Grafika przedstawia pracownie komputerową, w której grupa około dziesięciu uczniów rozwiązuje zadania.
Grafika przedstawia pracownie komputerową, w której grupa około dziesięciu uczniów rozwiązuje zadania.
I_R_W08_M19 Arkusz kalkulacyjny na maturze
Obraz wygenerowany przez Canva.ai
Źródło: domena publiczna.
Tym razem pokażemy, w jaki sposób wykorzystać arkusz kalkulacyjny jako bazę danych. Do tego celu wykorzystamy zadanie nr 5. Fanka opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną, pochodzące z arkusza maturalnego - maj 2017, poziom rozszerzony, część II.
Zadanie 5. Fanka
Gosia mieszka w Kucykowie i jest fanką lokalnej kobiecej drużyny piłki nożnej Galop Kucykowo. Gosia zbiera informacje o wszystkich wynikach oficjalnych meczów tej drużyny. Informacje te zapisuje w plikach: druzyny.txt, sedziowie.txt, wyniki.txt. Pierwszy wiersz w każdym z plików jest wierszem nagłówkowym. Dane w każdym wierszu oddzielone są znakiem tabulacji. W pliku druzyny.txt każdy wiersz danych zawiera informacje o drużynie przeciwnej:
Id_druzyny – identyfikator drużyny, liczba z zakresu od 1 do 100
Nazwa – nazwa drużyny, tekst o maksymalnej długości 30 znaków
Miasto – miasto pochodzenia drużyny, tekst o maksymalnej długości 30 znaków
Przykład:
1 Srebrne Pumy Olsztyn 13 Szybkie Mewy Bydgoszcz
W pliku sedziowie.txt każdy wiersz danych zawiera informacje o jednym sędzi:
Nr_licencji – numer licencji, tekst o długości 6 znaków
Imie – imię sędziego, tekst o maksymalnej długości 20 znaków
Nazwisko – nazwisko sędziego, tekst o maksymalnej długości 50 znaków
Przykład:
KJ9494 Anna Adamczyk KI2449 Weronika Mazur
W pliku wyniki.txt każdy wiersz danych zawiera informacje o wynikach jednego meczu rozegranego przez drużynę Galop Kucykowo:
Data_meczu – data rozegrania meczu w formacie rrrr‑mm‑dd
Rodzaj_meczu – rodzaj meczu (T – towarzyski, L – ligowy, P – pucharowy, jeden znak)
Gdzie – miejsce rozegrania meczu (W – wyjazdowy, D – u siebie, jeden znak)
Id_druzyny – identyfikator drużyny przeciwnej, liczba z zakresu od 1 do 100
Nr_licencji – numer licencji sędziego meczu, tekst o długości 6 znaków
Bramki_zdobyte – bramki zdobyte przez Galop Kucykowo, liczba z zakresu od 0 do 20
Bramki_stracone – bramki stracone przez Galop Kucykowo, liczba z zakresu od 0 do 20
Przykład:
2002‑01‑01 L W 5 DM2649 3 0 2002‑01‑03 L D 60 KJ9494 0 1
Wykorzystaj dostępne narzędzia informatyczne oraz dane zawarte w plikach druzyny.txt, sedziowie.txt i wyniki.txt i wykonaj poniższe zadania. Odpowiedzi poprzedzone numerami zadań zapisz w pliku wyniki5.txt.
Pobierz dane do zadania:
ReUWL451xuM3C
Przycisk do pobrania pliku ZIP z danymi do samouczka.
Rozwiązywanie zadania rozpocznij od zaimportowania danych z trzech plików.
Polecenie 1
Znajdź odpowiedzi na postawione pytania w zadaniu 5.1. Do rozwiązania wykorzystaj arkusz kalkulacyjny. Pamiętaj, że do każdego wyniku należy dołączyć plik zawierający komputerową realizację rozwiązania. Porównaj swoje rozwiązanie z tym przestawionym na filmie.
Ważne!
W filmie, poprzez „poprawne pochodzenie pliku” rozumiemy zestaw znaków, z których składa się plik txt.
Microsoft Excel
R14THLE73RDK6
Film nawiązujący do treści importowania danych do arkusza Excel.
Film nawiązujący do treści importowania danych do arkusza Excel.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Film nawiązujący do treści importowania danych do arkusza LibreOffice Calc.
