Trening czyni Mistrza! - procesy endogeniczne

Ćwiczenie 1
R1LZ1NK1LDQH8
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R1GV19RKCE6QL1
Ćwiczenie 2
Dopasuj następujące okresy geologiczne do właściwych opisów świata roślinnego paleozoiku kambr Możliwe odpowiedzi: 1. świat roślinny tworzyły sinice, grzyby porosty i glony, 2. powstają pierwsze lasy, w których oprócz psylofitów pojawiają się widłaki, skrzypy i paprocie., 3. w wyniku ocieplenia klimatu najważniejszą rolę odgrywają nagonasienne rośliny iglaste, sagowce i miłorzęby, 4. w środowisku wodnym występowały glony, powstały pierwsze ladowe rośliny naczyniowe - psylofity sylur Możliwe odpowiedzi: 1. świat roślinny tworzyły sinice, grzyby porosty i glony, 2. powstają pierwsze lasy, w których oprócz psylofitów pojawiają się widłaki, skrzypy i paprocie., 3. w wyniku ocieplenia klimatu najważniejszą rolę odgrywają nagonasienne rośliny iglaste, sagowce i miłorzęby, 4. w środowisku wodnym występowały glony, powstały pierwsze ladowe rośliny naczyniowe - psylofity dewon Możliwe odpowiedzi: 1. świat roślinny tworzyły sinice, grzyby porosty i glony, 2. powstają pierwsze lasy, w których oprócz psylofitów pojawiają się widłaki, skrzypy i paprocie., 3. w wyniku ocieplenia klimatu najważniejszą rolę odgrywają nagonasienne rośliny iglaste, sagowce i miłorzęby, 4. w środowisku wodnym występowały glony, powstały pierwsze ladowe rośliny naczyniowe - psylofity perm Możliwe odpowiedzi: 1. świat roślinny tworzyły sinice, grzyby porosty i glony, 2. powstają pierwsze lasy, w których oprócz psylofitów pojawiają się widłaki, skrzypy i paprocie., 3. w wyniku ocieplenia klimatu najważniejszą rolę odgrywają nagonasienne rośliny iglaste, sagowce i miłorzęby, 4. w środowisku wodnym występowały glony, powstały pierwsze ladowe rośliny naczyniowe - psylofity
1
1
Ćwiczenie 3

Na mapie politycznej świata zaznacz podane miejsca, w których występują procesy magmatyzmu.

RXM1LMOSQANPJ
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Mapa konturowa świata
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 3
R1N1GEXTGN7DZ
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 4

Połącz cyfrę ze schematu z właściwą nazwą intruzji magmowej.

RhZugInVceAIa
Ilustracja
Intruzje magmowe
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o. na podstawie https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Intrusion_types_PL.svg, licencja: CC BY-SA 3.0.
R18OF3SNNCF3Z
1 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 2 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 3 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 4 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 5 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 6 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny 7 Możliwe odpowiedzi: 1. batolit, 2. lopolit, 3. lakkolit, 4. apofiza, 5. dajka, 6. sill, 7. komin wulkaniczny
Ćwiczenie 4
R13JXALACVKS6
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
1
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij, dlaczego przedstawiona na fotografii intruzja magmowa jest widoczna na powierzchni ziemi.

R1RUO4bvgJHXN
Ilustracja
Devils Tower (Wyoming, USA)
Źródło: dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Devils_Tower_CROP.jpg, domena publiczna.
RucgSC78Wt80B
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 5
R8KC8N5ORQQ2J
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
11
Ćwiczenie 6

Poniżej znajduje się przykładowy komunikat zamieszczony w mediach dotyczący trzęsienia ziemi.

  1. Oceń poprawność sformułowania komunikatu pod kątem naukowym. Zwróć uwagę na jego nagłówek. Jeśli uważasz, że jest sformułowany niewłaściwie, zaproponuj poprawną wersję.

