Między romantyzmem, a nowoczesnością: Rachmaninow i Skriabin wobec muzycznych przemian epoki.
Dla ciekawskich
🎨 Sztuki wizualne
Skriabin- inspirował się kolorem i światłem, tworząc koncepcję synestezji‑jednoczesnego odbioru dźwięku i barwy. W jego Prometeuszu., Poemacie ognia (1910) pojawia się partia Luce (światła), w której dźwiękom przypisane są barwy zgodnie z jego autorskim kołem kolorów. To zapowiada rozwój sztuki świetlnej i multimedialnej- można go łączyć z malarstwem symbolistów takich jak: Wasilij Kandinsky czy z instalacjami świetlnymi XX. w.
Każda ze sztuk‑twierdził Kandinsky-ma swój własny język, to znaczy sobie właściwe środki. /.../ Dlatego to środki używane przez każdą sztukę widziane od zewnątrz są kompletnie różne: dźwięki, kolory, słowa. W ostatecznej instancji i widziane od wewnątrz środki te są absolutnie podobne: cel ostateczny niweluje różnice zewnętrzne i odsłania wspólnotę wewnętrzną. Ten cel ostateczny (poznanie) osiąga się wprawiając w stan wibracji duszę ludzką”.
Źródło: W. Kandinsky, O kompozycji scenicznej /w:/ Almanach Błękitnego Jeźdźca, 1912.
Zobacz film i powiedz- co sądzisz o takim postrzeganiu muzyki? Podejmij dyskusję na ten temat w gronie najbliższych na podstawie ulubionej muzyki, którą aktualnie słuchasz.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1457EULL8XP6
Film jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy muzykę można opisać. Czas trwania filmu 7 minut 29 sekund
🕍 Religia i duchowość
Skriabin - tworzył wizję muzyki jako rytuału kosmicznego, bliską sakralnym ceremoniom Wschodu; jego Misterium miało być wydarzeniem o charakterze apokaliptycznym i odrodzeniowym. Rachmaninow- w utworach takich jak Wsenoszcznoje bdienije (Nieszpory) wyraża duchowość zakorzenioną w prawosławnej tradycji chóralnej, łącząc liturgiczny spokój z głęboką emocjonalnością.
🧠 Psychologia i emocje
Rachmaninow- muzyka stanowi studium psychologii emocji, zwłaszcza melancholii, tęsknoty i lęku egzystencjalnego. Jego język dźwiękowy można analizować w kontekście psychoanalizy Freudapsychoanalizy Freuda czy badań nad emocjonalnym oddziaływaniem muzyki. Skriabin- jego twórczość odzwierciedla psychologię ekstazy i transu mistycznego, co można łączyć z późniejszymi badaniami nad percepcją i świadomością (psychologia Gestaltpsychologia Gestalt, fenomenologiafenomenologia).
Ciekawostki
Zdolnością barwnego słyszenia (synestezji)- kojarzenia dźwięków określonej wysokości lub tonacji z konkretnym kolorem - szczyciło się wielu znanych twórców. Wśród muzyków, oprócz Skriabina, byli to m.in. Franciszek Liszt, Nikołaj Rimski‑Korsakow i Olivier Messiaen, zaś wśród malarzy m.in. Wassily Kandinsky i Paul Klee. Kłopot jednak w tym, że każdy z nich widział określone dźwięki w innych barwach, dlatego każdy z nich pewnie inaczej zaprojektowałby wymyślony przez Skriabina fortepian świetlny.
Skriabin z pewnością nie był człowiekiem skromnym: swej muzyce przypisywał właściwości mesjanistyczne, sobie zaś- zdolności ponadnaturalne. Próbował nawet chodzić po wodzie!
Skriabin wyobrażał sobie Misterium jako trwający tydzień rytuał, w którym nie byłoby słuchaczy/widzów - wszyscy mieli być uczestnikami. Dzieło miało spowodować apokalipsę i koniec czasu, a świat i ludzkość miałyby odrodzić się w formie niematerialnej.
Biblioteka muzyczna
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Rachmaninow, Preludium cis‑moll op. 3 nr 2. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Rachmaninow, Etiuda es‑moll op. 33 nr 6. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Rachmaninow, Wokaliza. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Preludium op. 11 nr 1 w wykonaniu kompozytora, Moskwa 1910. Wykonawca: A. Skriabin. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Mazurek Op. 40, No. 2 w wykonaniu kompozytora, Moskwa 1910. Wykonawca: A. Skriabin. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór muzyczny: Etiuda dis‑moll, op. 8 nr 12. Wykonawca: A. Skriabin. Kompozycja posiada wolne tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D732VRO5K
Utwór przedstawiający skalę mistyczną. Kompozycja posiada wolne tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.