Grafika przedstawia pracownie komputerową, w której grupa około dziesięciu uczniów rozwiązuje zadania.
Grafika przedstawia pracownie komputerową, w której grupa około dziesięciu uczniów rozwiązuje zadania.
I_R_W08_M19 Arkusz kalkulacyjny na maturze
Obraz wygenerowany przez Canva.ai
Źródło: domena publiczna.
Już wiesz
jak konstruować plan rozwiązania zadań maturalnych w arkuszu kalkulacyjnym;
jak łączyć ze sobą funkcje z różnych kategorii;
w jaki sposób wykonać symulację w arkusz kalkulacyjnym;
jak zapisywać rozwiązanie i wyniki zadań maturalnych.
Teraz czas na sprawdzenie wiadomości i umiejętności w praktyce.
Ćwiczenie 1
Dysponujesz poniższym zestawieniem wyników sprzedaży poszczególnych oddziałów pewnej spółki za pierwsze trzy kwartały roku.
RF4FQOUNSSOFR
Ilustracja przedstawia arkusz. Ma kolumny od A do E oraz wiersze od 1 do 7. W komórce A1 jest tytuł Oddział, w komórce B1 pierwszy kwartał 2022, w komórce C1 drugi kwartał 2022, w komórce D1 trzeci kwartał 2022, w komórce E1 wzrost wartości sprzedaży (TAK/NIE). W komórkach kolumny A są nazwy miejscowości. Kolejno: Gdańsk, Poznań, Warszawa, Kraków, Katowice, Wrocław. W komórkach kolumn B, C oraz D są kwoty. Komórki kolumny E są puste.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Chcąc wyznaczyć oddziały, które zanotowały w każdym kwartale wzrost sprzedaży w stosunku do poprzedniego kwartału, możesz skorzystać z formuły:
ReQ8fWthP2ubv
RhkjfqkdGaUoA
Ćwiczenie 2
Oceń prawdziwość zdań.
Oceń prawdziwość zdań.
Ćwiczenie 3
Posiadając poniższe dane na temat wysokości temperatury powietrza oraz wielkości opadów w poszczególnych dniach, wprowadź w poniższe pole formułę, która policzy, ile razy występował dzień o temperaturze powietrza większej lub równej 20 stopni i jednocześnie o opadzie mniejszym niż 5 mm.
RA9L4F1XT16MN
Ilustracja przedstawia arkusz. Ma trzy kolumny od A do C oraz 15 wierszy. W komórce A1 jest napis Dzien, w B1 Temperatura, w C1 Opad. Obok nazw kolumn są strzałki skierowane w dół. W komórkach kolumny A są liczby w kolejności od 1 do 14. W komórkach kolumny B są kolejno wartości temperatury: A2 19, A3 22, A4 23,6, A5 23,6, A6 22,3, A7 20,4, A8 18,9, A9 18,5, A10 19,5, A11 21,8, A12 24,8, A13 27,7, A14 29,5, A15 29,8. W komórkach kolumny C są wartości liczbowe. W C2 zero, w C3 1, w C4 i C5 po 4, w C6 10, w C7 8, w C8 10, w C9 11, w C10 14, w C11 15, w C12 3, w C13 23, w C14 17, w C15 15.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1FC64QD565R2
Poprawnie stworzona formuła może wyglądać następująco:
Linia 1. znak równości LICZ kropka WARUNKI otwórz nawias okrągły B2 dwukropek B15 średnik cudzysłów zamknij nawias ostrokątny znak równości 20 cudzysłów średnik C2 dwukropek C15 średnik cudzysłów otwórz nawias ostrokątny 5 cudzysłów zamknij nawias okrągły.
=LICZ.WARUNKI(B2:B15;">=20";C2:C15;"<5")
Ćwiczenie 4
Poniższe zestawienie przedstawia, ile razy dany klient kupował w małym sklepie spożywczym. Wstaw w formułę argumenty w odpowiedniej kolejności. Formuła zwrócić ma imię klienta, który w miesiącu lipcu najczęściej robił zakupy.
Ilustracja przedstawia arkusz z danymi. Dane dotyczą liczby wizyt w sklepie. Kolumna A ma tytuł Klient, B styczeń, C luty, D marzec, E kwiecień, F maj, G czerwiec, H lipiec, I sierpień, J wrzesień, K październik, L listopad, M grudzień. Arkusz ma 20 wierszy. W komórkach kolumny A podano imiona klientów. W pozostałych komórkach dotyczących miesięcy są liczby.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R12wL8X5MKQ9V
Ćwiczenie 5
Poniższa tabela przedstawia wysokość prowizji, jaką otrzymują sprzedawcy w zależności od poziomu zrealizowanej sprzedaży.
