R1R2DQK95LKLQ
Futurystyczny obraz przedstawiający uporządkowane zbiory informacji jako wykres kolumnowy i siatkę punktów w przestrzeni.

I_R_W08_M12 Analiza dużych zbiorów danych cz. II

Źródło: Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia Leonardo.ai. Opublikowana na licencji CC0 (Public Domain).

Grupowanie danych w tabelach przestawnych

W tabeli przestawnej część informacji jest automatycznie rozpoznawana przez arkusz kalkulacyjny, przez co łatwo możemy wyciągnąć potrzebne informacje, np. data – za pomocą polecenia Grupuj łatwo możemy wyróżnić miesiące, kwartały czy lata, których szukamy. Co jednak w przypadku, gdy tabela przestawna zawiera wartości, których program nie jest w stanie pogrupować automatycznie? W takim wypadku możemy ręcznie łączyć elementy znajdujące się w tabeli przestawnej w grupy, co zdecydowanie ułatwi pracę.

Przeanalizujmy poniższy arkusz z przykładowymi danymi:

R1CJRO6B9QM1Q
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Załóżmy, że jest to fragment zestawienia zawierającego ilości i wartości zamówień towarów z hurtowni, w podziale na uogólnione obszary geograficzne kraju w ciągu roku. W kolumnie Miasto znajduje się nazwa miasta, a w kolumnie Obszar znajduje się część miasta, do jakiej ma zostać dostarczony towar.

tabeli przestawnejtabela przestawnatabeli przestawnej chcemy przedstawić dla każdego miasta liczbę oraz wartość zamówień dla każdego obszaru. Miasta Gdynia oraz Wrocław nadzorowane są przez pracownika o nazwisku Kowalski, a miasta Warszawa oraz Kraków przez pracownika o nazwisku Nowak. Chcemy, aby te informacje znalazły się w tabeli.

Pobierz dane:

R1GzFFnviQ9li

Przycisk do pobrania plików z przykładowymi danymi. Jeden plik w formacie ODS, drugi plik w formacie XLSX.

Plik ZIP o rozmiarze 10.20 KB w języku polskim

Przeanalizuj przykładowe rozwiązanie problemu w arkuszu kalkulacyjnym:

Microsoft Excel

Zbudujmy tabelę przestawną w następujący sposób:

  1. Kliknijmy dowolną komórkę obszaru danych i na karcie Wstawianie, w grupie poleceń Tabele, kliknijmy przycisk Tabela przestawna.

R1TS8QVOD4FC3
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Po sprawdzeniu poprawnego rozpoznania obszaru danych w wyświetlonym oknie dialogowym pozostawmy domyślne opcje bez zmian i wybierzmy przycisk OK.

RFX9AMQM5HQ7B
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Kliknijmy element Miasto i przesuńmy go na pole Wiersze w menu Pola tabeli przestawnej.

RQL8L3QAJNGQ9
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Obszar przeciągnijmy na pole Kolumny.

R1NV5XBTQDGXL
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Ilość przeciągnijmy na pole Wartości.

RUGKE2VHH3Q71
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Wartość przeciągnijmy i upuśćmy na ten sam obszar tabeli, w którym umieściliśmy element Ilość.

RF97JA2AVZRHN
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Utworzony element sigma Wartości przeciągnijmy z pola Kolumny do Wiersze.

R79NUURXN3VTQ
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RFR2BUPZK4V17
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbudowana w ten sposób tabela przestawna nie spełnia jednak naszych oczekiwań. Chcielibyśmy zgrupowaćgrupowaniezgrupować dane dla miast Wrocław i Gdynia, gdyż będą one opracowywane przez tę samą grupę pracowników, nadzorowaną przez pana Kowalskiego.

Aby to wykonać:

  1. Zaznaczmy, przy wciśniętym klawiszu [Ctrl], komórki obejmujące nazwy miast, które chcemy zgrupować, czyli A5 oraz A14.

R11HVEH86HO45
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Kliknijmy prawym przyciskiem myszy w obszarze zaznaczenia i z menu kontekstowego myszy wybierzmy polecenie Grupuj.

R19U7R6SC8G2P
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Operację powtórzmy dla miast Kraków i Warszawa.

  2. Jeśli utworzyły się nam dla tej grupy sumy częściowe, to ukryjmy je, ponieważ w tym przypadku pogarszają czytelność tabeli przestawnej. Naciśnijmy prawym przyciskiem myszy na jedną z sum częściowych i odznaczmy opcję Suma częściowa Miasto2.

