Wojna totalna
Strzały w Sarajewie. Wybuch wojny
Od połowy XIX w. Turcja traciła wpływy na Półwyspie Bałkańskim. Do głosu dochodziły coraz liczniejsze słowiańskie ruchy narodowowyzwoleńcze. Ponadto słabość imperium osmańskiego spowodowała, że do walki o wpływy na Bałkanach stanęły Austro‑Węgry i Rosja. Sytuacja stawała się coraz bardziej napięta, a w bałkańskim kotle powoli zaczynało wrzeć.
Opiszesz najważniejsze konflikty polityczne i militarne poprzedzające I wojnę światową.
Wyjaśnisz, jak doszło do wybuchu I wojny światowej.
Zweryfikujesz swoją wiedzę na temat przyczyn I wojny światowej, wykonując zestaw ćwiczeń.
Mapa interaktywna
Zapoznaj się z mapami i wykonaj kolejne polecenia
Wyjaśnij, jakie znaczenie miały zmiany terytorialne, jakie zaszły wskutek wojen bałkańskich, dla sytuacji mocarstw europejskich.
Wymień i wskaż na mapie państwa należące do obu sojuszy: trójprzymierza i trójporozumienia.
Wymień państwa należące do obu sojuszy: trójprzymierza i trójporozumienia.
Przyczyny I wojny światowej
Wybuch I wojny światowej był wypadkową wielu przyczyn. W Europie i na świecie istniały liczne punkty zapalne. Konflikt spowodowało nawarstwienie się antagonizmów pomiędzy mocarstwami. Przedmiotem zatargu niemiecko- francuskiego były Alzacja i Lotaryngia. Austria i Rosja rywalizowały o wpływy na Bałkanach i Bliskim Wschodzie. Włączenie się Niemiec – nieco spóźnione – do współzawodnictwa kolonialnego wywołało niepokój Anglii oraz Rosji o posiadłości zamorskie. Całości dopełniały zatargi państwa habsburskiego z Włochami i Serbią. Rywalizowali ze sobą także przyszli sojusznicy: Anglia w Afryce Północnej z Francją, a w Azji z Rosją. Bezpośrednim powodem wybuchu I wojny światowej stał się konflikt w Bośni i Hercegowinie, w 1908 r. anektowanej po 30 latach okupacji przez Austro‑Węgry.
Zamach w Sarajewie
W dniu 28 czerwca 1914 r. w Sarajewie bośniacki Serb Gavrilo Princip zastrzelił następcę tronu Austro‑Węgier arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego małżonkę Zofię, przebywających z wizytą w stolicy Bośni.
Zamachowcy należeli do organizacji Młoda Bośnia, dążącej do wyzwolenia południowosłowiańskich terytoriów Austro‑Węgier oraz połączenia ich z Serbią. Działali z inspiracji serbskiego wywiadu wojskowego i choć władze austriackie nie zdołały udowodnić swych podejrzeń, morderstwo to wykorzystano jako pretekst do ataku na Serbię.
Wybuch wojny
Obejrzyj animację „Wybuch I wojny światowej” i wykonaj polecenia
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RSJANGFHCXJLO
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Wybuch pierwszej wojny światowej.
Wyjaśnij, w jaki sposób lokalny konflikt między Austro‑Węgrami a Serbią przerodził się w wojnę światową.
Wyjaśnij, dlaczego Wielka Brytania przystąpiła do wojny przeciw Niemcom.
Wyjaśnij, jakie znaczenie miał plan Schlieffena dla rozpoczęcia działań wojennych w 1914 roku.
Plan Schlieffena
W 1905 r. szef niemieckiego sztabu generalnego Alfred von Schlieffen opracował plan strategiczny na wypadek wojny na dwa fronty. Słusznie zakładając wolniejsze tempo mobilizacji armii rosyjskiej, uznał za konieczne skierowanie 7/8 sił niemieckich przeciw armii francuskiej. Według tego planu wojska niemieckie miały obejść ufortyfikowaną granicę francusko‑niemiecką przez terytorium neutralnej Belgii, oskrzydlając wojska francuskie, a następnie je otoczyć i rozbić. Po szybkim zwycięstwie na zachodzie żołnierze niemieccy mieli zostać przetransportowani na wschód, by stawić czoła armii rosyjskiej, która − jak szacowali pruscy sztabowcy − właśnie wtedy zakończyłaby mobilizację.
