RO25FF54EZDZ6
Na ilustracji przedstawiony jest tort czekoladowy z dwunastoma zdmuchniętymi świeczkami.

Równania liniowe

Źródło: Lorene Farrugia, dostępny w internecie: www.unsplash.com.

4. Zadania prowadzące do równań liniowych

Matematyk grecki Diofantos, który żył w III wieku naszej ery w Aleksandrii, zrezygnował z rozwiązywania tradycyjnych w matematyce greckiej problemów geometrycznych i zajmował się algebrą. Główne jego dzieło „Arytmetyka”, z którego zachowało się sześć ksiąg z prawdopodobnie napisanych trzynastu, zawiera 189 równań wraz z rozwiązaniami.

Na kamiennym nagrobku mistrza algebry zapisano wiersz, ukazujący szczegóły biograficzne z życia Diofantosa.

„Tu jest grobowiec, w którym złożono prochy Diofantosa. Przez jedną szóstą jego życia Bóg obdarzył go młodością, przez dalszą, dwunastą część życia jego policzki były pokryte brodą. Po siódmej dalszej części życia doświadczył szczęścia małżeńskiego, w którego piątym roku został ojcem syna. Nieszczęśliwie syn żył tylko połowę lat ojca, który pozostał w smutku przez cztery ostatnie lata swego życia.
Przechodniu, oblicz długość jego życia!”.

Rozwiązanie zadania opisanego w wierszu pozwala obliczyć wiek mistrza. Jeżeli chcesz dowiedzieć się ile lat żył Diofantos zapoznaj, się z poniższym materiałem.

Twoje cele
  • Wybierzesz równania opisujące dany problem przedstawiony w zadaniu.

  • Zapiszesz i rozwiążesz równania opisujące dane zależności.

  • Uzupełnisz wyrażeniami algebraicznymi dane w tabeli, opisujące warunki zadania.

  • Zapiszesz i rozwiążesz równania opisujące dane zależności.

  • Przedstawisz wyrażenia algebraiczne opisujące kolejne liczby parzyste, nieparzyste, podzielne przez daną liczbę lub takie, które w wyniku dzielenia przez daną liczbę mają określoną resztę.

  • Zapiszesz i rozwiążesz równanie opisujące dane zależności między liczbami.

Zadania tekstowe z wykorzystaniem równań rozwiązujemy w następujących etapach:

  • analiza zadania,

  • zapisanie równania i jego rozwiązanie,

  • sprawdzenie rozwiązania równania z warunkami zadania,

  • zapisanie odpowiedzi.

Przykład 1

Opakowanie wypełnione cukierkami waży 1 kg.

Oblicz, ile waży samo opakowanie, a ile cukierki z opakowania, jeśli pięć pustych opakowań waży tyle samo, co cukierki z jednego opakowania.

Aby obliczyć wagę opakowania i wagę cukierków, musimy ułożyć i rozwiązać równanie.

W tym celu jako x oznaczymy masę cukierków, a jako 1-x masę opakowania.

Ponieważ pięć pustych opakowań waży tyle samo, co cukierki z jednego opakowania, zatem możemy zapisać równanie:

 51-x=x

Rozwiążemy teraz równanie z niewiadomą x.

51-x=x

5-5x=x

-6x=-5

x=56

1-56=16

Opakowanie waży 16 kg, a cukierki 56 kg.

Przykład 2

Do pracowni matematycznej zakupiono krzesła i stoły za łączną kwotę 6080 . Krzesła kosztowały 120  za sztukę i stoły 280  za sztukę.

Ile zakupiono krzeseł i stołów, jeżeli wiadomo, że przy każdym stole stoją cztery krzesła?

Oznaczmy przez x liczbę zakupionych stołów. Wówczas liczba zakupionych krzeseł jest równa 4x.

Możemy zapisać i rozwiązać równanie:

x·280+4x·120=6080

280x+480x=6080

760x=6080

x=8

4x=32

Do pracowni matematycznej zakupiono 8 stołów i 32 krzesła.

Przykład 3

Banknot 100  rozmieniono na monety o nominale 2 5 .

Ile było monet każdego rodzaju, wiedząc, że wszystkich monet było 29?

Jeżeli za x przyjmiemy liczbę monet o nominale 2 , to monet o nominale 5  będzie 29-x.

Zatem zapiszemy równanie:

2x+529-x=100

2x+5·29-5x=100

2x+145-5x=100

-3x=100-145

-3x=-45

x=15

29-15=14

Monet 2  było 15, a monet pięciozłotowych było 14.

Zadania związane z latami

Przykład 4

Za 60 lat Ania będzie 6 razy starsza niż dziś. Ile lat ma obecnie Ania?

Przed zapisaniem równania wprowadzimy oznaczenia. Niech x oznacza obecny wiek Ani. Za 60 lat Ania będzie miała x+60 lat.

Zauważymy, że w zadaniu jest podana informacja, że za 60 lat Ania będzie 6 razy starsza, niż obecnie. Czyli możemy również powiedzieć, że za 60 lat Ania będzie miała 6x lat.

Zatem:

x+60=6x

5x=60

x=12.

Ania ma 12 lat.

