RIiV8YWNfyO3w

Zdjęcie przedstawia dwa kwiatki o stożkowatych, biało różowych płatkach. Wewnątrz znajdują się pręciki zebrane w żółte koszysczki.

Gospodarka mineralna roślin

Warunki glebowe występujące w różnych regionach świata zapewniają roślinom – dostosowanym do danego klimatu – wystarczające źródło związków mineralnych. Zawartość pierwiastków w glebach jest zwykle wystarczająca dla pełnego cyklu życia rośliny i nie jest konieczne dodatkowe nawożenie.

Źródło: Adrian Scottow, Flickr, licencja: CC BY-SA 2.0.

Sprawdź co umiesz

R10WC6QQWY2QO

Ćwiczenie 1

Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.

Źródło: Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.

Ćwiczenie 1

RcRSLHq1QcnVP

Chorobowe obumieranie tkanek roślinnych wywołane przez różne patogeny; choroba lokalna, widoczna jako nekrotyczne plamy, lub całkowita – obejmująca całą roślinę, powodująca, że obumarłe tkanki mają barwę brunatną lub czarną, wysychają i kruszą się to: Możliwe odpowiedzi: 1. Nekroza, 2. Chloroza, 3. Rdza, 4. Septorioza

RDH9BpOF22Ia4

Ćwiczenie 2

Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.. Przez istotę białą przebiega kanał środkowy wypełniony płynem mózgowo‑rdzeniowym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rdzeń, tak jak kresomózgowie, tworzą istoty szara i biała.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po obu stronach rdzenia kręgowego rozmieszczone są korzenie nerwowe.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pasma istoty białej tworzą rogi grzbietowe i rogi brzuszne.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz

R100UMddYNjSo

Ćwiczenie 3

Niedobór makro- i mikroelementów prowadzi do wielu zaburzeń metabolicznych, a nawet obumierania roślin. 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów należy do makroelementów. Rośliny pobierają go z roztworu glebowego w postaci 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów. Pierwiastek ten jest składnikiem 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów i bierze udział w procesie fotosyntezy. Jego niedobór powoduje chlorozę i zaburzenia procesu fotosyntezy. Podobne objawy powoduje niedobór 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów, zaliczanego do mikroelementów. Pierwiastek ten pobierany jest formie 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów. Stanowi on składnik 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów oraz katalizuje syntezę chlorofilu.

RdF3GbWerUqUU

Ćwiczenie 4

Grafika przedstawia roślinę o podłużnych, zielonych liściach, na których można zauważyć jasnożółte oraz ciemnozielone, nieregularne plamy.

Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.

R1GZSH5cE5naQ

Ćwiczenie 5

Dopasuj opis funkcji do nazwy pierwiastka. magnez Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. wapń Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. potas Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. siarka Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni.

RdO6NZKNx58bY

Ćwiczenie 6

Zaznacz wszystkie prawdziwe stwierdzenia. Możliwe odpowiedzi: 1. Azot, ponieważ jest składnikiem białek i powietrza jest najczęściej o najłatwiej pobierany i przekształcany w komórkach., 2. Aby zapobiegać niedoborom wapnia należy jeść zielone warzywa i sfermentowane produkty mleczne., 3. Lizanie rąk opiekunów przez cielęta jest objawem niedoboru sodu i może zaspokoić ich zapotrzebowanie na ten pierwiastek., 4. Cztery pierwiastki: węgiel, wodór, tlen i potas to podstawowe pierwiastki biogenne, które stanowią w przybliżeniu 96% masy komórek.

Informacja do ćwiczeń 7 i 8

Na schemacie przedstawiono wpływ pH gleby na pobieranie makroelementów przez rośliny. Pokolorowany obszar oznacza różną dostępność pierwiastków dla roślin – im szerszy pas, tym lepsza dostępność minerałów.

REGuFErQYsJj0

Ilustracja — Wpływ pH gleby na pobieranie makroelementów przez rośliny.
Źródło: Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak, *Fizjologia roślin*, Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 7

RfVd3VDZymheJ

W Polsce 40 proc. gleb jest silnie zakwaszonych, dlatego aby zobojętnić odczyn, stosuje się wapnowanie. Zastanów się, czy nadmierne odkwaszanie jest korzystne dla roślin. Uzasadnij odpowiedź jednym argumentem. (Uzupełnij).

Przeanalizuj schemat. Zwróć uwagę na zakres pH, w którym pobieranie większości pierwiastków jest największe.

Nadmierne odkwaszanie nie jest korzystne dla roślin, gdyż wysokie pH (odczyn zasadowy) może ograniczać pobieranie np. potasu i magnezu.

RX7m15eKBzOFW

Ćwiczenie 7

Dopasuj do symboli chemicznych makroelementów ich pełne nazwy: C 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
H 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
O 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
N 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
P 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
S 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Ca 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Mg 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
K 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Na 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Cl 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen

Rr5XLK6ywfX0H

W Polsce 40 proc. gleb jest silnie zakwaszonych, dlatego aby zobojętnić odczyn, stosuje się wapnowanie. Określ, czy nadmierne odkwaszanie jest korzystne dla roślin. Uzasadnij odpowiedź jednym argumentem. (Uzupełnij).

