R1SFLFL3PHV7O
Obraz przedstawia dwa zestawione ze sobą wnętrza. Po lewej stronie znajduje się przestrzeń z urządzeniami elektronicznymi, zapisem nutowym i wykresami dźwięku, utrzymana w chłodnych, ciemnych barwach. Po prawej stronie widoczne jest wnętrze kościoła z witrażami, świecami i krzyżem, oświetlone ciepłym światłem. Obie części łączą biegnące przez środek linie nutowe.

Od eksperymentu do sacrum: Kilar i Górecki.

Eksperyment i sacrum.
Źródło: Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia ChatGpt., domena publiczna.
bg‑pink

Ćwiczenia

R1UXD84M28KFL
Ćwiczenie 1
Zaznacz pojęcia odnoszące się do twórczości Wojciecha Kilara. Możliwe odpowiedzi: 1. neoklasycyzm, 2. aletoryzm, 3. dodekafonia, 4. sonorystyka, 5. minimal music, 6. muzyka elektroniczna, 7. spektralizm, 8. ścieżka dźwiękowa
R62HLQOMLSG37
Ćwiczenie 2
Ułóż utwory w kolejności powstawania. Elementy do uszeregowania: 1. Riff 62, 2. Sonatina na flet i fortepian, 3. Générique, 4. Sonata na róg i fortepian, 5. Kościelec 1909, 6. Oda Béla Bartók in memoriam, 7. Missa pro pace, 8. Krzesany
RXVFFVTQOVPR3
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
RJXJfxJtl7fvm1
Utwór: Wojciech Kilar, Polonez z filmu Pan Tadeusz. Polonez jest przykładem muzyki filmowej. Utwór jest stylizowanym tańcem przeznaczonym na orkiestrę. Posiada umiarkowane tempo i instrumentalną fakturę homofoniczną. Cechuje się wesołym, podniosłym charakterem.
Wojciech Kilar, Polonez z filmu „Pan Tadeusz”, AM, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D7LBVBFPR

Wojciech Kilar, Polonez z filmu „Pan Tadeusz”, AM, CC BY 3.0.

Utwór: Wojciech Kilar, Polonez z filmu Pan Tadeusz. Polonez jest przykładem muzyki filmowej. Utwór jest stylizowanym tańcem przeznaczonym na orkiestrę. Posiada umiarkowane tempo i instrumentalną fakturę homofoniczną. Cechuje się wesołym, podniosłym charakterem.

