Powstają przez dyslokacje regionalne, zbudowane głównie ze skał osadowych, mała miąższość warstwy skalnej w stosunku do szerokości i długości formy, osady starsze są nad młodszymi, rozwija się z fałdu leżącego wielkich rozmiarów.

np. Kolizje płyt litosferycznych, prowadzą do wypiętrzania łańcuchów górskich, np. Himalajów. Proces subdukcji tworzy głębokie rowy oceaniczne. Wybuchy wulkanów formują stożki wulkaniczne, kratery czy kaldery, które zmieniają krajobraz. Magma ochładzająca się wewnątrz skorupy ziemskiej tworzy intruzje magmowe, które mogą później być odsłonięte przez erozję. Ruchy skorupy ziemskiej związane z trzęsieniami ziemi powodują uskokowe deformacje.

np. Rejon Pacyficznego Pierścienia Ognia – Obszar ten jest miejscem intensywnego wulkanizmu, trzęsień ziemi i subdukcji, co prowadzi do powstawania wulkanów oraz głębokich rowów oceanicznych, takich jak Rów Mariański. Himalaje – Ten łańcuch górski powstał w wyniku kolizji płyty indyjskiej z eurazjatycką, co skutkuje ciągłym wypiętrzaniem gór i dużą aktywnością tektoniczną. Andy w Ameryce Południowej – Powstały w wyniku subdukcji płyty Nazca pod płytę południowoamerykańską, co skutkuje wulkanizmem, trzęsieniami ziemi i ciągłym wypiętrzaniem gór. Islandia – Znajdująca się na styku grzbietu śródatlantyckiego, gdzie rozchodzenie się płyt tektonicznych prowadzi do aktywności wulkanicznej, powstawania szczelin tektonicznych i geotermalnych form krajobrazu.

Fałdy powstają w wyniku działania sił tektonicznych, które powodują ściskanie warstw skalnych i ich deformację. Skały, które są wystarczająco plastyczne pod wpływem ciśnienia i temperatury, wyginają się, tworząc różne typy fałdów, takie jak symetryczne czy asymetryczne. Proces ten prowadzi do powstawania fałdów.

Intruzja to przemieszczanie się gorącej i płynnej mamy w obrębie istniejących skał, wypełnianie przestrzeni miedzy nimi i jej zastyganie na pewnej głębokości w wyniku ochłodzenia. np. Sill – To cienka, pozioma intruzja zgodna, która wnika między warstwy skał osadowych, nie zmieniając ich pierwotnego ułożenia. Dajka – To intruzja niezgodna o formie pionowej lub nachylonej(żyła), przecinająca wcześniejsze warstwy skalne. Lakolit – To intruzja zgodna, która tworzy wypukłą strukturę (grzyb) w wyniku wnikania magmy między warstwy skalne, co prowadzi do ich uwypuklenia.