Zadanie 5.1
a) Podaj, ile towarzyskich, ile ligowych oraz ile pucharowych meczów rozegrała drużyna Galop Kucykowo z drużynami ze swego miasta.
b) W którym roku drużyna Galop Kucykowo rozegrała najwięcej meczów z drużynami ze swego miasta (łącznie wszystkie rodzaje meczów)? Podaj rok i liczbę tych meczów.
Plik z rozwiązaniem zadania 5.1:
R1CiiCCe5TxHh
Przycisk do pobrania pliku ZIP z danymi do samouczka.
Sprawdź, z jakim zespołem drużyna Galop Kucykowo rozgrywała najczęściej mecze towarzyskie.
Tworzymy tabelę przestawną o następujących parametrach:
R15cD545wSCvc
Widoczny jest zrzut okna zatytułowane Pola tabeli przestawnej. Tu zaznaczono listę: data meczu. Rodzaj meczu. Nazwa. W obszarze nazwanym Filtry jest rodzaj meczu, obszar nazwanym Kolumny jest pusty. W obszarze nazwanym Wiersze jest nazwa. W obszarze nazwanym Wartości jest Liczba z data meczu.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Po zastosowaniu filtrowania według Rodzaju_meczu otrzymujemy zestawienie wszystkich meczów towarzyskich rozegranych przez drużynę Galop Kucykowo. W celu znalezienie nazwy zespołu, z którym drużyna Galop Kucykowo rozegrała największą liczbę meczów, można zastosować funkcję MAX, która znajdzie największą liczbę spośród spotkań z poszczególnymi drużynami oraz funkcje INDEKS i PODAJ.POZYCJĘ, które zwrócą nazwę drużyny odpowiadającą największej liczbie meczów towarzyskich:
Linia 1. znak równości INDEKS otwórz nawias okrągły N4 dwukropek N66 średnik PODAJ kropka POZYCJĘ otwórz nawias okrągły MAX otwórz nawias okrągły O4 dwukropek O66 zamknij nawias okrągły średnik O4 dwukropek O66 średnik 0 zamknij nawias okrągły zamknij nawias okrągły.
Drużyna Galop Kucykowo rozegrała najwięcej meczów towarzyskich z drużyną Zielone Gazele.
R16D1a57WQLUi
Na zrzucie ekranu widoczny jest fragment arkusza Excel. W komórce R3 widoczna jest następująca formuła. Równa się indeks otwarcie nawiasu okrągłego N4 dwukropek N66 średnik podaj kropka pozycję otwarcie nawiasu okrągłego max otwarcie nawiasu okrągłego O4 dwukropek O66 zamknięcie nawiasu okrągłego średnik o4 dwukropek O66 średnik podwójne zamknięcie nawiasu okrągłego. Widoczne są też kolumny H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q i R. W kolumnie H w nagłówku widnieje napis Nazwa wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W kolumnie I w nagłówku widnieje napis Miasto wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W kolumnie J w nagłówku widnieje napis Rok wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W kolumnie K w nagłówku widnieje napis Bilans wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W kolumnie L w nagłówku widnieje napis Rezultat wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. Kolumna M jest pusta. W kolumnie N w nagłówku widnieje napis Rodzaj meczu. W kolumnie O w nagłówku widnieje T za symbolem filtrowania z prawej strony. Kolumna P jest pusta. W kolumnie Q w wierszu Q3 jest napis najczęściej grane mecze towarzyskie. W kolumnie R w wierszu R3 jest napis Zielone Gazele. Kolumna z numerami wierszy zawiera przefiltrowane numery. W kolumnie H wpisano nazwy drużyn. W kolumnie I wpisano nazwy miast. W kolumnie J wpisano lata. W kolumnie K bilans meczów minus dwa, zero, zero. W kolumnie L rezultat P, R, R. W kolumnie N w komórce N3 widnieje napis etykieta wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W komórkach poniżej widoczne są nazwy drużyn. W kolumnie O w wierszu O3 jest napis Liczba z Data meczu. Poniżej w komórkach są liczby 1, 1.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 3
Wskaż, w którym roku drużyna Galop Kucykowo zdobyła najwięcej bramek. Ile ich było?