R1TQFSV46XZRG
Ilustracja przedstawia arkusz. W komórce B1 napis Tabela prowizji, w B2 Ilość sprzedanych towarów, w B3 % prowizji, w B7 Ilość sprzedanych towarów, w B8 Wynagrodzenie. W komórkach są dane: C2 0, C3 zero procent, D2 jeden, D3 2 procent, E2 dwa, E3 5 procent, F2 trzy, F3 10 procent, G2 cztery, G3 20 procent, H2 5, H3 30 procent. Komórki C7 i C8 są zielone.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Stwórz formułę, dzięki której po wpisaniu danych w polu Ilość sprzedanych towarów w polu Wynagrodzenie zwracana będzie kwota należna sprzedawcy przy założeniu, że na jego wynagrodzenie składa się stała podstawa w wysokości 5 000 zł oraz należna prowizja. Zakładamy dodatkowo, że jeżeli pracownik sprzedał więcej niż 5 towarów, to prowizja nadal wynosi 30%.
Formuła wprowadzona do komórki C8 może wyglądać następująco:
Linia 1. znak równości WYSZUKAJ kropka POZIOMO otwórz nawias okrągły C7 średnik C2 dwukropek H3 średnik 2 średnik 1 zamknij nawias okrągły asterysk 5000 plus 5000.
=WYSZUKAJ.POZIOMO(C7;C2:H3;2;1)*5000+5000
Tak prezentują się wyniki formuły po wprowadzeniu kolejnych iloścu sprzedanych towarów:
R8kRDi4AnuvWv
Ilustracja przedstawia siedem kolumn i dwa wiersze. W kolejnych wierszach napisy: Ilość sprzedanych towarów, Wynagrodzenie. Kolejno są dane w komórkach: 0, 5000; 1, 5100; 2, 5250; 3, 5500; 4, 6000; 5, 6500.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Zadania od 6 do 8 należy rozwiązywać w oparciu o polecenia, które zostały sformułowane przez CKE w zadaniu nr 5 części II matury rozszerzonej z roku 2021.
Centralna Komisja Edukacyjna - dane do zadania 5. (plik wodociagi.txt)
Źródło: licencja: CC BY-SA 4.0.
Plik TXT o rozmiarze 387.64 KB w języku polskim
Treść zadania:
Wodociągi miejskie zamierzają wykonać analizę zużycia wody. W tym celu zgromadziły dane o poborze wody przez wszystkich swoich klientów za rok 2019. Dane są zapisane w pliku wodociagi.txt. Pierwszy wiersz pliku jest wierszem nagłówkowym, a dane rozdzielono średnikami. W każdym wierszu zapisano informacje dotyczące gospodarstwa domowego jednego klienta: dziesięcioznakowy kod klienta oraz 12 liczb całkowitych oznaczających ilości zużytej wody w mIndeks górny 33 przez kolejnych 12 miesięcy (od stycznia do grudnia). Kod klienta składa się z pięciocyfrowego numeru klienta, dwucyfrowej liczby oznaczającej liczbę osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz trzyliterowego kodu dzielnicy miasta. Każdy kod jest unikatowy.
Fragment pliku wodociagi.txt:
Linia 1. KodKlienta średnik I średnik II średnik III średnik IV średnik V średnik VI średnik VII średnik VIII średnik IX średnik X średnik XI średnik XII.
Linia 2. 0000103WIL średnik 6 średnik 6 średnik 6 średnik 9 średnik 6 średnik 15 średnik 12 średnik 12 średnik 12 średnik 6 średnik 9 średnik 6.
Linia 3. 0000403BEM średnik 6 średnik 3 średnik 9 średnik 9 średnik 12 średnik 15 średnik 15 średnik 15 średnik 9 średnik 6 średnik 3 średnik 9.
Korzystając z powyższych danych oraz dostępnych narzędzi informatycznych, wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki5.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.
Do oceny oddajesz:
plik tekstowy wyniki5.txt, zawierający odpowiedzi do zadań.
plik(-i) zawierający(-e) komputerową realizację Twoich rozwiązań (uwaga: brak tych plików jest równoznaczny z brakiem rozwiązania zadania).
Ćwiczenie 6
Dla każdej dzielnicy oblicz zużycie wody w każdym miesiącu łącznie przez wszystkich mieszkańców tej dzielnicy. Podaj maksymalne miesięczne zużycie wody w każdej z dzielnic.
Do komórki N2 wprowadź formułę:
Linia 1. znak równości PRAWY otwórz nawias okrągły A2 średnik 3 zamknij nawias okrągły.
=PRAWY(A2;3)
Następnie skopiuj ją do pozostałych komórek w kolumnie. Zastosuj zaawansowany filtr na wartościach w kolumnie N, wstawiając do np. komórki P2 tylko unikatowe rekordy. W komórce Q2 wprowadź formułę:
Linia 1. znak równości SUMA kropka JEŻELI otwórz nawias okrągły $N$2 dwukropek $N$9901 średnik $P2 średnik B$2 dwukropek B$9901 zamknij nawias okrągły.
=SUMA.JEŻELI($N$2:$N$9901;$P2;B$2:B$9901)
Formułę skopiuj do komórek z zakresu Q2:AB19. Dzięki temu w kolejnych kolumnach otrzymasz ilość zużytej wody przez wszystkich mieszkańców danej dzielnicy w kolejnych miesiącach.
Do komórki AC2 wprowadź formułę:
Linia 1. znak równości MAX otwórz nawias okrągły Q2 dwukropek AB2 zamknij nawias okrągły.
