[wł., ‘jak w kaplicy’, ‘w stylu kaplicowym’], śpiew bez akompaniamentu instrumentów, rodzaj muzyki przeznaczonej do wykonania chóralnego; powstał na gruncie muzyki kościelnej (rozkwit w XVI w.); ogólnie — muzyka chóralna bez udziału instrumentów. Można śpiewać solo a cappella.

instrument ludowy zbudowany z beczki, naciągnie tek skóry i włosia końskiego, które się pociera mokrymi rękami.

niezmienny pod względem wysokości dźwięk basowy pełniący funkcję prymitywnego akompaniamentu melodii wykonywanej w wyższym rejestrze.

honorowy tytuł nadawany szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury osobom przez wyższe uczelnie.

Folklor w przeszłości był nierozdzielnie związany z życiem wsi. Przez wieki przekaz ustny stanowił wyłączne źródło informacji o czasach minionych, tradycji, obyczajach i obrzędach. Podobne treści zawierały również pieśni, muzyka i taniec. Mieszały się w nich treści pogańskie, ludowe i chrześcijańskie. Materialnym przejawem odrębności jest strój i instrumenty ludowe

kierunek w sztuce polegający na włączaniu w tkankę dzieła artystycznego elementów kultury ludowej.

sposób łączenia i budowy akordów w utworze muzycznym; dział teorii muzyki o zasadach budowy akordów i ich następstw.

kierunek w sztuce zapoczątkowany w Paryżu w II połowie XIX w.; głównym celem artystów impresjonistów (początkowo malarzy i rzeźbiarzy) było uchwycenie ulotnych momentów; nazwa kierunku nawiązująca do tytułu obrazu Claude’a Moneta „Impresja, wschód słońca”, pochodzi z jednej z pierwszych negatywnych krytyk autorstwa Louisa Leroya.

zespół muzyczny wykonujący muzykę ludową.

Jeden z pięciu polskich tańców narodowych i jednocześnie jest najstarszym, pochodzącym z końcówki XIV wieku, był popularny wśród szlachty w całej Polsce. Krakowiak to dynamiczny i skoczny taniec w metrum parzystym (zwykle 2/4).

interwał między I a V stopniem. Przykładem może być czysta np. (c‑g); w kwintach czystych stroi się wiele instrumentów strunowych.

ogólna nazwa szeregu polskich trójmiarowych tańców ludowych z akcentami na drugą i trzecia miarę. Nazwa mazurka podobnie jak mazura są pochodnymi nazwy regionu – Mazowsza.  W etnografii muzycznej wyróżnia się tzw. rytmy mazurkowe charakterystyczne dla różnych tańców i pieśni nietanecznych. Z tego względu mazurki mogą mieć charakter mazura, oberka, kujawiaka, ksebki, odsibki, okrągłego, owczarka i innych tańców ludowych. Różnorodność takich rytmów występuje w stylizowanych mazurkach Fryderyka Chopina.

Mazurek stylizowany posiada duże zróżnicowanie tempa oraz charakteru. W okresie romantyzmu mazurki nabrały melancholijnego charakteru, co często nie pozwalało na wykorzystanie go jako muzyki nadającej się do tańca - w tego typu utworach tempo i dynamika często zmieniały się diametralnie.

nazwą Młoda Polska w muzyce określa się grupę kompozytorów działających na przełomie XIX i XX w. (K. Szymanowski, L. Różycki, G. Fitelberg, A. Szeluto oraz zbliżony do grupy Młodej Polski ok. 1906 M. Karłowicz). Łączyli się oni w nowe nurty muzyki europejskiej, nawiązali do osiągnięć neoromantyzmu muzycznego, zwłaszcza do twórczości R. Wagnera, R. Straussa oraz kompozytorów Potężnej Gromadki; kompozytorzy Młodej Polski współdziałali organizacyjnie (m.in. wspólne koncerty i publikacje utworów) do I wojny światowej.

termin określający pojawiające się na przełomie epok nowatorskie prądy w sztukach, ale także odnoszony do przemian jakie miały miejsce na przełomie XIX i XX w.

polski taniec ludowy, wyróżniający się wśród tańców 3‑miarowych o rytmach mazurkowych (kujawiak, mazur) szybkim tempem i wirowym ruchem par tancerzy.

wokalno‑instrumentalne dramatyczne dzieło sceniczne.

kierunek w literaturze i sztuce polegający na szczególnym uwypukleniu cech kultur wschodnich.

skala złożona z pięciu dźwięków, występuje (występowała) we wszystkich krajach na świecie, obecna była także w polskiej muzyce ludowej.

krótka piosenka ludowa, śpiewana na zabawach wiejskich lub w czasie obrzędów weselnych, dożynkowych itp...

pieśń religijna; powstała w średniowieczu przez podkładanie do gotowej melodii nowego tekstu; z czasem usamodzielniła się przyjmując formę stroficzną.

nieprawidłowość metro‑rytmicznego w toku utworu, wykorzystywany jako środek stylistyczny; przesunięcie naturalnego akcentu metrycznego na dźwięk nieakcentowany przez wydłużenie wartości rytmicznej nuty nieakcentowanej, charakterystyczny dla niektórych tańców np. krakowiaka.

system siedmiodźwiękowych skal majorowych (durowych) i minorowych (molowych).

porządek dźwiękowy utworu muzycznego.