Trochę teorii
Strefa równikowa
Strefa równikowa położona jest w przybliżeniu między 20° szerokości geograficznej północnej i 20° szerokości geograficznej południowej. Równik przecina ją w połowie szerokości. Cechy środowiska przyrodniczego tej rozległej strefy nie są jednolite. Wraz ze wzrostem odległości na północ lub południe od równika zmianie ulegają m.in. dobowe amplitudy temperatury powietrza, wysokość opadów, liczba pór roku, cechy gleb i typy formacji roślinnych. Dlatego też w obrębie strefy równikowej wydzielana jest niekiedy strefa podrównikowa. Na obu tych obszarach średnia roczna temperatura powietrza wynosi powyżej 20°C i jest to właściwie ich jedyna wspólna cecha.
Strefa równikowa obejmuje m.in. Nizinę Amazonki w Ameryce Południowej, obszar położony między przesmykiem Tehuantepec a Przesmykiem Panamskim oraz Wielkie i Małe Antyle, wybrzeże Zatoki Gwinejskiej, Kotlinę Kongo i wschodni Madagaskar w Afryce oraz Archipelag Malajski. W strefie tej panuje klimat równikowy wybitnie wilgotny. Promienie Słońca padają tu pod największym kątem na powierzchnię Ziemi. Dostawa energii promieniowania słonecznego jest więc najwyższa w skali globalnej, a wartość rocznego bilansu radiacyjnegobilansu radiacyjnego (cieplnego) przekracza 200 W/mIndeks górny 22. W tych warunkach średnia roczna temperatura powietrza waha się od 24 do 28°C, a roczna amplituda wynosi 2‑4°C. Podobnie niewielkie są wahania dobowe temperatury powietrza, które nie przekraczają 4‑5°C. Warunki termiczne są więc stabilne. Roczna suma opadów wynosi 2 000‑3 000 mm, a na dowietrznych stokach gór sięga nawet 10 000 mm. Opady występują równomiernie w roku, wzrastając nieco w czasie zenitalnego górowania Słońca.
Źródło danych: https://pl.climate-data.org.
Procesy geochemiczne, geomorfologiczne i biochemiczne przebiegają tu bardzo intensywnie. Duża wilgotność i wysoka temperatura stwarzają warunki do intensywnego wietrzenia chemicznego i biologicznego.
W wyniku procesów wietrzenia chemicznego powstają m.in. zwietrzeliny i pokrywy laterytowe o dużej miąższości. Lateryt jest skałą zbudowaną głównie z tlenków i wodorotlenków glinu i niemal pozbawioną krzemionki. Jest on skałą macierzystą czerwonożółtych i czerwonych gleb ferralitowych (dawniej nazywanych laterytowymi), silnie kwaśnych (pH 2,5‑3,0), zawierających konkrecje związków glinu, manganu i żelaza. To właśnie one nadają glebom tropikalnym czerwoną, ceglastą barwę będącą znakiem rozpoznawczym krajobrazów równikowych i podrównikowych.
W warunkach dużej wilgotności i wysokiej temperatury powietrza szybkiemu rozkładowi i mineralizacji ulegają szczątki organiczne, wskutek czego w glebach nie gromadzi się próchnica. Wysokie opady powodują silne przemywanie gleb, co dodatkowo ogranicza zasobność w składniki pokarmowe. Jej niewielka zawartość (ok. 1%) i wspomniane silne zakwaszenie sprawia, że gleby tej strefy są mało żyzne i mało urodzajne.
Rzeki charakteryzują się stałym przepływem wzrastającym w okresie opadów zenitalnychopadów zenitalnych. W bezpośrednim sąsiedztwie równika, gdzie opady te pojawiają się przez cały rok, przepływ jest wyrównany. Dzięki znacznemu zasilaniu opadowemu rozwinęły się tu największe systemy rzeczne świata - Amazonki (średni roczny przepływ przy ujściu 209 000 mIndeks górny 33/s) i Kongo (412 00 mIndeks górny 33/s). Występują też liczne bagna. Wody gruntowe są ultrasłodkie i zalegają płytko.