  2. Czy podane informacje są wystarczające do oceny jego intensywności? Uzasadnij swoją odpowiedź.

RUCMEqoXQ2nb1
Na ilustracji znajduje się notatka prasowa. Tytuł: Silne trzęsienie ziemi w okolicach Krety Sześć stopni w skali Richtera. Tekst notatki: Trzęsienie ziemi o sile około 6 stopni w skali Richtera zarejestrowano w sobotę popołudniu na Morzu Śródziemnym, na południe od Krety. Jak dotąd nie odnotowano żadnych szkód ani obrażeń.
RdMnkxJCXQRba
(Uzupełnij).
R16GZDZXTA6BN1
Ćwiczenie 7
Łączenie par. Poniżej przedstawiono fragment artykułu Marcina Dobrowolskiego pt. Gospodarcze konsekwencje erupcji wulkanu. Opis dotyczy wulkanu Laki na Islandii. Po zapoznaniu się z tekstem odpowiedz na pytania przedstawione poniżej.

„Wspomniana erupcja rozpoczęła się 8 czerwca 1783 r. i trwała do lutego w roku następnym. W tym czasie ok. 15 km sześciennych lawy wydostało się z systemu 130 szczelin wulkanu, pokrywając obszar 565 km kwadratowych. Była to największa ilość lawy, jaka kiedykolwiek w notowanej historii wydostała się w trakcie erupcji. Oprócz lawy wyrzuconych zostało w powietrze ponad 12 km sześciennych materiału piroklastycznego – piasków, kamyków krzepnącej lawy i trujących gazów. Wybuch wulkanu był największą katastrofą, jaka kiedykolwiek nawiedziła tę wyspę. Ale dla światowej gospodarki konsekwencje przyniosła trująca chmura, która bardzo szybko zaczęła rozprzestrzeniać się po półkuli północnej. Według naukowców analizujących dane meteorologiczne z tamtych lat, utrzymująca się nad częścią globu sucha, trująca mgła obniżyła temperaturę o 5 stopni na Islandii i o 1 stopień w Ameryce Północnej i Europie. Długa zima, która wówczas zapanowała doprowadziła do klęsk żywiołowych i spektakularnych zjawisk takich jak kra lodowa spływająca Missisipi aż do Zatoki Meksykańskiej. Będąca efektem wybuchu i skażenia upraw na Alasce klęska głodu doprowadziła do zagłady jednego z tamtejszych eskimoskich plemion. Przesuwająca się w stronę Europy i środkowej Azji chmura doprowadziła do uschnięcia liści na drzewach i roślin na polach. Zjawisko zaobserwowano także w Afryce Północnej i na zachodnich krańcach Chin. Ubogie zbiory doprowadziły do fali głosu w Starym Świecie, kryzysu handlu, zwiększenia migracji ze wsi do miast i dramatycznego wzrostu inflacji. Ale najbardziej dotkliwie katastrofę odczuli Islandczycy. Ludność wyspy zmniejszyła się z 48 884 w 1783 r. do 38 363 w 1787 r. Oprócz ludzi zginęło ok. 28 tys. koni (76 %), 11,4 tys. bydła (50 %), 200 tys. owiec (79 %)”.
Źródło: M. Dobrowolski, Gospodarcze konsekwencje erupcji wulkanu, 8.06.2018, PB.pl.

Czy największym negatywnym skutkiem gospodarczym wybuchu wulkanu Laki był wyrzut stałych materiałów piroklastycznych?

. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie.

Czy konsekwencją wybuchu wulkanu było obniżenie temperatury powietrza Ameryki Północnej oraz Europy i wydłużenie zimy?

. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie.

Czy wybuch wulkanu był odczuwalny w Afryce?

. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie.

Czy wybuch wulkanu przyczynił się do zmian demograficznych i migracyjnych?

. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie
R5VS5AOHCCUKU1
Ćwiczenie 8
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Ćwiczenie 9

Na mapie zaznaczono wyznaczone w godzinach linie jednakowego czasu (izochrony) podczas rozchodzenia się fali tsunami. Na podstawie mapy uzupełnij tekst, wpisując nazwy państw, wybranych spośród podanych.

Na mapie zaznaczono izochrony podczas rozchodzenia się fali tsunami. Zapoznaj się z opisem mapy i uzupełnij tekst, wpisując nazwy państw, wybranych spośród podanych.

