Wiatr jako samodzielny ruch powietrza nie posiada dużej masy własnej, dlatego jego rola rzeźbotwórcza ujawnia się dopiero w określonych warunkach środowiskowych. Czynnik ten dominuje na obszarach pozbawionych zwartej szaty roślinnej oraz wilgoci gruntowej, które naturalnie spajają podłoże. Rzeźbotwórcza działalność wiatru obejmuje zarówno niszczenie (deflacja, korazja), jak i budowanie form (wydmy o różnych kształtach i wielkościach). Typ pustyni, który powstaje w danym regionie, zależy od dostępnego materiału: od pustyń piaszczystych, przez żwirowe, aż po skaliste. Każda z nich pokazuje, jak silnie wiatr potrafi modelować krajobraz, gdy inne czynniki zewnętrzne mają ograniczony wpływ.

Zrozumienie działalności wiatru i zróżnicowania pustyń pozwala inaczej spojrzeć na procesy zewnętrzne: nie jako odległe zjawiska z podręcznika, lecz jako realne mechanizmy, które wciąż aktywnie kształtują powierzchnię Ziemi. To dobry moment, by zastanowić się, jak dynamiczne potrafią być nawet te krajobrazy, które na pierwszy rzut oka wydają się „martwe” i niezmienne.