R1DWOvSqDusaT
Jak się nazywał najpopularniejszy film, do którego stworzył muzykę Wojciech Kilar.
RB7T4V8NTNGJ3
Ćwiczenie 5
Podczas lekcji wysłuchałeś fragment utworu Krzesany. Muzyka którego regionu stała się dla Kilara inspiracją podczas pisania tego utworu? Możliwe odpowiedzi: 1. Kaszuby, 2. Podhale, 3. Kujawy
R1A5OEFHZZJKS
Ćwiczenie 6
Zaznacz, w których filmach usłyszeć można muzykę Wojciecha Kilara. Możliwe odpowiedzi: 1. Pan Tadeusz, 2. Popiół i diament, 3. Dracula, 4. Rejs
R1EEQA95NKM1V
Ćwiczenie 7
III Symfonia - Symfonia pieśni żałosnych przeznaczona jest na: Możliwe odpowiedzi: 1. bas solo i orkiestrę, 2. sopran solo i orkiestrę, 3. chór mieszany i orkiestrę
R1RDSRL97BB9S
Ćwiczenie 8
Które z podanych informacji dotyczą Ad Matrem op. 29 Henryka Mikołaja Góreckiego? Możliwe odpowiedzi: 1. utwór zadedykowany matce kompozytora, 2. przeznaczony do wykonania na dwa fortepiany, 3. kompozycja wykorzystuje średniowieczną sekwencję Stabat Mater
R137Z5PBTPT1P
Ćwiczenie 9
Przyporządkuj poszczególnym utworom Henryka Mikołaja Góreckiego właściwą dla nich obsadę wykonawczą. Cztery preludia op. 1. Możliwe odpowiedzi: 1. kwartet smyczkowy, 2. 136 instrumentów, 3. fortepian, 4. chór mieszany a cappella. Scontri op. 2. Możliwe odpowiedzi: 1. kwartet smyczkowy, 2. 136 instrumentów, 3. fortepian, 4. chór mieszany a cappella. Już się zmierzcha op. 3. Możliwe odpowiedzi: 1. kwartet smyczkowy, 2. 136 instrumentów, 3. fortepian, 4. chór mieszany a cappella. Amen op. 4. Możliwe odpowiedzi: 1. kwartet smyczkowy, 2. 136 instrumentów, 3. fortepian, 4. chór mieszany a cappella.
R11DZDUN9L75N
Ćwiczenie 10
Już się zmierzcha to tytuł: Możliwe odpowiedzi: 1. pieśni na głos solowy z fortepianem Fryderyka Chopina, 2. pieśni chóralnej Wacława z Szamotuł, 3. muzyki na kwartet smyczkowy op. 62 Henryka Mikołaja Góreckiego
RRRP9URESU124
Ćwiczenie 11
Połącz w pary słowo z odpowiadającą mu definicją. Klaster. Możliwe odpowiedzi: 1. Wielodźwięk zbudowany z dźwięków sąsiadujących ze sobą lub położonych blisko siebie. 2. Totalna organizacja materiału muzycznego, porządkowanie według praw serii wielu parametrów dźwięku: wysokości, czasu trwania, dynamiki, barwy. 3. Nadrzędna rola jakości brzmieniowych, zazwyczaj osiąganych nietradycyjnymi sposobami. 4. Przestrzenne oddziaływanie muzyki dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu wykonawców. Serializm. Możliwe odpowiedzi: 1. Wielodźwięk zbudowany z dźwięków sąsiadujących ze sobą lub położonych blisko siebie. 2. Totalna organizacja materiału muzycznego, porządkowanie według praw serii wielu parametrów dźwięku: wysokości, czasu trwania, dynamiki, barwy. 3. Nadrzędna rola jakości brzmieniowych, zazwyczaj osiąganych nietradycyjnymi sposobami. 4. Przestrzenne oddziaływanie muzyki dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu wykonawców. Sonoryzm. Możliwe odpowiedzi: 1. Wielodźwięk zbudowany z dźwięków sąsiadujących ze sobą lub położonych blisko siebie. 2. Totalna organizacja materiału muzycznego, porządkowanie według praw serii wielu parametrów dźwięku: wysokości, czasu trwania, dynamiki, barwy. 3. Nadrzędna rola jakości brzmieniowych, zazwyczaj osiąganych nietradycyjnymi sposobami. 4. Przestrzenne oddziaływanie muzyki dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu wykonawców. Topofonia. Możliwe odpowiedzi: 1. Wielodźwięk zbudowany z dźwięków sąsiadujących ze sobą lub położonych blisko siebie. 2. Totalna organizacja materiału muzycznego, porządkowanie według praw serii wielu parametrów dźwięku: wysokości, czasu trwania, dynamiki, barwy. 3. Nadrzędna rola jakości brzmieniowych, zazwyczaj osiąganych nietradycyjnymi sposobami. 4. Przestrzenne oddziaływanie muzyki dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu wykonawców.
R1S6JME6G3JNF
Ćwiczenie 12
Na której uczelni muzycznej Henryk Mikołaj Górecki studiował, a później był jej rektorem? Możliwe odpowiedzi: 1. Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Warszawie. 2. Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Krakowie. 3. Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Katowicach.
R1TK7AFU877TG
Ćwiczenie 13
Połącz w pary poszczególne utwory Henryka Mikołaja Góreckiego z odpowiednimi dla nich technikami lub stylami. Pieśni o radości i rytmie. 1. totalny serializm. 2. konstruktywizm redukcyjny. 3. Witalizm. 4. Sonoryzm. Scontri. 1. totalny serializm. 2. konstruktywizm redukcyjny. 3. Witalizm. 4. Sonoryzm. III Symfonia Symfonia pieśni żałosnych. 1. totalny serializm. 2. konstruktywizm redukcyjny. 3. Witalizm. 4. Sonoryzm. Genesis. 1. totalny serializm, 2. konstruktywizm redukcyjny, 3. witalizm, 4. Sonoryzm.

Poniżej przedstawiono początkowy fragment I Kwartetu smyczkowego Już się zmierzcha Góreckiego. 

RN5LN7LN4JC6L
Czarno‑biały zapis nutowy kwartetu smyczkowego (dwie skrzypce, altówka, wiolonczela) z oznaczeniami tempa („Deciso – Marcatissimo”, „Molto Lento – Tranquillo”), dynamiki (m.in. p, pp, fff) i artykulacji; gęsta notacja na pięcioliniach, bez elementów graficznych poza standardowymi symbolami muzycznymi.
Początkowy fragment I Kwartetu smyczkowego Już się zmierzcha Góreckiego.
Źródło: cke.gov.pl, domena publiczna.

Kompozytor wykorzystał w nim (po 5‑taktowym wstępie) zapisaną poniżej melodię, stanowiącą cantus firmus czterogłosowej pieśni Wacława z Szamotuł Już się zmierzcha (stąd tytuł).

R8TV8PCH9UQAE
Fragment dawnego zapisu nutowego jednogłosowej melodii na pięciolinii z czarnymi, rombowymi nutami oraz tekstem w języku polskim zapisanym gotycką czcionką („Już się zmierzcha, nadchodzi noc…”); nad pięciolinią widoczny skrót „TEN”.
Fragment zapisu nutowego utworu Wacława z Szamotuł Już się zmierzcha.
Źródło: cke.gov.pl, domena publiczna.
R1K6XJOLLZXA9
Ćwiczenie 14.1
RFPKDLV636Z94
Ćwiczenie 14.1
R1FSVJET5SBAE
Ćwiczenie 14.2
R17FL2BTHQAJ9
Ćwiczenie 14.2
R5SBNZNC2B7OD
Ćwiczenie 14.3
Ćwiczenie 14.4

Wymień inny utwór Góreckiego zawierający cytat staropolskiej melodii.

RU7CEAU815CDV
Egzamin maturalny z historii muzyki 2015. Poziom rozszerzony. Zadanie 20.
Źródło: cke.gov.pl, domena publiczna.
W samym sednie
Słownik