R1WRC7tsWxEQ5
Ilustracja przedstawia historyczną zabudowę Willemstad, która przypomina Amsterdam. Widoczne są kolorowe budynki różnego kształtu i wybudowane w różnych stylach. Umieszczone są nad brzegiem zbiornika wodnego, do którego brzegu przycumowane są statki. Na pierwszym planie znajduje się błękitna woda.

2. Kolonializm wczoraj i dziś - wpływ dawnych systemów kolonialnych na współczesną sieć powiązań politycznych, gospodarczych i kulturowych państw

Historyczna zabudowa Willemstad – stolicy Curaçao – przypomina Amsterdam.
Źródło: Mtmelendez, CC BY-SA 3.0, http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org.

Świat, który widzimy na współczesnych mapach, z jego wyraźnymi granicami, globalnym handlem i międzynarodowymi sojuszami, nie powstał w próżni. To, co dziś nazywamy „globalną rzeczywistością”, w ogromnym stopniu zostało wyryte w historii przez stulecia kolonialnej dominacji. Europejskie potęgi, narzucając swoją wolę, języki i systemy gospodarcze na innych kontynentach, nie tylko eksploatowały odległe lądy. One brutalnie i trwale przepisały zasady, według których funkcjonuje ludzkość.

Choć epoka formalnych imperiów przeminęła, a flagi kolonizatorów zostały opuszczone, kolonializm nigdy tak naprawdę się nie skończył. Przeobraził się w niewidzialną, lecz niezwykle silną sieć zależności. Czy niepodległość polityczna oznacza prawdziwą wolność, jeśli szlaki handlowe, rynki finansowe i języki dyplomacji wciąż są kontrolowane przez dawne metropolie?

Ślady dawnych podziałów odnajdziemy dziś wszędzie: w architekturze afrykańskich miast, w strukturze własności ziemskiej w Ameryce Południowej, w barierach migracyjnych, a nawet w naszych własnych nawykach i sposobie, w jaki myślimy o „rozwiniętym” i „rozwijającym się” świecie.

Zrozumienie kolonializmu to coś więcej niż nauka dat i nazwisk z podręcznika. To klucz do przejrzenia mechanizmów współczesnego świata. Pozwala ono dostrzec, dlaczego niektóre regiony globu zmagają się z permanentnym kryzysem, podczas gdy inne opływają w dostatki, oraz jak głęboko nasze dzisiejsze wyzwania, od konfliktów geopolitycznych po kryzys klimatyczny, są zakorzenione w decyzjach podejmowanych wieki temu przy imperialnych biurkach.

Twoje cele
  • Scharakteryzujesz przebieg procesu kolonizacji na świecie.

  • Uzasadnisz przyczyny dekolonizacji w Afryce.

  • Omówisz przykłady wpływu dawnych systemów kolonialnych na kulturę podbitych regionów.

  • Powiążesz kolonializm i proces jego rozpadu z sytuacją społeczno‑kulturową państw.

  • Wykażesz związki między kolonializmem i jego rozpadem a sytuacją społeczno‑polityczną państw.

  • Przedyskutujesz wpływ kolonializmu i jego rozpadu na gospodarkę państw.