RB2IgqWBMA2MK
Na mapie zaznaczono liniami izochrony. Linie mają różne kolory - od czerwonego epicentrum w Chile przez kolor żółty, zielony, do niebieskiego na północy mapy. Izochron pomiędzy wartością zero a 7 dociera do północnego wybrzeża Ameryki Południowej, po 7- 13 godzinach dociera do krajów Ameryki Środkowej, po 12 godzinach do Nowej Zelandii, pomiędzy 16 a 13 do wybrzeży Stanów Zjednoczonych, po 15-20 godzinach obejmuje wybrzeże Australii, pomiędzy wartością 20 a 16 dociera do Kanady. Po 22 godzinach dociera do Alaski, południowego i wschodniego wybrzeża Azji.
Źródło: Domena publiczna, Link, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tsunami_travel_time_Valdivia_1960.jpg?uselang=pl.
R15JB254K7XKT
Podczas trzęsienia ziemi w Chile w 1960 r. powstało megatsunami, które przemieszczało się przez Ocean Spokojny. Po upływie 7 godzin tsunami dotarło do {tu uzupełnij}, po 12 godzinach uderzyło w wybrzeże {tu uzupełnij} a po 22 godzinach odnotowane zostało u brzegów {tu uzupełnij} Możliwe odpowiedzi: 1. Filipin, 2. Panamy, 3. Filipin, 4. Nowej Zelandii, 5. Ekwadoru, 6. Panamy, 7. Nowej Zelandii, 8. Kanady.
R6DEQRJR2PGUM
Ćwiczenie 10
Przyporządkuj do opisów przyczyn trzęsień ziemi, regiony Polski w których je odnotowano. Suwałki Możliwe odpowiedzi: 1. eksploatacja surowców mineralnych, 2. echo orogenezy alpejskiej, 3. echo ruchów izostatycznych Skandynawii Beskid Niski Możliwe odpowiedzi: 1. eksploatacja surowców mineralnych, 2. echo orogenezy alpejskiej, 3. echo ruchów izostatycznych Skandynawii Okolice Legnicy Możliwe odpowiedzi: 1. eksploatacja surowców mineralnych, 2. echo orogenezy alpejskiej, 3. echo ruchów izostatycznych Skandynawii
1
Ćwiczenie 10
R1PJMTX29N3L6
Zaznacz regiony świata, w których monitoring trzęsień ziemi nie jest potrzebny. Możliwe odpowiedzi: 1. Archipelag Malajski, Wyspy Japońskie, Andy, 2. Półwysep Skandynawski, Wyżyna Brazylijska, Grenlandia, 3. Półwysep Apeniński, Himalaje, Półwysep Kamczatka, 4. Antarktyda, Wielkie Góry Wododziałowe, Ural
1
Ćwiczenie 11

Na podstawie mapy uzupełnij tekst.

Na podstawie opisu mapy uzupełnij tekst.

