Podsumowanie wątku 7
Biblioteka wątku
Model 3D budowy korzenia
Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6ROVOUQ9
Klasyfikacja liści
Podział liści ze względu na stadium rozwojowe rośliny
Liśćmi zarodkowymi roślin nasiennych są liścienie – zawiązują się one w nasieniu w trakcie rozwoju zarodka. W nasionach bielmowych i obielmowych liścienie są niewielkie i pośredniczą w przekazywaniu substancji pokarmowych między tkanką zapasową a zarodkiem. W nasionach bezbielmowych liścienie są duże i pełnią funkcję organów spichrzowych. U roślin kiełkujących nadziemnie (epigeicznie) liście zarodkowe wydostają się ponad powierzchnię gleby, zazieleniają się i przez pewien czas pełnią funkcję asymilacyjną.
Rośliny nagonasienne wykształcają dwa lub więcej liścieni. Rośliny okrytonasienne jednoliścienne mają jeden liść zarodkowy, a rośliny okrytonasienne dwuliścienne – dwa.
Liście dolne są pierwszymi liśćmi rozwijającymi się w dolnych częściach pędu u niektórych gatunków roślin. Mają postać drobnych, bezogonkowych, łuskowatych zielonych tworów, wyrastających na pędzie tuż nad powierzchnią podłoża.
Liście właściwe wyrastają nad liśćmi dolnymi lub bezpośrednio nad liścieniami. Formy młodociane liści właściwych są mniej zróżnicowane i mają prostszy kształt od wyrastających nad nimi dojrzałych form liści właściwych. Formy dojrzałe odznaczają się wielką różnorodnością budowy, która zależy od przynależności systematycznej rośliny. Z tego powodu wykorzystuje się je często do identyfikacji danego gatunku.
Liść właściwy składa się z blaszki liściowej, ogonka liściowego i nasady liścia. Blaszka stanowi jego główną część. Najczęściej jest zielona, cienka i grzbieto‑brzusznie spłaszczona, a jej górna strona jest ciemniejsza niż dolna. Blaszka liściowa jest rozpięta na rusztowaniu zbudowanym przez system wiązek przewodzących, tworzących tzw. użyłkowanie (nerwację) liścia.
Ogonek liściowy występuje u liści ogonkowych i łączy blaszkę z nasadą. Dzięki jego obecności blaszka liściowa jest uniesiona i odsunięta od łodygi, co zapewnia jej lepszy dostęp do światła. Liście roślin jednoliściennych są zazwyczaj pozbawione ogonków (tzw. liście bezogonkowe, inaczej siedzące).
Nasada ma przeważnie postać rozszerzonej i spłaszczonej części łączącej liść z łodygą. Może być różnie wykształcona: od form nieznacznych po silnie rozwinięte pochwy liściowe.
Głównymi funkcjami liści właściwych jest prowadzenie fotosyntezy, transpiracji i wymiany gazowej.
Liście przykwiatowe, inaczej liście górne, wyrastają nad liśćmi właściwymi w pobliżu kwiatów i kwiatostanów. W porównaniu z liśćmi właściwymi są często zredukowane do tworów wspierających, występujących u podstawy kwiatów (przysadki), kwiatostanów (podsadki) i szypułek kwiatowych (podkwiatki).
Podział liści ze względu na pełnioną funkcję
Sporofile (inaczej liście zarodnionośne) tworzone są przez diploidalne pokolenie roślin zwane sporofitem. Pełnią funkcje rozrodcze u zarodnikowych roślin naczyniowych (widłaków, skrzypów i niektórych paproci). Na sporofilach tworzą się zarodnie (sporangia), w których powstają haploidalne zarodniki (spory). Liście zarodnionośne zazwyczaj różnią się kształtem i budową od pozostałych liści. Mogą występować pojedynczo lub być zebrane w kłos zarodnionośny (strobil).
Trofofile (inaczej liście asymilacyjne) są odpowiedzialne za odżywianie się rośliny. Występują u zarodnikowych roślin naczyniowych (widłaków, skrzypów i niektórych paproci). U większości paproci liście asymilacyjne, po dolnej stronie blaszki liściowej, wykształcają zarodnie (sporangia). Pełnią wówczas podwójną funkcję i nazywane są trofosporofilami.
Liście przykwiatowe (inaczej przykwiatki) występują poniżej kwiatów i kwiatostanów. W porównaniu z liśćmi właściwymi ich budowa jest odmienna, a forma najczęściej silnie zredukowana. Pełnią funkcję wspierającą w stosunku do organów generatywnych rośliny. Niekiedy mają postać dużych, silnie rozwiniętych i barwnych tworów otaczających niepozorne kwiaty – wówczas pełnią funkcję powabni przyciągającej owady zapylające.
Liście kwiatowe (inaczej listki okwiatu) tworzą okrywę kwiatową. Okwiat może być pojedynczy – wtedy wszystkie elementy składowe, tzw. działki okwiatu, są jednakowe – lub podwójny – zróżnicowany na kielich i koronę. Elementy kielicha, tzw. działki, są zwykle zielone, a elementy korony, tzw. płatki – barwne. Liście kwiatowe pełnią funkcje ochronne dla pręcikowia i słupkowia obecnych wewnątrz kwiatu. W przypadku roślin owadopylnych barwne działki okwiatu lub płatki korony pełnią dodatkowo funkcję powabni, przyciągającej owady zapylające.
Liście pąkowe (inaczej łuski pąkowe) mają postać skórzastych, często pokrytych włoskami lub lepką wydzieliną tworów. Łuski pełnią funkcje ochronne dla zawiązków pędów liści lub kwiatów. Liczba liści pąkowych i sposób ich ułożenia są cechą taksonomiczną, dlatego ich obecność jest wykorzystywana do oznaczania przynależności gatunkowej drzew i krzewów w stanie bezlistnym.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Aliquam maximus, odio vel iaculis lobortis, est leo cursus nulla, at ornare elit ante non sem.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Aliquam maximus, odio vel iaculis lobortis, est leo cursus nulla, at ornare elit ante non sem.