Przykład 5

Janek ma 17 lat, a Wojtek jest o 4 lata młodszy od Janka. Za ile lat chłopcy będą mieli wspólnie 50 lat?

Analizę zadania przedstawimy w tabeli.

Osoba

Teraz

Za x lat

Janek

17

17+x

Wojtek

17-4=13

13+x

Zatem możemy zapisać równanie:

17+x+13+x=50

30+2x=50

2x=50-30

2x=20

x=10

Za 10 lat chłopcy będą mieli wspólnie 50 lat.

Przykład 6

Wnuczka ma tyle miesięcy, ile babcia lat. Razem mają 65 lat. Ile lat ma babcia, a ile wnuczka?

Oznaczymy przez x liczbę lat babci i liczbę miesięcy wnuczki.

Zapiszemy równanie: x+x12=65.

Pomnożymy obie strony równania przez 12.

12x+x=780

13x=780

Rozwiązaniem równaniarozwiązanie równaniaRozwiązaniem równania jest:

x=60

Babcia ma 60 lat, a wnuczka 60 miesięcy. Aby wyrazić w latach wiek wnuczki, należy wykonać działanie:

60:12=5

Zatem babcia ma 60 lat, a wnuczka 5 lat.

Zadania na prędkość, drogę i czas

R1UGLRDHKSG4Z
Źródło: Maxi Am Brunnen, dostępny w internecie: www.unsplash.com.

Zajmiemy się teraz zadaniami na prędkość – drogę – czas. Będziemy obliczać na przykład średnią prędkość samochodu, odległość między miejscowościami AB lub czas potrzebny do pokonania drogi z zadaną prędkością.

W rozwiązywaniu zadań skorzystamy ze wzoru na drogę w ruchu jednostajnym:

s=v·t,

gdzie:
s – długość drogi w km,
v – prędkość poruszania sie ciała w kmh,
t – czas trwania ruchu w h.

Przykład 7

Obliczymy średnią prędkość jazdy samochodu, który dystans 40 km pokonał w 20 minut.

Wynik podamy w kmh.

Najpierw ustalimy jednostki.

t=20 min=2060 godziny=13 h

s=40 km

Następnie obliczymy średnią prędkość samochodu.

v=st

v=40 km13 h

v=40 km·3 1h

v=120 kmh

Średnia prędkość samochodu jest równa 120 kmh.

Przykład 8

Obliczymy długość drogi, jaką pokonał Krzysztof, jeżeli przez 12 minut biegł z prędkością 12 kmh.

Wiemy, że:

v=12 kmh

t=12 min=1260 godziny=15 h

Korzystając ze wzoruwzór na drogę w ruchu jednostajnymwzoru s=v·t obliczamy długość drogi.

s=12 kmh·15 h

s=125 km

s=225 km

s=2,4 km

Krzysztof przebiegł drogę długości  2,4 km.

Przykład 9

Pan Jan jechał samochodem ze średnią prędkością 40 kmh przez 30 minut, a pan Tadeusz jechał ze średnią prędkością o 20% większą niż pan Jan, ale przez okres o 20% krótszy od pana Jana. Który z nich pokonał większy dystans? O ile kilometrów?

Niech:

40 kmh – prędkość samochodu pana Jana,

30 min=12 h – czas podróży pana Jana,

40 kmh+20%·40 kmh – prędkość samochodu pana Tadeusza,

12 h-20%·12 h – czas podróży pana Tadeusza.

Obliczymy dystans, jaki pokonał pan Jan.

s=v·t

s=40 kmh·12 h

s=20 km

Czas podróży pana Tadeusza to:

12 h-0,2·12 h=12 h-15·12 h=12 h-110 h=410 h=25 h.

Prędkość jazdy pana Tadeusza to:

40 kmh+0,2·40 kmh=40 kmh+8 kmh=48 kmh.

Obliczymy dystans, jaki pokonał pan Tadeusz.

s=v·t

s=48 kmh·25 h=19,2 km.

20-19,2=0,8 km.

Pan Jan pokonał dystans dłuższy o 0,8 km.

Przykład 10

Z miejscowości A do miejscowości B wyruszył na rowerze Tomek, który jechał z prędkością 10 kmh. Dwie godziny później z tej samej miejscowości i w tym samym kierunku wyjechał na rowerze Marcin, który poruszał się z prędkością 12 kmh. Obaj chłopcy dotarli jednocześnie do miasta B. Jaka jest odległość między miejscowościami AB?

Niech s w km oznacza szukaną odległość.

Zatem:

s10 h – czas przejazdu Tomka,

s12 h – czas przejazdu Marcina.

Porównując czasy chłopców możemy zapisać i rozwiązać równanie.

s10-2=s12 |·60

6s-120=5s

s=120

Odległość między miejscowościami AB wynosi 120 km.

Przykład 11

Dwa samochody wyruszyły jednocześnie z tego samego miejsca, ale w przeciwnych kierunkach. Jaka będzie odległość między nimi, po 3 godzinach, jeżeli pierwszy jedzie z prędkością 40 kmh, a drugi 50 kmh?

W ciągu jednej godziny odległość między samochodami jest równa 50+40=90 km.