ROG6AHNQQHXBV
Mapa części świata przedstawia umiejscowienie i ruch płyt tektonicznych. Zaznaczone są poszczególne płyty: Karaibska, Kokosowa, Nazca, Południowo‑amerykańska oraz Scotia. Zaznaczone są również ryfty czyli granice rozbieżne miedzy płytami, strefy subdukcji lub kolizji czyli granice zbieżne, kierunki ruchu płyt w ryftach, strefach subdukcji lub kolizji i w uskokach transformacyjnych, uskoki transformacyjne (przesuwcze) oraz inne przypuszczalne granice między płytami. Płyta Pacyficzna odsuwa się od płytNazca , Antarktycznej i Kokosowej. Płyta Nazca przesuwa się w stronę płyty Południowo‑Amerykańskiej. Płyta Kokosowa odsuwa się płyt Pacyficznej i Nazca.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RVMFE2M36F2FK
Góry Andy zostały wypiętrzone na granicy płyty 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski i południowoamerykańskiej w strefie 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski. Najdłuższa część tych gór znajduje się w 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski. Na północ od płyty Nazca znajduje się płyta 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski. Przy północnej granicy tej płyty z płytą północnoamerykańską powstał Rów 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski. Rowy oceaniczne i góry fałdowe są charakterystyczne dla granic 1. Argentynie, 2. pacyficzna, 3. kokosowa, 4. Nazca, 5. subdukcji, 6. Środkowoamerykański, 7. Peru, 8. rozbieżnych, 9. kolizji, 10. zbieżnych, 11. karaibska, 12. Chile, 13. atakamski płyt litosfery.
1
RJ3UBPXJCDCPT1
Ćwiczenie 12
Mapa świata przedstawia umiejscowienie płyt tektonicznych. Zaznaczone są punkty w kilku miejscach: południe Europy, północy Półwysep Indyjski, okolice Nowej Zelandii, Ameryka Środkowa oraz zachodnie wybrzeże Ameryki Południowej.
Mapa płyt litosfery
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., CC BY-SA 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/.
R1PL1E21XUJKL
Ćwiczenie 12
Zaznacz cztery miejsca subdukcji i kolizji: Możliwe odpowiedzi: 1. Himalaje, 2. Apeniny, 3. Rów Mariański
1
R4PMX4HGK77OV1
Ćwiczenie 13
Scharakteryzuj fałd pochylony.
Źródło: Grafika – CKE, matura 2015, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1S7BCCL6U3CZ1
Ćwiczenie 13
Uzupełnij prawidłowo tekst. Fałdowanie pomimo, że najczęściej kojarzone z wielkoskalowymi fałdami widocznymi w Karpatach i Górach Świętokrzyskich występuje także na Niżu Polskim. W osadach lodowcowych, na kontakcie skał podłoża i glin znajduje się tzw. warstwa deformacyjna. To w niej często spotkać można fałdy 1. dysharmonijne, 2. obalone, 3. pochylone z pochyloną osią fałdu. W samych glinach zdarzają się warstewki piasku o specyficznym kształcie litery „s” są to fałdy 1. dysharmonijne, 2. obalone, 3. pochylone, w których skrzydła fałdu zapadają pod różnym kątem ale w tym samym kierunku zaś oś fałdu jest pochylona. Na Kujawach w podłożu występują diapiry solne. W ich górnej części, pod tzw. czapą, znajdują fałdy 1. dysharmonijne, 2. obalone, 3. pochylone w których zmienne są i krzywizny warstewek jak i ich miąższość. Na własne oczy wnętrze wysadu solnego można zobaczyć w kopalni soli w Kłodawie, gdzie sól wydobywa się mechanicznie, dzięki czemu prezentują budowę geologiczną odsłonięcia.
11
Ćwiczenie 14

Przeczytaj tekst i odpowiedz na pytania.

Islandia cechuje się wyjątkową budową geologiczną. Jej północno‑zachodnia część oddala się od części południowo‑wschodniej. W tym przypadku efekt zjawiska spreadingu ciągle postępuje i jest możliwy do zaobserwowania.

Na styku jakich płyt powstała Islandia? Czy kiedyś powstaną dwie wyspy?

R1B2KgEBERDF8
(Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 15

Wyjaśnij, co wspólnego z plutonizmem mają Tatry.

R1SV5d9pojy6D
(Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 16

Na podstawie mapy wykaż związek między występowaniem czynnych wulkanów a układem płyt litosfery i występowaniem trzęsień ziemi. Podaj nazwę strefy, gdzie występuje największa liczba wulkanów.

R1JelqS81DqJi
Ilustracja
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Na podstawie dostępnych Ci źródeł wiedzy wykaż związek między występowaniem czynnych wulkanów a układem płyt litosfery. Podaj nazwę strefy, gdzie występuje największa liczba wulkanów.

R1aFIZMzwfF8m
(Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 17

Oceń, w jaki sposób erupcja wulkaniczna może wpłynąć na bezpieczeństwo w ruchu lotniczym. Podaj przykład czynności podejmowanych przez lotniska po erupcji wulkanu położonego w niedalekiej odległości.

R3V3fNnzTs1Dg
(Uzupełnij).
Przypomnienie - procesy endogeniczne
Przypomnienie - procesy egzogeniczne