaznaczonych punktowo. Łodyga otoczona jest warstwą skórki i kolenchymy, złożonych z małych komórek o nieregularnym kształcie. Połączone są ze sobą ścianami bocznymi. Każda wiązka składa się z części sitowej, zwróconej ku zewnętrznym partiom łodygi i części drzewnej zwróconej ku jej wnętrzu. Wewnątrz łodygi rośliny dwuliściennej z rysunku znajdują się cztery wiązki przewodzące. Mają owalny, wydłużony kształt.
Źródło: Jon Houseman, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.
Ćwiczenie 33
R1Mut5gL00i6l
Ułóż we właściwej kolejności nazwy tkanek znajdujących się w łodydze rośliny dwuliściennej. Zacznij od warstwy najbliższej powierzchni łodygi. Elementy do uszeregowania: 1. Kambium, 2. Łyko, 3. Drewno
RlLMAqckhQD3f
Ćwiczenie 34
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.. Naczynia, podobnie jak cewki, posiadają jamki w ścianach bocznych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Naczynia w drewnie są elementem charakterystycznym dla roślin okrytonasiennych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Zarówno cewki, jak i naczynia nie mają protoplastu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Cewki, w przeciwieństwie do naczyń, mogą ulegać podziałom mitotycznym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 35

Elementem przewodzącym łyka (floemu) roślin okrytonasiennych są rurki sitowe. Poszczególne rurki sitowe ułożone są jedna na drugiej w długie ciągi biegnące wzdłuż organizmu roślinnego i oddzielone od siebie perforowanymi ścianami poprzecznymi, przez które przechodzą plazmodesmy. Dojrzałe rurki sitowe nie mają jądra komórkowego i większości pozostałych organelli komórkowych. Zawierają jedną, dużą, centralnie położoną wakuolę, której tonoplast ulega rozpadowi, przez co granica między zawartością wakuoli a cytoplazmą zaciera się. Wnętrze rurek sitowych wypełnia wodnisty roztwór ze słabo zróżnicowaną substancją białkową.

R1EWPX9RAiWXF
Na podstawie powyższego tekstu określ, czy dojrzałe rurki sitowe są zdolne do podziałów i regeneracji uszkodzeń w komórkach. Uzasadnij odpowiedź. (Uzupełnij).
Eksperymentuj i odkrywaj
Organy roślinne