Zatem po trzech godzinach odległość w km będzie równa 903=270.

Przykład 12

Jan i Mateusz wyjechali równocześnie naprzeciw siebie na rowerach ze swoich domów oddalonych o 40 km . Spotkali się po 1 godzinie i 20 minutach. Obliczymy, z jaką średnią prędkością poruszał się każdy z chłopców oraz jaką drogę pokonali do momentu spotkania, jeżeli wiadomo, że Jan jechał z prędkością o 6 kmh większą od Mateusza.

Niech :

v – prędkość z jaką poruszał się Mateusz,

v+6 – prędkość z jaką poruszał się Jan,

113 h – czas jazdy każdego z  chłopców,

s – długość drogi jaką przebył Mateusz w km,

40-s – długość drogi jaką przebył Jan w km.

Zapiszemy równanie opisujące prędkość jazdy Jana i Mateusza.

v=s113

v+6=40-s113

v=40-s113-6

s43=40-s43-6 |·43

s=40-s-6·43

s=40-s-8

2s=32

s=16 – czyli Mateusz przejechał 16 km

40-s=24 – czyli Jan przejechał 24 km

Teraz obliczymy prędkość jazdy każdego z  chłopców.

v=1643=16·34=12

v+6=12+6=18

Jan jechał z prędkością 18 kmh i pokonał trasę długości 24 km. Mateusz jechał z prędkością 12 kmh i pokonał trasę długości 16 km.

Zadania o liczbach

Przykład 13
R1F4OK3KO25F91
Źródło: Olivier Collet, dostępny w internecie: www.unsplash.com.

Obliczymy trzy kolejne liczby całkowite podzielne przez 2, których suma jest równa -54.

Najpierw przypomnimy sobie, jak  zapisujemy liczbę podzielną przez dwa. Jeżeli k jest dowolną liczbą całkowitą, to liczbę podzielną przez dwaliczba parzystaliczbę podzielną przez dwa można przedstawić w postaci 2k, gdzie k jest liczbą całkowitą.

Kolejne po 2k liczby podzielne przez dwa to:

2k+2, 2k+4, 2k+6, 2k+8 itd.

Zapiszemy i rozwiążemy równanie opisujące warunki zadania.

2k+2k+2+2k+4=-54

6k+6=-54

6k=-54-6

6k=-60

k=-10

Czyli:

2k=-20, 2k+2=-18, 2k+4=-16.

Zatem szukane liczby  to -20, -18, -16.

Przykład 14
R45RRSRM9KN581
Źródło: Marten Bjork, dostępny w internecie: www.unsplash.com.

Znajdziemy trzy kolejne liczby nieparzysteliczba nieparzystaliczby nieparzyste wiedząc, że suma dwóch pierwszych liczb jest o 25 większa od trzeciej liczby.

Skoro liczbę parzystą oznaczamy 2k dla kN, to liczbę nieparzystą możemy przedstawić jako 2k-1, kN+.

Zatem możemy zapisać równanie: 2k-1+2k+1=2k+3+25.

4k=2k+28

2k=28

k=14

2k-1=27

2k+1=29

2k+3=31

Szukane liczby nieparzyste to 27, 2931.

Przykład 15

Pewną naturalną liczbę x powiększono najpierw o 30%, a następnie otrzymaną liczbę zmniejszono o 40%. W ten sposób otrzymano liczbę 18,72.

Jaka to liczba?

Zapiszemy równanie opisujące daną sytuację.

Najpierw liczbę x pomnożymy przez 1,3, a potem powstałą liczbę pomnożymy przez 0,6.

x·1,3·0,6=18,72

Rozwiążemy równanie.

0,78·x=18,72

x=24

Szukana liczba to 24.

Przykład 16

Znajdziemy cztery kolejne liczby niepodzielne przez 5 wiedząc, że ich suma jest równa 510.

Zastanowimy się najpierw, jak zapisać liczby niepodzielne przez 5.

Jeżeli liczba jest podzielna przez 5, to możemy ją przedstawić w postaci 5n, n .

Jeżeli liczba ma być niepodzielna przez 5, to znaczy, że w wyniku dzielenia przez 5 otrzymamy resztę.

Reszta ta może być równa odpowiednio 1, 2, 3, 4.

Czyli liczby niepodzielne przez 5 możemy przedstawić w postaci:

5n+1, 5n+2, 5n+3, 5n+4.

Zatem równanie opisujące warunki zadania to:

5n+1+5n+2+5n+3+5n+4=510

20n+10=510

20n=500

n=25

5n+1=5·25+1=126

5n+2=127

5n+3=128

5n+4=129

Zatem szukane liczby to 126, 127, 128, 129.

Przykład 17

W liczbie dwucyfrowej cyfra dziesiątek jest 3 razy mniejsza niż cyfra jedności.

Wyznaczymy tę liczbę wiedząc, że kwadrat sumy jej cyfr wynosi 144.

Niech:
x – cyfra dziesiątek,
3x – cyfra jedności szukanej liczby.
x+3x – suma cyfr szukanej liczby.