Na zdjęciu znajduje się zrzut ekranu arkusza kalkulacyjnego. Jest 11 wierszy i dwie kolumny N i O. Przedstawia tabele, gdzie w kolumnie N w nagłówku widnieje napis Etykiety wierszy ze strzałką po prawej stronie do wyboru etykiet. W komórkach tej kolumny wstawiono lata. Zaczynają się od 2002 do 2011. W kolumnie O w nagłówku widnieje napis Suma z Bramki_zdobyte. W komórkach kolejno w dół wpisano 688. 687. 700. 708. 685. 731. 705. 738. 725. 732. W kolumnie N w komórce jedenastej wpisano. Suma końcowa. W kolumnie O w wierszu jedenastym wpisano 7099.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Drużyna Galop Kucykowo zdobyła najwięcej bramek w 2009 roku, strzeliła wówczas 738 goli.
Polecenie 4
Znajdź odpowiedzi na postawione pytania w zadaniach 5.2, 5.3, 5.4. Do rozwiązania wykorzystaj arkusz kalkulacyjny. Pamiętaj, że do każdego wyniku należy dołączyć plik zawierający komputerową realizację rozwiązania. Porównaj swoje rozwiązanie z tym przestawionym na filmie.
Zadanie 5.2
Podaj listę zawierającą nazwy drużyn, z którymi drużyna Galop Kucykowo ma zerowy bilans bramkowy, tzn. łączna liczba bramek zdobytych we wszystkich meczach rozegranych z daną drużyną jest równa łącznej liczbie bramek straconych w tych meczach.
Zadanie 5.3
Podaj liczby meczów wyjazdowych – wygranych, przegranych i zremisowanych – przez drużynę Galop Kucykowo.
Zadanie 5.4
Podaj, ilu sędziów spośród tych zapisanych w pliku sedziowie.txt nie sędziowało żadnego pucharowego meczu drużyny Galop Kucykowo.
Microsoft Excel
R1LX1AASD3LE6
Film dotyczący korzystania z arkusza kalkulacyjnego jako bazy danych w programie Microsoft Excel.
Film dotyczący korzystania z arkusza kalkulacyjnego jako bazy danych w programie Microsoft Excel.
Film dotyczący korzystania z arkusza kalkulacyjnego jako bazy danych w programie Libre Office Calc.
Ćwiczenie 1
Podaj, jaki jest bilans meczów towarzyskich drużyny Galop Kucykowo, tzn. ile tych meczów wygrała, ile przegrała, a ile zremisowała.
Należy zastosować tabelę przestawną o następujących parametrach:
R7rWTGkvlkGFp
Widoczny jest zrzut okna zatytułowane Pola tabeli przestawnej. Tu zaznaczono listę: data meczu. Rezultat. Rodzaj meczu. W obszarze nazwanym Filtry jest rodzaj meczu, obszar nazwanym Kolumny jest pusty. W obszarze nazwanym Wiersze jest rezultat. W obszarze nazwanym Wartości jest Liczba z data meczu.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
oraz filtrowanie według kolumny Rodzaj_meczu.
Otrzymujemy następujące zestawienie rezultatów meczów towarzyskich drużyny Galop Kucykowo:
RP4IbEgVTrvAd
Na zdjęciu znajduje się zrzut ekranu arkusza kalkulacyjnego. Jest 11 wierszy i dwie kolumny N i O. Przedstawia tabele, gdzie w kolumnie N w nagłówku widnieje napis rodzaj meczu. Następny komórka w kolumnie jest pusty. Następny komórka z napisem Etykiety wierszy z strzałką z prawej strony do wyboru etykiet. W następnej komórce litera P. W następnej komórce litera R. W następnej komórce litera Z. W następnej komórce napis suma końcowa. W kolumnie O w nagłówku widnieje litera T z znakiem filtrowania z prawej strony. Następna komórka jest pusta. W następnej komórce napis liczba z data meczu. W kolejnej komórce liczba 27. W następnej liczba 14. W następnej 55. W ostatniej liczba 96.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 2
Sprawdź, czy kiedykolwiek drużyna Galop Kucykowo przegrała różnicą dwóch lub więcej bramek. Ile razy miała miejsce taka sytuacja?
Wystarczy dla kolumny Bilans zastosować funkcję LICZ.WARUNKI, która zliczy wszystkie przypadki kiedy bilans bramek był równy lub mniejszy od wartości -2:
Linia 1. znak równości LICZ kropka WARUNKI otwórz nawias okrągły K dwukropek K średnik cudzysłów średnik cudzysłów otwórz nawias ostrokątny znak równości minus 2 cudzysłów zamknij nawias okrągły.