Najlepsze warunki do rozwoju roślinności panują w strefie klimatu równikowego. Obfitość ciepła i wilgoci zapewnia roślinom całoroczną wegetację. Rozwinęła się tu formacja wilgotnego, wiecznie zielonego lasu tropikalnego (nazywana także tropikalnym lasem deszczowym). Las zajmuje powierzchnię kilku mln kmIndeks górny 22. Występuje na rozległych obszarach w dorzeczach Amazonki i Kongo, w części wybrzeża gwinejskiego w Afryce i na Archipelagu Malajskim. To najbardziej różnorodna pod względem biologicznym formacja roślinna na świecie.
Wilgotne lasy równikowe cechuje piętrowa struktura i duże zwarcie roślinności. Wysokość najwyższych drzew górujących nad piętrem koron sięga 80 m. Wiele z nich u podstawy wytwarza rozłożyste korzenie szkarpowe oraz korzenie wiszące. Zwarta warstwa koron drzew o wysokości 30‑50 m stanowi szczelną zasłonę dla światła słonecznego. W środkowym piętrze występują podrosty drzew, nagie pnie, zarośla i pnącza. W zacienionym dnie lasu rosną paprocie, drobne glony, mchy, porosty i krzewinki. Mogą tam rozwijać się tylko skiofity - rośliny tolerujące deficyt światła. Charakterystycznym elementem lasu równikowego są oplatające pnie drzew pnącza (liany) pełniące funkcję łącznika między dnem lasu a poszczególnymi jego warstwami oraz porastające drzewa epifity.
Powstaje jednak pytanie, w jaki sposób tak bujna roślinność mogła wykształcić się na obszarze występowania gleb o małej żyzności, kwaśnych i ubogich w składniki chemiczne? Przyczyną z jednej strony jest wilgotny i ciepły klimat wpływający na szybki rozkład materii organicznej i możliwość bieżącego przyswajania składników pokarmowych przez rośliny, z drugiej zaś - wyjątkowe dostosowanie roślinności do warunków środowiska, a zwłaszcza gleb. Rosnące tu rośliny mają z reguły płytki, sięgający 50 cm, system korzeniowy – głębiej gleba nie zawiera już składników pokarmowych. W celu zwiększenia stabilności niektóre gatunki wykształciły korzenie podporowe oraz korzenie powietrzne pozwalające na wymianę gazową.
Zwierzęta zamieszkujące wilgotny las tropikalny podlegają, podobnie jak rośliny, podziałowi na piętra. Poszczególne warstwy lasu są bowiem zasiedlane przez różne gatunki owadów, płazów, gadów, ptaków i ssaków, które dzieli m.in. odmienna aktywność dobowa i zwyczaje żywieniowe. Życie wielu z nich jest ograniczone do koron drzew, gdzie znajduje się ich baza pokarmowa. Podstawowymi roślinożercami są tu małpy żyjące w koronach drzew. Liczba dużych drapieżników jest niewielka.
Wilgotne lasy tropikalne charakteryzują się ogromną różnorodnością biologiczną. Na zajmowanej przez nie powierzchni, stosunkowo niedużej w skali świata (ok. 7% powierzchni lądów), żyje od 40 do nawet 75% znanych nauce gatunków roślin i zwierząt, w tym ponad 90 tys. gatunków roślin. Wiele jest jeszcze nierozpoznanych i nieskatalogowanych. Uważa się, że tak duża różnorodność biologiczna tych lasów wynika z faktu, że nie podlegały one nigdy zlodowaceniu, dlatego cykl rozwoju populacji roślinnych i zwierzęcych przebiegał bez większych zakłóceń. Sprzyjały temu korzystne termiczno‑wilgotnościowe cechy środowiska, co doprowadziło do wykształcenia wielu nisz ekologicznychnisz ekologicznych.
Dlaczego właśnie wilgotne lasy tropikalne charakteryzują się najwyższą na świecie różnorodnością biologiczną? Są przynajmniej dwa powody tego zjawiska.
Powód pierwszy – energia. W strefie równikowej występuje najwyższy na Ziemi dopływ promieniowania słonecznego. Jest ono wykorzystywane przez rośliny w procesie fotosyntezy, w trakcie którego, oprócz tlenu, wytwarzane są cukry będące nośnikiem energii. Duże natężenie światła słonecznego powoduje wytwarzanie dużej ilości energii, która może być wykorzystana w różny sposób przez liczne populacje roślin i zwierząt.