Zatem:

x+3x2=144

4x2=144

Pierwiastkując obie strony równania otrzymujemy: 4x=12 lub 4x=-12.

Ponieważ x jest cyfrą dziesiątek, więc ujemne rozwiązanie równania kwadratowego możemy pominąć.

4x=12

x=3

3x=9

Zatem szukana liczba to 39.

Animacje

Zapoznaj się z animacją pokazującą rozwiązanie zadania. Zwróć uwagę na etapy rozwiązania zadania zaprezentowane w animacji.

R1SRN7D9HZQ1V
Film nawiązujący do treści materiału dotyczącej zadań prowadzących do rozwiązywania równań.
Polecenie 1

Rozwiąż zadanie. Uwzględnij w zapisie kolejne etapy rozwiązania zadania.

Oblicz długości boków prostokąta, jeżeli pozostają one w stosunku 4:3, a różnica długości tych boków wynosi 8 cm.

Zapoznaj się z animacją przedstawiającą sposób obliczenia liczby lat życia Diofantosa.

R1MHLSAXQVUMA
Film nawiązujący do treści lekcji dotyczącej rozwiązywania równań.
Polecenie 2

Poszukaj w dostępnych źródłach wiedzy zadania z historii matematyki związanego życiem słynnego matematyka.

Galeria zdjęć interaktywnych

Zapoznaj się z galerią zdjęć interaktywnych pokazującą rozwiązanie pewnego zadania i przeanalizuj je.

Polecenie 3

Rozwiąż zadanie. Uwzględnij w zapisie kolejne etapy rozwiązania zadania.

Jacek obliczył, że aby dotrzeć na czas na umówione spotkanie z Tomkiem musi jechać ze średnią prędkością 60 kmh. Po przejechaniu z zaplanowaną prędkością 50% drogi zatrzymał się na parkingu na 10 minut. Aby zdążyć na spotkanie musiałby jechać z prędkością o 30 kmh większą. W jakiej odległości od Tomka znajdował się Jacek w momencie zatrzymania?

Infografika

Przeanalizuj infografikę i zapoznaj się ze sposobem rozwiązania zadania o liczbach.

RGT7UQVZ8OVE5
Ilustracja. Zajmiemy się teraz obliczeniem cyfry dziesiątek i cyfry jedności liczby dwucyfrowej spełniającej dane warunki. Suma cyfr pewnej liczby dwucyfrowej jest równa 11. Jeżeli w liczbie przedstawimy cyfry, to otrzymamy liczbę dwucyfrową o 22 większą od pierwszej liczby. Najpierw przeprowadzimy analizę zadania. x t cyfra jedności szukanej liczby, 11 odjąć x to cyfra dziesiątek szukanej liczby, nawias, jedenaście, minus, x, zamknięcie nawiasu, razy, dziesięć, plus, x to wyrażenie algebraiczne opisujące szukaną liczbę, dziesięć, razy, x, plus, nawias, jedenaście, minus, x, zamknięcie nawiasu to wyrażenie algebraiczne opisujące liczbę po przestawieniu cyfr jedności i dziesiątek. Zapiszemy i rozwiążemy równanie opisujące warunki zadania. nawias, jedenaście, minus, x, zamknięcie nawiasu, razy, dziesięć, plus, x, plus, dwadzieścia siedem, równa się, dziesięć, razy, x, plus, nawias, jedenaście, minus, x, zamknięcie nawiasu Pozbywamy się nawiasów. sto dziesięć, minus, dziesięć x, plus, x, plus, dwadzieścia siedem, równa się, dziesięć x, plus, jedenaście, minus, x Redukujemy wyrazy podobne. sto trzydzieści siedem, minus, dziewięć x, równa się, dziewięć x, plus, jedenaście Przekształcamy równanie tak, aby niewiadome znajdowały się jednej stronie. minus, osiemnaście x, równa się, minus, sto dwadzieścia sześć Dzielimy obie strony równania przez minus osiemnaście. x, równa się, siedem Zatem otrzymaliśmy, że cyfra jedności wynosi 7. Obliczamy teraz cyfrę dziesiątek: jedenaście, minus, siedem, równa się, cztery. Zatem szukana liczba to 47.
Polecenie 4

Suma cyfr pewnej liczby dwucyfrowej jest równa 15. Jeżeli w liczbie przestawimy cyfry, to otrzymamy liczbę dwucyfrową o 9 mniejszą od początkowej  liczby.

1

Zestaw ćwiczeń interaktywnych

pullpage
Pokaż ćwiczenia:
R1GV8596E54S11
Ćwiczenie 1
Jaki będzie koszt wykonania sześćdziesiąt zakładek do książki, jeżeli za wykonanie sto sztuk takich samych zakładek należy zapłacić o sześćdziesiąt złotych więcej. Możliwe odpowiedzi: 1. sześćdziesiąt złotych, 2. sto dwadzieścia złotych, 3. sto złotych, 4. dziewięćdziesiąt złotych
R5763ELVOP1XT1
Ćwiczenie 2
Uzupełnij luki, przeciągając we właściwe miejsca wyrażenia wybrane spośród podanych poniżej, a następnie ułóż i rozwiąż równanie, które pozwoli odpowiedzieć na postawione pytania. W torebce jest 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć lizaków, czekolad o pięćdziesiąt % więcej niż lizaków, czyli 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć, batonów o szesnaście więcej niż czekolad czyli 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć.
Wszystkich słodyczy razem jest sto trzydzieści sześć.