Trenuj i ćwicz
Zapoznaj się z zamieszczoną poniżej ilustracją z końca XIX w. przedstawiającą francuskie dzieci w czasie lekcji w szkole, a następnie wskaż element, który świadczy o prowojennych nastrojach w społeczeństwie francuskim tego okresu. Swój wybór uzasadnij.
Zapoznaj się z zamieszczoną poniżej ilustracją z końca XIX w. przedstawiającą francuskie dzieci w czasie lekcji w szkole, a następnie podaj element, który świadczy o prowojennych nastrojach w społeczeństwie francuskim tego okresu. Swój wybór uzasadnij.
Wskaż, z jakiego roku może pochodzić przedstawiona poniżej mapa. Uzasadnij swój wybór.
Zapoznaj się z przedstawioną poniżej mapą i zastanów się, z którego roku może pochodzić. Następnie zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór.
Przedstaw genezę i skutki wojen bałkańskich.
Przeanalizuj mapę, a następnie wybierz odpowiedni tytuł do niej. Zwróć uwagę, czy Turcja zajmuje jeszcze terytoria w Europie; przypomnij sobie, kiedy je straciła.
Zapoznaj się z fotografią i wykonaj polecenie.
Słownik
(z łac. annexio – przyłączenie) przyłączenie przez jedno państwo całości lub części terytorium drugiego państwa; aneksja Austrii zwana jest z niemieckiego Anschluss
wzajemna niechęć lub wrogość, wynikające ze sprzeczności interesów lub różnicy poglądów
(definicja na podstawie słownika PWN)
(fr. entente - porozumienia) sojusz między Wielką Brytanią a Francją (1904 r.) oraz Rosją (1907 r.) , który określał strony biorące udział w I wojnie światowej
serb. Mlada Bosna, tajna rewolucyjna organizacja młodzieży bośniackiej działająca przed I wojną światową;
(definicja na podstawie słownika PWN)
(z łac. ultimus – ostatni, ostateczny) w stosunkach międzynarodowych: oświadczenie władz skierowane do władz innego państwa, zawierające groźbę użycia siły
konflikt zbrojny pomiędzy Ligą Bałkańską, czyli sojuszem państw bałkańskich (Bułgaria, Czarnogóra, Grecja, Serbia), a Turcją, trwający od 8 października 1912 r. do 30 maja 1913 r., zakończony traktatem w Londynie; na jego mocy Turcja utraciła ziemie powyżej linii łączącej miasto Enez nad Morzem Egejskim i miasto Midye nad Morzem Czarnym. Serbia zajęła część Macedonii i wraz z Czarnogórą podzieliła ziemie Sandżaku Nowopazarskiego. Część Macedonii otrzymały także Bułgaria i Grecja, która uzyskała również kontrolę nad Kretą i zachodnią Tracją. W trakcie trwania I wojny bałkańskiej, 28 listopada 1912 r., proklamowała niepodległość Albania, wspierana przez Austro‑Węgry i Włochy, jakkolwiek dopiero w lipcu 1913 r. konferencja ambasadorów przyznała Albanii niepodległość pod nadzorem mocarstw
konflikt zbrojny pomiędzy Bułgarią a Serbią i jej sojusznikami: Grecją, Czarnogórą, Rumunią oraz Imperium Osmańskim, trwający od 29 czerwca do 10 sierpnia 1913 roku. Powodem wybuchu wojny były spory państw należących do Ligi Bałkańskiej, dotyczące podziału zdobytych przez nie terytoriów w I wojnie bałkańskiej. Formalnie do konfliktu doprowadził car bułgarski Ferdynand I, który zerwał pertraktacje pokojowe z Serbią w sprawie podziału Macedonii. Bułgarzy zaatakowali Greków i Serbów, po czym po stronie tych ostatnich opowiedziała się reszta państw bałkańskich oraz Turcja, która liczyła na odzyskanie chociaż części utraconych wcześniej ziem. Wobec kolejnych porażek Bułgarzy w krótkim czasie poprosili o pokój. Traktat w Bukareszcie przyznał południową Dobrudżę Rumunii, dotychczasową Macedonię bułgarską Serbii, zatwierdził przynależność Macedonii Zachodniej i Centralnej do Grecji oraz przyłączył do niej Macedonię Wschodnią. Na mocy osobnego pokoju z Turcją Bułgaria utraciła na jej rzecz zajęte w I wojnie bałkańskiej obszary Tracji Wschodniej, w tym Adrianopol.