Powód drugi – warstwowa struktura lasów. Istnienie wykształconych pięter leśnych sprawia, że w ich granicach powstają nisze ekologiczne dla gatunków roślinnych i zwierzęcych, które znajdują tam optymalne warunki bytowania - termiczne, cieplne, świetlne, wodne i pokarmowe. Tym samym liczba gatunków i nisz ekologicznych jest znacznie większa, niż gdyby zajmowały tylko dolne, przygruntowe piętro lasu.
Strefa podrównikowa
Strefa podrównikowa wilgotna
Strefa podrównikowa wilgotna otacza obszary równikowe – w Afryce występuje m.in. na północ i południe od Kotliny Kongo i w środkowym Madagaskarze, w Ameryce Południowej obejmuje wyżyny: Gujańską i Brazylijską oraz półwysep Jukatan, a w Australii Półwysep Jork i Ziemię Anhema.
Na północ lub na południe od równika klimat zmienia się – pewnemu obniżeniu ulega bilans radiacyjny (100‑200 W/mIndeks górny 22), ale średnia roczna temperatura powietrza nadal jest wysoka, sięga 25‑30°C i wykazuje niewielkie dobowe i roczne wahania. Natomiast wyraźnie zmniejsza się roczna suma opadów (800‑2000 mm), które rozkładają się nierównomiernie w roku. Pojawiają się dwie pory roku - deszczowa i sucha, która wydłuża się w miarę oddalania od równika, w czasie której opady nie zanikają. Cechy te są charakterystyczne dla klimatu podrównikowego wilgotnego.
Źródło danych klimatycznych: https://pl.climate-data.org.
Zmiany klimatu początkowo nie pociągają za sobą znaczących zmian w strukturze środowiska i procesach w nim zachodzących. W dalszym ciągu intensywnie występują procesy wietrzenia chemicznego, w wyniku którego powstają pokrywy zwietrzelinowe o dużej, kilkudziesięciometrowej miąższości. Dominującymi glebami są kwaśne i mało żyzne czerwone gleby ferralitowe. Rzeki są zasobne w wodę, ale wykazują większe sezonowe wahania przepływu, dostosowane do rytmu opadów.
Wiecznie zielone, wilgotne lasy o strukturze i składzie gatunkowym zbliżonym do występujących w strefie równikowej, zmieniają się stopniowo w widne lasy i zarośla zrzucające liście w porze suchej. Ich drzewostan jest niski (8‑20 m) o luźnym zwarciu. Rosną tu m.in. drzewa magazynujące wodę w korzeniach i pniach, np. drzewa butelkowe. Okres wegetacji przypada tu na porę deszczową. Wtedy to rosnące w rozrzedzeniu i słabo rozgałęzione drzewa porastają dużymi, sztywnymi liśćmi, które w okresie suchym opadają. Lasy te stanowią formację przejściową pomiędzy lasem równikowym a sawanną.
Strefa podrównikowa sucha
Srefa podrównikowa sucha występuje m.in. w Afryce między 10‑15°N oraz między 10‑20°S, w części środkowo‑wschodniej kontynentu oraz w zachodnim Madagaskarze, w Ameryce Południowej zajmuje północno‑wschodnią część Wyżyny Brazylijskiej, południową Sierra Madre, obejmuje także części Kordyliery Zachodniej, Wschodniej i Środkowej. Na obszarach tych, leżących w północnej i południowej części strefy podrównikowej, panuje klimat suchy. Średnia roczna temperatura powietrza jest nawet wyższa niż w strefie równikowej, sięga 30°C, wykazuje jednak znacznie większe roczne wahania dochodzące do 10°C. Wyraźnemu obniżeniu ulega roczna suma opadów, która wynosi od 100 do 500 mm, a tylko lokalnie - do 1000 mm. Opady rozkładają się nierównomiernie. Występują dwie pory roku, deszczowa i sucha, podczas której deszcz może nie padać nawet przez cztery miesiące.
Źródło danych klimatycznych: https://pl.climate-data.org.
Wskutek zmniejszonego zasilania opadowego sieć rzeczna jest rzadka. Podczas pory deszczowej występują krótkotrwałe powodzie, natomiast w porze suchej długotrwałe, niskie stany wód; niektóre mniejsze cieki mogą wysychać. Wody gruntowe zalegają głęboko i często są słone.
Źródło danych klimatycznych: https://pl.climate-data.org/afryka/senegal/, dostępny w internecie: www.grdc.sr.unh.edu.