Ile lizaków, czekolad i batonów jest w tym sklepie?

Lizaków jest 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć.
Czekolad jest 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć.
Batonów jest 1. zero przecinek pięć x, plus, szesnaście, 2. zero przecinek pięć x, minus, szesnaście, 3. jeden przecinek pięć x, minus, szesnaście, 4. czterdzieści pięć, 5. x, 6. trzydzieści, 7. jeden przecinek pięć x, 8. pięćdziesiąt, 9. sześćdziesiąt jeden, 10. zero przecinek pięć x, 11. jeden przecinek pięć x, plus, szesnaście, 12. osiemdziesiąt sześć.
R1T4QCLFD3ZLT2
Ćwiczenie 3
Zaznacz wszystkie prawidłowe odpowiedzi. Z okazji Światowego Dnia Ziemi w szkole przeprowadzono konkurs składający się z dwadzieścia zadań. Za dobrą odpowiedź uczeń otrzymywał dwa punkty, za udzielenie niepoprawnej odpowiedzi tracił jeden punkt.
Ile zadań rozwiązała Karolina, jeżeli uzyskała dwadzieścia osiem punktów?
Jeżeli x oznacza liczbę zadań rozwiązanych przez Karolinę to: Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, minus, nawias, dwadzieścia, minus, x, zamknięcie nawiasu, równa się, dwadzieścia osiem, 2. dwa x, plus, nawias, dwadzieścia, minus, x, zamknięcie nawiasu, równa się, dwadzieścia osiem, 3. trzy x, minus, dwadzieścia, równa się, dwadzieścia osiem, 4. dwa x, plus, dwadzieścia, plus, x, równa się, dwadzieścia osiem
RTC1D8TFPKSRD2
Ćwiczenie 4
Klasa o profilu biologiczno‑chemicznym liczy dwadzieścia osiem uczniów. Liczba dziewcząt stanowi czterdzieści % liczby chłopców w tej klasie.
Ile dziewcząt i chłopców liczy klasa? Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwadzieścia dziewcząt i osiem chłopców, 2. osiem dziewcząt i dwadzieścia chłopców, 3. szesnaście dziewcząt i dwanaście chłopców, 4. dwanaście dziewcząt i szesnaście chłopców
RPE5T6OALVLBK2
Ćwiczenie 5
W chórze szkolnym śpiewało czterdzieści dziewcząt. Po przyjęciu pewnej liczby chłopców okazało się, że dziewczęta stanowią osiemdziesiąt % wszystkich członków chóru.
Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. W chórze śpiewa teraz pięćdziesiąt osób., 2. Dziewcząt w chórze jest o dwadzieścia pięć więcej niż chłopców., 3. Do chóru przyjęto dziesięć chłopców., 4. W chórze jest cztery razy więcej dziewcząt, niż chłopców.
RFQN4NGPDDT2U2
Ćwiczenie 6
Obraz z ramą kosztuje sześć set złotych. Rama jest o sto złotych droższa od obrazu.
Ile kosztuje obraz, a ile rama od obrazu?
Wpisz z wyznaczone miejsce odpowiednią cenę. Obraz kosztuje Tu uzupełnij złotych. Rama kosztuje Tu uzupełnij złotych.
31
Ćwiczenie 7

W bukiecie znajdują się gerbery i róże. Ile róż należy dołożyć do bukietu, aby ich liczba stanowiła 90% wszystkich kwiatów, jeżeli wśród 50 kwiatów znajdujących się w bukiecie 18% stanowią gerbery?

uzupełnij treść
3
Ćwiczenie 8
R1L3FJMXURH82
W trójkącie równoramiennym miara jednego z kątów jest o pięćdziesiąt cztery stopnie większa od miary drugiego kąta. Oblicz miary kątów tego trójkąta.
Wybierz wszystkie poprawne odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. czterdzieści dwa stopnie, przecinek, czterdzieści dwa stopnie, przecinek, dziewięćdziesiąt sześć stopni, 2. dwadzieścia cztery stopnie, przecinek, siedemdziesiąt osiem stopni, przecinek, siedemdziesiąt osiem, 3. czterdzieści stopni, przecinek, czterdzieści stopni, przecinek, sto stopni, 4. dwadzieścia osiem stopni, przecinek, siedemdziesiąt sześć stopni, przecinek, siedemdziesiąt sześć stopni
RJKRDOCJUHLC41
Ćwiczenie 9
Za pięć lat Janek będzie pięć razy starszy, niż piętnaście lat temu. Które równanie pozwoli obliczyć wiek Janka teraz?
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. pięć nawias, x, minus, piętnaście, zamknięcie nawiasu, równa się, x, plus, pięć, 2. x, minus, piętnaście, równa się, pięć nawias, x, plus, pięć, zamknięcie nawiasu, 3. pięć x, minus, siedemdziesiąt pięć, równa się, x, plus, pięć, 4. pięć nawias, x, plus, piętnaście, zamknięcie nawiasu, równa się, x, minus, pięć
R174J4E8Q176Z1
Ćwiczenie 10
Które równanie pozwoli na obliczenie wieku Leny w poniższym zadaniu? Mama jest trzy razy starsza od Leny. Za dziesięć lat będzie od niej dwa razy starsza.
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. dwa nawias, x, plus, dziesięć, zamknięcie nawiasu, równa się, trzy x, plus, dziesięć, 2. dwa x, plus, dziesięć, równa się, trzy x, plus, dziesięć, 3. dwa x, plus, dziesięć, równa się, trzy x, 4. x, plus, dziesięć, równa się, dwa nawias, trzy x, plus, dziesięć, zamknięcie nawiasu
R9CMOODK6CHBH2
Ćwiczenie 11
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
2
Ćwiczenie 12