Ćwiczenie 8

Na wykresie przedstawiono wyniki pewnego doświadczenia z dwiema odmianami jęczmienia. Ziarna umieszczono w kiełkownikach w roztworze pożywki bez soli (próba 0) i z różnymi stężeniami NaCl.

RECi19WQ1jJeN

Wykres kolumnowy. Lista elementów:

1. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 0
Promyk: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

2. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 50
Promyk: 8.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 9; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

3. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 100
Promyk: 6.3; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

4. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 150
Promyk: 5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 5.8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

Wykres kolumnowy. Lista elementów:

1. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 0
Promyk: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

2. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 50
Promyk: 8.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 9; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

3. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 100
Promyk: 6.3; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

4. zestaw danych:

NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 150
Promyk: 5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
Suweren: 5.8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]

RsQ2igf9b55Qj

a) Określ problem badawczy dla tego doświadczenia. (Uzupełnij) b) Które słupki przedstawiają próbę kontrolną i dlaczego? (Uzupełnij) c) Sformułuj wniosek, który wynika z danych. (Uzupełnij).

a) Sprawdź podpisy na osiach diagramu. Pomyśl, co jest od czego zależne.

b) Porównaj stężenie soli w różnych próbkach.

c) Wniosek powinien być odpowiedzią na problem badawczy i odnosić się do badanego obiektu.

a) Wpływ stężenia soli kuchennej (NaCl) na długość korzeni owsa. Czy rozwój korzeni owsa zależy od stężenia chlorku sodu?

b) Próba kontrolna to próba przy stężeniu soli równym 0 (z samą pożywką), gdyż stanowi punkt odniesienia; roztwory soli wykonano w pożywce.

c) Czy twoje wnioskowanie jest podobne do niżej przytoczonych wniosków badaczy?

„Najmniejsze z zastosowanych stężeń NaCl (…) w pożywce stymulowało wzrost korzeni”.
„Wraz ze wzrostem stężenia chlorku sodu (…) istotnie zmniejszyły się wartości parametrów biometrycznych korzeni siewek jęczmienia”.

R1OPliGliI4Ux

Ćwiczenie 9

Wybierz wszystkie prawidłowe funkcje bakterii glebowych. Możliwe odpowiedzi: 1. rozkład materii organicznej, 2. udział w obiegu pierwiastków, 3. wywoływanie chorób roślin, 4. usuwanie metali ciężkich, pestycydów i detergentów, 5. zanieczyszczanie gleby, 6. wspomaganie wzrostu roślin

Ćwiczenie 10

Roux6kZi2Bp9Z

Wyjaśnij udział bakterii siarkowych w prawidłowej gospodarce wodnej roślin. (Uzupełnij).

Przypomnij sobie, jakim przekształceniom ulega azot atmosferyczny w komórkach bakterii brodawkowych, które są zdolne do syntezy enzymu nitrogenazy.

Bakterie brodawkowe zawierają enzym nitrogenazę. Aktywność katalityczna tego enzymu umożliwia redukcję azotu atmosferycznego (NIndeks dolny 2) do amoniaku (NHIndeks dolny 3). Proces ten zachodzi w brodawkach korzeniowych, zatem przyswajalna forma azotu zostaje bezpośrednio przekazana komórkom korzenia.

RwVMHrOHtTu3S

Ćwiczenie 11

Wskaż drogę, jaką aniony azotanowe(V) (NO₃⁻) przekraczają endodermę i dostają się do ksylemu. Możliwe odpowiedzi: 1. droga apoplastyczna, 2. droga symplastyczna, 3. zarówno droga apoplastyczna, jak i symplastyczna, 4. żadna z wymienionych

Ćwiczenie 12

RMR5vFEowucKi

Transport jonów z roztworu glebowego do ksylemu jest w większości przypadków transportem jednokierunkowym. Warunkuje to swoista budowa kanałów jonowych, w których zachodzi dyfuzja ułatwiona, oraz specyficznych pomp jonowych. Z kolei transport jonów w ścianach komórkowych nie wykazuje specyficzności ani co do rodzaju jonu, ani kierunku jego przemieszczania. Na podstawie powyższych informacji i własnej wiedzy wskaż, dlaczego charakterystyczna budowa endodermy zapobiega ucieczce cennych związków mineralnych z ksylemu do roztworu glebowego oraz pobieraniu części jonów toksycznych do cewek lub naczyń ksylemu. (Uzupełnij).

Przypomnij jakie substancje budują pasemka Casparyego i jakie nadają im właściwości.

Z powodu obecności nieprzepuszczalnych dla wody pasemek Caspary’ego w komórkach endodermy niemożliwy jest przepływ wody oraz zawartych w niej jonów drogą apoplastyczną z komórek kory pierwotnej do okolnicy i walca osiowego. Jony muszą być więc transportowane za pomocą kanałów i pomp jonowych obecnych w błonach komórkowych komórek przepustowych endodermy. Kierunkowość transportu przez kanały i pompy jonowe uniemożliwia powrót jonów do roztworu glebowego, a specyficzność tych białek transportowych zapobiega napływowi jonów toksycznych do cewek i naczyń ksylemu.

Rola mikroorganizmów glebowych w odżywianiu mineralnym roślin

Gospodarka mineralna roślin

Sprawdź co umiesz