Występują tu gleby cynamonowoczerwone, czerwonobure oraz czarne gleby tropikalne. Są znacznie mniej zakwaszone od gleb ferralitowych (pH 4,0‑7,0), zawierają też nieco więcej próchnicy (do 2,5%), dzięki czemu są bardziej żyzne i urodzajne.
Okresowy deficyt opadów i związany z tym niedobór wody powoduje, że formacją roślinną charakterystyczną dla tej strefy jest sawanna.
Strefa sawann jest rozległa - obejmuje m.in. Sudan, Afrykę Wschodnią, część kotliny Kalahari w Afryce, Nizinę Orinoko, Wyżynę Brazylijską, Gran Chaco i część Wyżyny Gujańskiej w Ameryce Południowej oraz północną część Australii i Półwysep Indyjski.
Sawanny wykazują znaczne zróżnicowanie regionalne. Znakiem szczególnym sawann afrykańskich, są baobaby i rosnące w rozproszeniu akacje o charakterystycznych spłaszczonych koronach. Występują tam też zarośla, lasy galeriowe oraz suche lasy parkowe noszące w Afryce regionalną nazwę miombo. W Ameryce Południowej lasy te nazywane są caatinga. Trawiastą sawannę nazywaną na Wyżynie Brazylijskej campos, a w Wenezueli llanos, porastają palmy oraz suche, kolczaste lasy parkowe, natomiast w Gran Chaco oprócz palm pojawiają się sucholubne lasy z drzewami kebraczo. Z kolei na północy Australii trawiaste sawanny porastają eukaliptusy, krzewy rzewni (kazuaryny) i akacje znane jako scrub.
Strefa zwrotnikowa
Strefa zwrotnikowa sucha
Strefa zwrotnikowa sucha jest strefą szczególną na Ziemi, panują tu bowiem skrajnie niekorzystne warunki do życia, które spowodowane są wysokimi temperaturami powietrza i niedoborem wody. Strefa ta obejmuje Półwysep Kalifornijski, północną część Wyżyny Meksykańskiej, północną Afrykę bez wybrzeża śródziemnomorskiego, Półwysep Arabski i Bliski Wschód, wąski pas wybrzeża pacyficznego Ameryki Południowej sięgający od 30°S aż w okolice równika, południową Afrykę (bez wschodniego i południowego krańca kontynentu) oraz większą część Australii (bez północnych, wschodnich i południowych krańców).
Na przeważającej części obszaru strefy panuje klimat suchy i skrajnie suchy, chociaż wartości bilansu cieplnego są mniejsze niż w strefie równikowej (ilość ciepła pochłoniętego jest zbliżona do jego strat wskutek odbicia i wypromieniowania). Średnie roczne temperatury powietrza przekraczają 20°C i wykazują bardzo duże, sięgające kilkudziesięciu stopni, wahania roczne, a przede wszystkim dobowe. Temperatura najchłodniejszego miesiąca wynosi od 10 do 20°C natomiast najcieplejszego często przekracza 30‑35°C. To właśnie w tej strefie notuje się rekordowe temperatury powietrza sięgające prawie 60°C (56,7°C w Dolinie Śmierci, 58,0°C w Libii, 55,0°C w Tunezji). Przy gruncie w ciągu dnia temperatura może być jeszcze wyższa i sięgać nawet 70°C. Nocą, gdy dopływ promieniowania słonecznego ustaje, temperatura gwałtownie spada do zaledwie kilku stopni. Wahania dobowe wynoszą więc kilkadziesiąt stopni (rekordowe, sięgające 45°C, zaobserwowano na obszarze zachodniej Sahary).
Opady występują nieregularnie, najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. Ich roczna suma nie przekracza 200 mm, a w wielu miejscach utrzymuje się poniżej 50 mm.
Źródło danych: https://pl.climate-data.org/afryka.
Tereny te charakteryzują się ujemnym bilansem wodnym (roczna suma opadów jest mniejsza niż wielkość parowania). W związku z tym występują sezonowe lub długookresowe zmiany zasilania rzek, które prowadzą wodę tylko w porze występowania opadów. Natomiast w okresie bezopadowym zanikają w części lub całości swego biegu.