Tata i córka maja razem obecnie 58 lat.

Pięć lat temu tata był 3 razy starszy od córki. Ile lat ma obecnie córka?

Pokrewieństwo

Pięć lat temu

Obecnie

Tata

58-x-5

58-x

Córka

x-5

x

R1EGTV8ZV82OA
Korzystając z informacji podanych w tabeli, wybierz równanie, które pozwoli obliczyć wiek córki. Możliwe odpowiedzi: 1. nawias, x, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, równa się, trzy nawias, pięćdziesiąt osiem, minus, x, zamknięcie nawiasu, minus, pięć, 2. trzy nawias, x, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, pięćdziesiąt osiem, minus, x, zamknięcie nawiasu, minus, pięć, 3. nawias, x, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, równa się, trzy nawias kwadratowy, nawias, pięćdziesiąt osiem, minus, x, zamknięcie nawiasu, minus, pięć, zamknięcie nawiasu kwadratowego, 4. nawias, pięćdziesiąt osiem, minus, x, zamknięcie nawiasu, równa się, trzy x
R13JAN9FREGKC2
Ćwiczenie 13
Trzyletnia Julka będzie za dwa lata dziesięć razy młodsza od swojej cioci.
W równaniu x, plus, dwa, równa się, pięćdziesiąt niewiadoma x oznacza: Możliwe odpowiedzi: 1. Wiek Julki., 2. Wiek cioci., 3. Różnicę lat cioci i Julki.
RQ98PFN9UKCCD2
Ćwiczenie 14
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
31
Ćwiczenie 15

Dwa lata temu Tomek był 3 razy starszy od Marcina. Za trzy lata Tomek będzie już tylko dwa razy starszy od Marcina. Ułóż odpowiednie równanie i oblicz, ile lat mają obecnie Tomek i Marcin.

uzupełnij treść
31
Ćwiczenie 16

Suma obecnego wieku Kuby i wieku, gdy był o 4 lata młodszy, jest trzy razy mniejsza od sumy obecnego wieku Kuby i wieku, gdy będzie o 4 lata starszy. Ile lat ma teraz Kuba?