RX8XRQF78XQJV
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa1 na nazwisko nadzorującego, czyli Kowalski.

R194BENL6HPXF
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa2 na nazwisko nadzorującego, czyli Nowak.

R1VTJ1924BA6V
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zaznaczmy komórkę A5 i ze wstążki wybierzmy Analiza tabeli przestawnej. W obszarze Aktywne pole zmieńmy nazwę pola Miasto2 na Pracownik.

RFK7GMR1U4CG5
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R411KAPNN92NM
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tym samym pierwotny układ tabeli przestawnej został zmodyfikowany. Jeśli chcemy wyświetlić w tabeli tylko elementy dotyczące grupy obsługiwanej przez pracownika o nazwisku Kowalski, rozwińmy pole listy z komórki A4 i zostawmy zaznaczenie tylko przy opcji Kowalski.

R12CR3T9J3258
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1CKL8FFJB75C
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

2

LibreOffice Calc

Zbudujmy tabelę przestawną w następujący sposób:

  1. Kliknijmy dowolną komórkę obszaru danych i z menu głównego wybierzmy Wstaw, a następnie Tabela przestawna.

R1T665J5SADH7
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Po sprawdzeniu poprawnego rozpoznania obszaru danych w wyświetlonym oknie dialogowym pozostawmy domyślne opcje bez zmian i wybierzmy przycisk OK.

R835MDHT2F8VD
LibreOffice Calc
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. W oknie Układ tabeli przestawnej kliknijmy element Miasto i przesuńmy go na obszar Pola wierszy.

RE2XFC4RUULG5
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Obszar przeciągnijmy na obszar Pola kolumn.

R7PKBPBMC98ZX
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Ilość przeciągnijmy na obszar Pola danych.

R1T528RF23POM
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Wartość przeciągnijmy i upuśćmy na ten sam obszar tabeli, w którym umieściliśmy element Ilość.

RX6PU16VJMQRS
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Przenieśmy element Dane z obszaru Pola kolumn do Pola wierszy.

R1C4HUE76BBO2
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1UQ3575XOVAN
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tak prezentuje się stworzona przez nas tabela przestawna:

R1GMOQAO7MQ12
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbudowana w ten sposób tabela przestawna nie spełnia jednak naszych oczekiwań. Chcielibyśmy zgrupowaćgrupowaniezgrupować dane dla miast Wrocław i Gdynia, gdyż będą one opracowywane przez tę samą grupę pracowników, nadzorowaną przez pana Kowalskiego.

Aby to wykonać:

  1. Zaznaczmy, przy wciśniętym klawiszu [Ctrl], komórki obejmujące nazwy miast, które chcemy zgrupować, czyli A3 oraz A9.

R1RZ3BN3JCVJ6
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Z menu głównego wybieramy Dane, następnie Grupa i konspekt... i z rozwiniętej listy wybieramy Grupuj. Możemy też zamiennie użyć klawisza [F12].

R12HXSZO24O38
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Operację powtórzmy dla miast Kraków i Warszawa. Po stworzeniu grup, pamiętajmy o ponownym przeniesieniu pola Dane do obszaru Pola wierszy.

  2. Zmieńmy domyślny opis Grupuj1 na nazwisko nadzorującego, czyli Kowalski.

R1MC577TZP2M8
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa2 na nazwisko nadzorującego, czyli Nowak.

RJS1RVODX8PGF
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zaznaczmy komórkę A2 i w pasku formuły zmieńmy nazwę pola Miasto2 na Pracownik.

R1EO92DQK8QF6
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tym samym pierwotny układ tabeli przestawnej został zmodyfikowany. Jeśli chcemy wyświetlić w tabeli tylko elementy dotyczące grupy obsługiwanej przez pracownika o nazwisku Kowalski, rozwińmy pole listy z komórki A2 i zostawmy zaznaczenie tylko przy opcji Kowalski.

R1AMR3VCEFBUJ
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1DZ62CKV7ODC
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Słownik

grupowanie
grupowanie

łączenie danych w grupy wyróżniające się określoną cechą

tabela przestawna
tabela przestawna

zaawansowane narzędzie do tworzenia podsumowań, pozwalające wyświetlać porównania, wzorce i trendy wynikające z danych