Rzeki epizodyczne - galeria zdjęć
W tych termiczno‑wilgotnościowych warunkach wietrzenie chemiczne niemal całkowicie ustaje, natomiast wzrasta intensywność wietrzenia fizycznego (insolacyjnego), erozji wietrznej i deflacji. Przemieszczany z wiatrem jest głównie drobny materiał tworzący pustynię piaszczystą (erg).
Pozostałe na miejscu większe odłamki skał tworzą pustynie kamieniste typu hamada i żwirowe (serir). Formami rzeźby charakterystycznymi dla obszarów pustynnych strefy zwrotnikowej są m.in. barchany, wydmy gwiaździste, formy powstałe wskutek korazji (grzyby skalne, jardangi), suche koryta rzeczne (wadi, uedy) i wiele innych.
W związku z niedostatkiem wody proces tworzenia się gleb jest bardzo powolny. Występują szaroziemy i prymitywne gleby pustynne (aridisole), sołonczakisołonczaki. Gleby te charakteryzują się minimalną zawartością próchnicy. Dużą powierzchnię zajmują obszary bezglebowe, piaszczyste, kamieniste i ilaste. Skrajna suchość klimatu powoduje, że na powierzchni gruntu powstają wykwity solne zwane „pancerzami” lub „skorupami”. Ich miąższość wynosi od kilkunastu centymetrów do pół metra. Dla niektórych obszarów charakterystyczny jest także ciemnobrązowy lub czarny „lakier pustynny” o grubości około 0,5‑5 mm, którego głównymi składnikami są wodorotlenki żelaza i manganu pokrywające powierzchnię odłamków skalnych.
Suche powietrze, duże dobowe amplitudy temperatury i gruntu, niedostatek wody, silne wiatry transportujące okruchy skalne – wszystkie te czynniki stwarzają niekorzystne warunki wegetacji roślinności. Liczba gatunków porastających obszary pustynne jest niewielka. Szata roślinna pustyń jest bardzo skąpa; istnieją nawet, choć nieliczne, pustynie całkowicie jej pozbawione. W miejscach, gdzie susza trwa przez cały rok, a niekiedy kilka lat z rzędu. pojawia się tylko roślinność pionierska - porosty, glony, sinice.
Pustynne obszary porastają rośliny efemerycznerośliny efemeryczne, suchorośla, sukulenty oraz słonorośla (halofity). Wszystkie te gatunki wykazują specyficzne przystosowanie do środowiska pustynnego, np. ograniczają transpirację w ciągu dnia, w nocy adsorbują wodę z rosy i mgieł, wytrzymują też długie okresy uśpienia. Rośliny jednoroczne pojawiają się w okresie opadów, ale ich cykl życiowy kończy się z nadejściem suszy. Niesprzyjający okres mogą natomiast przetrwać w glebie ich nasiona, które po kolejnym opadzie bardzo szybko kiełkują i przechodzą pełny cykl rozwojowy. Podobną strategię przetrwania realizują też rośliny wieloletnie, które wykształciły organy przetrwalne (bulwy, cebule, kłącza), z których po deszczu rozwijają się części nadziemne. Z reguły odznaczają się też znaczną redukcją wielkości liści, ich zrzucaniem w okresie suszy, kutynizacją epidermy, zagłębieniem aparatów szparkowych; wszystko to zmniejsza tempo utraty wody. Mają też rozbudowane systemy korzeniowe, dzięki którym mogą sięgać w głębsze warstwy gleby i szczeliny skalne. Z kolei sukulenty pobierają wodę podczas opadów i magazynują w tkance miękiszowej znajdującej się w liściach lub łodygach (np. agawy, aloesy, kaktusy, wilczomlecze).
Roślinność pustyń - galeria zdjęć
Na hamadach Sahary można spotkać kolczaste krzewy i porosty tworzące charakterystyczne poduszki. W piaszczystej części rosną bezlistne krzewy i trawy, o długich, głęboko sięgających korzeniach. We wschodniej części Sahary pojawiają się rzadkie zarośla akacji, sykomor i tamaryszków. Na pustyniach Australii, zwłaszcza ich brzeżnej części, występują niekiedy kolczaste suchorośla. Z kolei znakiem szczególnym pustyń północnoamerykańskich są gigantyczne kaktusy saguaro. Natomiast na obszarach pustyń przyległych do mórz i oceanów (np. Pustynia Namib) wytworzył się specyficzny typ roślinności rozwijającej się dzięki wykorzystaniu wody z mgieł, mżawki i rosy.