uzupełnij treść
R72AQEX639SM71
Ćwiczenie 17
Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Samochód przejechał drogę długości pięćdziesiąt km w czasie czterdzieści minut. Zatem średnia prędkość samochodu to Tu uzupełnij początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka.
RVQXSDO4LO6EF1
Ćwiczenie 18
Zaznacz poprawną odpowiedź. Rowerzysta w ciągu piętnaście minut jechał z prędkością piętnaście początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka. Ile kilometrów przejechał rowerzysta? Możliwe odpowiedzi: 1. jeden km, 2. trzy przecinek dwa pięć km, 3. trzy przecinek siedem pięć km, 4. piętnaście km
RXZHMA1EVPZAA2
Ćwiczenie 19
Zaznacz poprawną odpowiedź. Dwaj chłopcy wyruszyli jednocześnie z tego samego miejsca, lecz w przeciwnych kierunkach.
Pierwszy idzie z prędkością cztery początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka, a drugi trzy początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka. W jakiej odległości od siebie znajdą się chłopcy po trzydzieści minutach marszu? Możliwe odpowiedzi: 1. trzy przecinek pięć km, 2. siedem km, 3. cztery km, 4. trzy km
R13KO83FU4B5X2
Ćwiczenie 20
Dostępne opcje do wyboru: cztery przecinek osiem, trzy przecinek sześć, dziewięć przecinek sześć, sześć przecinek cztery. Polecenie: Przeciągnij w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Ślimak porusza się z prędkością osiem początek ułamka, cm, mianownik, min, koniec ułamka. W ciągu dwa godzin pokona odległość luka do uzupełnienia m.
RTGTF66V2CVZX2
Ćwiczenie 21
Łączenie par. Zaznacz, czy zdanie jest prawdziwe czy fałszywe. Pan Kwiatkowski przejechał trasę długości sto trzydzieści pięć km w ciągu dwa godzin i piętnaście minut. Pan Jankowski przejechał trasę trzynaście km w ciągu dwanaście minut.. Obaj panowie podróżowali z tą samą prędkością.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Prędkość pana Kwiatkowskiego była równa sześćdziesiąt początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Prędkość pana Jankowskiego była o pięć początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka większa od prędkości pana Kwiatkowskiego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pan Jankowski w ciągu trzydzieści minut przejedzie trzydzieści dwa przecinek pięć km.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RFGC7G57N6Q2R2
Ćwiczenie 22
Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Z miejscowości A do miejscowości B wyruszył na rowerze Kuba, który poruszał się z prędkością dwanaście początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka. Pół godziny później z tej samej miejscowości i w tym samym kierunku wyruszył Maciek, który poruszał się z prędkością piętnaście początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka. Obaj chłopcy dotarli jednocześnie do miejscowości B. Odległość między miejscowościami A i B jest równa Tu uzupełnij km.
R1X3FNRHL62RQ3
Ćwiczenie 23
Julia i Hania bawią się w „ganianego”. Julia goni Hanię, która jest w odległości dwadzieścia m od Julii.
Hania ucieka z prędkością cztery początek ułamka, m, mianownik, s, koniec ułamka, a Julia goni ją z prędkością sześć początek ułamka, m, mianownik, s, koniec ułamka. Po jakim czasie Julia dogoni Hanię? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwadzieścia sekund, 2. trzydzieści sekund, 3. piętnaście sekund, 4. dziesięć sekund
RSJKFOXRG7K3C3
Ćwiczenie 24
Dostępne opcje do wyboru: siedemdziesiąt pięć początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka, sześćdziesiąt trzy początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka, siedemdziesiąt początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka, sześćdziesiąt trzy przecinek pięć początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka. Polecenie: Przeciągnij w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Samochód jechał przez dwa godziny z prędkością osiemdziesiąt początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka, a następnie przez 4 godziny z prędkością sześćdziesiąt początek ułamka, km, mianownik, h, koniec ułamka.
Średnia prędkość samochodu to luka do uzupełnienia .
R1HHGUSTU49EE1
Ćwiczenie 25
Połącz w pary podane zdania z odpowiednimi równaniami, które je opisują. Połowa liczby x jest o cztery większa od x Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, równa się, pięć %, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, x, koniec ułamka, 2. trzy x, minus, trzy, równa się, początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, 3. początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, plus, trzy, równa się, siedem %, razy, dwa x, 4. x, plus, pięć, równa się, dwa x, 5. początek ułamka, x, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, cztery, równa się, x Trzecia część liczby x jest o trzy mniejsza od siedem procent podwojonej liczby x Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, równa się, pięć %, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, x, koniec ułamka, 2. trzy x, minus, trzy, równa się, początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, 3. początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, plus, trzy, równa się, siedem %, razy, dwa x, 4. x, plus, pięć, równa się, dwa x, 5. początek ułamka, x, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, cztery, równa się, x Trzykrotność liczby x jest o trzy większa od trzeciej części liczby x Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, równa się, pięć %, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, x, koniec ułamka, 2. trzy x, minus, trzy, równa się, początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, 3. początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, plus, trzy, równa się, siedem %, razy, dwa x, 4. x, plus, pięć, równa się, dwa x, 5. początek ułamka, x, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, cztery, równa się, x Podwojona liczba x stanowi pięć procent odwrotności liczby x Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, równa się, pięć %, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, x, koniec ułamka, 2. trzy x, minus, trzy, równa się, początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, 3. początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, plus, trzy, równa się, siedem %, razy, dwa x, 4. x, plus, pięć, równa się, dwa x, 5. początek ułamka, x, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, cztery, równa się, x Liczba x powiększona o pięć jest dwukrotnością liczby x Możliwe odpowiedzi: 1. dwa x, równa się, pięć %, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, x, koniec ułamka, 2. trzy x, minus, trzy, równa się, początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, 3. początek ułamka, x, mianownik, trzy, koniec ułamka, plus, trzy, równa się, siedem %, razy, dwa x, 4. x, plus, pięć, równa się, dwa x, 5. początek ułamka, x, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, cztery, równa się, x
RQHZLJV6RXGKR1
Ćwiczenie 26
Przenieś wyrażenie algebraiczne do odpowiedniego obszaru. Liczba naturalna, która jest podzielna przez 5 1. trzy n, plus, jeden, 2. cztery n, plus, dwa, 3. pięć n, 4. n, plus, dwa, 5. dwa n, 6. cztery n, plus, jeden, 7. dwa n, plus, jeden
Liczba naturalna, która przy dzieleniu przez 3 daje resztę 1 1. trzy n, plus, jeden, 2. cztery n, plus, dwa, 3. pięć n, 4. n, plus, dwa, 5. dwa n, 6. cztery n, plus, jeden, 7. dwa n, plus, jeden
Liczba naturalna podzielna przez 2 1. trzy n, plus, jeden, 2. cztery n, plus, dwa, 3. pięć n, 4. n, plus, dwa, 5. dwa n, 6. cztery n, plus, jeden, 7. dwa n, plus, jeden
Nieparzysta liczba naturalna 1. trzy n, plus, jeden, 2. cztery n, plus, dwa, 3. pięć n, 4. n, plus, dwa, 5. dwa n, 6. cztery n, plus, jeden, 7. dwa n, plus, jeden
Liczba naturalna, która przy dzieleniu przez 4 daje resztę 2 1. trzy n, plus, jeden, 2. cztery n, plus, dwa, 3. pięć n, 4. n, plus, dwa, 5. dwa n, 6. cztery n, plus, jeden, 7. dwa n, plus, jeden
R4MFGG218FBSO2
Ćwiczenie 27
Trzy kolejne liczby całkowite nieparzyste, których suma wynosi -87, to: Możliwe odpowiedzi: 1. minus, trzydzieści jeden, przecinek, minus, dwadzieścia dziewięć, przecinek, minus, dwadzieścia siedem, 2. dwadzieścia siedem, przecinek, dwadzieścia dziewięć, przecinek, trzydzieści jeden, 3. dwadzieścia osiem, przecinek, dwadzieścia dziewięć, przecinek, trzydzieści, 4. minus, trzydzieści, przecinek, minus, dwadzieścia dziewięć, przecinek, minus, dwadzieścia osiem
RVDMJQZUB6JPB2
Ćwiczenie 28
Suma czterech kolejnych liczb naturalnych podzielnych przez dwa jest równa sto sześćdziesiąt cztery. Wybierz równanie opisujące powyższą sytuację dla n, należy do, N. Uwaga: poprawne mogą być oba równania, tylko jedno z nich lub żadne. Równanie pierwsze: dwa n, plus, dwa n, plus, dwa, plus, dwa n, plus, cztery, plus, dwa n, plus, sześć, równa się, sto sześćdziesiąt cztery. Równanie drugie: osiem n, równa się, sto pięćdziesiąt dwa.
R18LDG5NU1XE42
Ćwiczenie 29
Suma trzech kolejnych liczb naturalnych niepodzielnych przez cztery jest równa sto pięćdziesiąt.
Równanie opisujące tę sytuację to: 1. cztery n, plus, jeden, plus, cztery n, plus, dwa, plus, cztery n, plus, trzy, równa się, sto pięćdziesiąt, 2. czterdzieści sześć, przecinek, pięćdziesiąt, przecinek, pięćdziesiąt cztery, 3. czterdzieści dziewięć, przecinek, pięćdziesiąt, przecinek, pięćdziesiąt jeden, 4. cztery n, minus, jeden, plus, cztery n, plus, cztery n, plus, jeden, równa się, sto pięćdziesiąt.
Te liczby to: 1. cztery n, plus, jeden, plus, cztery n, plus, dwa, plus, cztery n, plus, trzy, równa się, sto pięćdziesiąt, 2. czterdzieści sześć, przecinek, pięćdziesiąt, przecinek, pięćdziesiąt cztery, 3. czterdzieści dziewięć, przecinek, pięćdziesiąt, przecinek, pięćdziesiąt jeden, 4. cztery n, minus, jeden, plus, cztery n, plus, cztery n, plus, jeden, równa się, sto pięćdziesiąt.
RQX83DB59B4J32
Ćwiczenie 30
Znajdź trzy kolejne liczby parzyste, wiedząc że suma pierwszej i trzeciej liczby jest o 256 większa od drugiej liczby. Możliwe odpowiedzi: 1. dwieście pięćdziesiąt cztery, przecinek, dwieście pięćdziesiąt sześć, przecinek, dwieście pięćdziesiąt osiem, 2. dwieście pięćdziesiąt dwa, przecinek, dwieście pięćdziesiąt cztery, przecinek, dwieście pięćdziesiąt sześć, 3. dwieście pięćdziesiąt, przecinek, dwieście pięćdziesiąt dwa, przecinek, dwieście pięćdziesiąt cztery, 4. dwieście dwadzieścia osiem, przecinek, dwieście sześćdziesiąt, przecinek, dwieście sześćdziesiąt dwa
31
Ćwiczenie 31