=MAX(Q2:AB2)
Następnie kopiuj ją do pozostałych komórek w kolumnie. Dzięki temu otrzymasz następującą odpowiedź:
R1PBX9UB83HBL
Ilustracja przedstawia tabelę. Na górze kolumny znajdującej się po lewej stronie jest napis Dzielnica, przylega do niej kolumna o nazwie Maksimum. Kolejno od góry: BEM 8108, BIA 9274, BIE 8475, MOK 8452, OCH 8861, PRA 8575, REM 8873, SRO 8776, TAR 9120, URU 8960, URY 7519, WAW 8699, WES 9050, WIL 8284, WLO 9966, WOL 9117, ZOL 9417.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 4.0.
Ćwiczenie 7
Utwórz zestawienie zawierające pięciocyfrowe numery 10 klientów, którzy w ciągu roku zużyli w swoim gospodarstwie domowym średnio najwięcej wody na jedną osobę, oraz ich średnie zużycie wody na jedną osobę. Średnioroczne zużycie wody na jedną osobę zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku. Zestawienie, zawierające numery klientów i średnie zużycie wody na jedną osobę, uporządkuj nierosnąco według średniej.
Wyodrębnij liczbę osób w gospodarstwie domowym poprzez wydobycie z numeru klienta cyfr od 6 do 7. Uczyń to zagnieżdżając formułę =FRAGMENT.TEKSTU w formule =WARTOŚĆ (aby wydobyte cyfry system mógł traktować jako liczby). Zsumuj zużycie roczne dla każdego klienta, a następnie podziel przez uzyskaną wcześniej liczbę osób w gospodarstwie domowym. Następnie posortuj rekordy ze względu na wynik malejąco i oddziel pierwszych 10 numerów klienta.
R3DM7JEN1TEK5
Ilustracja przedstawia tabelę. Kolumna pierwsza dotyczy Nr klienta, druga Średniego zużycia na osobę. Nr klienta 07935, średnie zużycie na osobę 41,33, następnie 05080 - 40,00, 00645 - 39,75, 08090 - 39,50, 05738 - 39,33, 08349 - 39,20, 08850 - 39,00, 02202 - 38,25, 09468 - 27,75, 06866 - 36,75.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 4.0.
Ćwiczenie 8
Dział inwestycji analizuje konieczność modernizacji sieci wodociągowej na podstawie danych za rok 2019. Jako podstawę obliczeń bierze sumaryczne zużycie wody w każdym z 12 miesięcy. Inżynierowie założyli, że sumaryczne miesięczne zużycie wody będzie rosło o 1% rok do roku każdego miesiąca (w mIndeks górny 33 z zaokrągleniem w górę do najbliższej liczby całkowitej).
Przykład:
jeśli w styczniu 2019 roku sumaryczne zużycie wody w mieście wyniosło 53 545 mIndeks górny 33, to w styczniu 2020 przewidywane zużycie wyniesie 54 081 mIndeks górny 33.
Uwaga: dla danych z zadania przewidywane zużycie wody w maju 2025 roku wyniesie 90 898 mIndeks górny 33.
Obecnie maksymalny miesięczny przepływ (wydajność sieci) wynosi 160 000 mIndeks górny 33. Podaj rok i miesiąc, w którym pierwszy raz zabraknie wody w mieście (przewidywane zużycie będzie większe niż maksymalny przepływ sieci).
Sporządź zestawienie obrazujące przewidywane zużycie wody w każdym z kolejnych miesięcy od stycznia 2020 roku do grudnia 2030 roku.
Do komórki np. P1 wprowadź formułę:
Linia 1. znak równości SUMA otwórz nawias okrągły B2 dwukropek B9901 zamknij nawias okrągły.
=SUMA(B2:B9901)
Następnie skopiuj ją do pozostałych komórek w zakresie P2:AA2. Otrzymasz dzięki temu ilość zużytej wody przez wszystkie dzielnice w kolejnych miesiącach. Aby łatwiej było odczytać wyniki końcowe do wiersza pierwszego wpisz oznaczenia miesięcy, a w kolumnie O oznaczenie roku od 2019 do 2030.
Do komórki P3 wprowadź formułę:
Linia 1. znak równości ZAOKR kropka GÓRA otwórz nawias okrągły P2 plus otwórz nawias okrągły P2 asterysk 1 procent zamknij nawias okrągły średnik 0 zamknij nawias okrągły.
=ZAOKR.GÓRA(P2+(P2*1%);0)
Po skopiowaniu formuły z komórki P3 do pozostałych komórek z zakresu P3:AA13 otrzymamy następującą odpowiedź:
R1HFHS8CHSHMA
Ilustracja przedstawia tabelę. Pierwsza kolumna to Rok, kolejne to miesiące od stycznia do grudnia. W kolumnie rok w kolejnych wierszach podano lata od 2020 do 2030. W pozostałych wierszach poniżej miesięcy są dane liczbowe.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Jak widzimy po raz pierwszy wody zabraknie w lipcu 2026 roku.