Zimny Prąd Benguelski opływający zachodnie wybrzeża południowej Afryki ochładza powietrze nad oceanem i powoduje powstawanie mgły. Dociera ona do pustyni Namib, przenikając kilkadziesiąt kilometrów w głąb lądu i niesie wilgoć, która pozwala przeżyć roślinności. Uzależniona jest od niej endemiczna welwiczja przedziwna, osobliwa roślina przypominająca z wyglądu stertę podartych szmat. Jej wiek naukowcy szacują na blisko 2000 lat. Dzięki temu jest określana jako żywa skamieniałość.
Strefa zwrotnikowa wilgotna
Strefa zwrotnikowa wilgotna obejmuje Nizinę Zatokową i Florydę, Półwysep Indyjski i Indochiński, środkową i wschodnią część Ameryki Południowej, wschodnią część południowej Afryki, południową część Madagaskaru oraz wschodnią część Australii. Warunki panujące w tej części strefy zwrotnikowej zmieniają się diametralnie w stosunku do obszarów suchych, czego przyczyną jest wpływ czynników astrefowych, np. morskich mas powietrza i cyrkulacji monsunowej powodującej występowanie wysokich opadów w porze letniej.
Lata są tu ciepłe i wilgotne, podobnie jak zimy. Roczna amplituda temperatur wynosi poniżej 20°C. Średnia temperatura najzimniejszego miesiąca w tej części strefy zwrotnikowej zawsze przekracza 0°C, a miejscami sięga nawet 19°C, natomiast średnia temperatura miesiąca najcieplejszego wynosi 21—28°C. Opady atmosferyczne wykazują dużą sezonową zmienność; ich roczna suma waha się w granicach 1000—2000 mm rocznie, przy czym 60‑85% opadów przypada na porę letnią.
Krajobraz w czasie monsunu zimowego i letniego - galeria zdjęć
Sieć wodna jest dobrze rozwinięta. Rzeki charakteryzują się intensywnym wzrostem poziomu i przepływu wody w korytach rzecznych w czasie monsunu letniego. W okresie zimowym, kiedy monsuny przynoszą znad kontynentu suche i zimne powietrze, koryta rzek prowadzą znacznie mniejsze ilości wody.
Duża, choć sezonowa, wilgotność oraz odpowiednia temperatura powietrza i gruntu stwarzają warunki do intensywnego wietrzenia chemicznego. Na zwietrzelinie skał zasobnych w związki żelaza, manganu i glinu wykształciły się żółtoziemy i czerwonoziemy. Mają one zbliżone właściwości do gleb występujących w strefie podrównikowej – są kwaśne (pH czerwonoziemów: 2,5‑3,0, żółtoziemów: 4,0‑5,5), zawierają przeciętną ilość próchnicy (1‑6%) i mają słabo wykształcony poziom próchniczny. Składniki pokarmowe są wymywane przez wody opadowe w głąb profilu glebowego.
Gleby te porastają wielopiętrowe lasy, w których występują gatunki drzew zrzucające liście w porze suchej. Ich drzewostan budowany jest często przez jeden lub kilka dominujących gatunków. Mają one wykształconą strukturę warstwową. Najwyższy poziom lasu tworzą drzewa o wysokości 20‑30 m tracące liście w porze suchej, niższy drzewa wiecznie zielone o drobnych, skórzastych liściach. Najniżej zaś występują warstwy krzewów i runa.
Piętrowość drzewostanu oraz obecność lian, epifitów czy saprofitów sprawia, że lasy strefy zwrotnikowej wilgotnej są niezwykle podobne do lasów strefy równikowej i podrównikowej. Różnią się od nich jednak znacznie mniejszą bioróżnorodnością. Biomasa lasu monsunowego wynosi 410 t/ha, a jej roczny przyrost 23‑25 t/ha. Skład gatunkowy zmienia się w zależności od regionu. W Ameryce Południowej w drzewostanie obecne są palmy i gęste zarośla krzewów (mirtowych, wawrzynowych), występują tam także rzadkie lasy araukariowe. Na wschodzie Australii rosną lasy eukaliptusowe z drzewiastymi paprociami, a w południowo‑wschodniej Azji lasy tekowe, w których warstwa krzewów charakteryzuje się dużym udziałem bambusów.
Roślinność strefy zwrotnikowej wilgotnej - galeria zdjęć