Cyfra dziesiątek liczby dwucyfrowej jest dwa razy większa od cyfry jedności. Jeżeli przestawimy cyfry tej liczby to otrzymamy liczbę o 36 mniejszą od szukanej liczby. Jaka to liczba?

uzupełnij treść
31
Ćwiczenie 32

Kwadrat sumy cyfr trzycyfrowej liczby jest równy 100. Znajdź te liczbę, jeżeli cyfra dziesiątek jest dwukrotnie mniejsza niż cyfra setek i o 2 większa od cyfry jedności.

uzupełnij treść

Słownik

równania równoważne
równania równoważne

równania, które posiadają taki sam zbiór rozwiązań

Diofantos
Diofantos

grecki matematyk żyjący w III wieku n.e. w Aleksandrii

rozwiązanie równania
rozwiązanie równania

liczba, która spełnia dane równanie

wzór na drogę w ruchu jednostajnym
wzór na drogę w ruchu jednostajnym
s=v·t,

gdzie:
s – długość drogi w km,
v – prędkość poruszania sie ciała w kmh,
t – czas trwania ruchu w h

liczba parzysta
liczba parzysta

liczba postaci 2n dla dowolnego nN

liczba nieparzysta
liczba nieparzysta

liczba postaci 2n+1 dla dowolnego nN