1
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z fragmentem Kroniki polskiej Galla Anonima. Wyjaśnij, w jaki sposób autor charakteryzuje Bolesława jako władcę Polski.

Anonim tzw. Gall Kronika polska

On to bowiem Selencję, Pomorze i Prusy do tego stopnia albo starł, gdy się przy pogaństwie upierały, albo też, nawrócone, umocnił w wierze, iż wiele tam kościołów i biskupów ustanowił za zgodą papieża, a raczej papież[ustanowił je] za jego pośrednictwem. On to również, gdy przybył doń św. Wojciech, doznawszy wielu krzywd w długiej wędrówce, a [poprzednio] od własnego buntowniczego ludu czeskiego - przyjął go z wielkim uszanowaniem i wiernie wypełniał jego pouczenia i zarządzenia. Święty zaś męczennik płonąc ogniem miłości i pragnieniem głoszenia wiary, skoro spostrzegł, że już nieco rozkrzewiła się w Polsce wiara i wzrósł Kościół święty, bez trwogi udał się do Prus i tam męczeństwem dopełnił swego zawodu. Później zaś ciało jego Bolesław wykupił na wagę złota od owych Prusów i umieścił [je] z należytą czcią w siedzibie metropolitalnej w Gnieźnie. Również i to uważamy za godne przekazania pamięci, że za jego czasów cesarz Otto Rudy przybył do [grobu] św. Wojciecha dla modlitwy i pojednania, a zarazem w celu poznania sławnego Bolesława, jak o tym można dokładniej wyczytać w księdze o męczeństwie [tego] świętego. Bolesław przyjął go tak zaszczytnie i okazale, jak wypadło przyjąć króla, cesarza rzymskiego i dostojnego gościa. Albowiem na przybycie cesarza przygotował przedziwne [wprost] cuda; najpierw hufce przeróżne rycerstwa, następnie dostojników rozstawił, jak chóry, na obszernej równinie, a poszczególne, z osobna stojące hufce wyróżniała odmienna barwa strojów. A nie była to [tania] pstrokacizna byle jakich ozdób, lecz najkosztowniejsze rzeczy, jakie można znaleźć gdziekolwiek na świecie. Bo za czasów Bolesława każdy rycerz i każda niewiasta dworska zamiast sukien lnianych lub wełnianych używali płaszczy z kosztownych tkanin, a skór, nawet bardzo cennych, choćby były nowe, nie noszono na jego dworze bez [podszycia] kosztowną tkaniną i bez złotych frędzli. Złoto bowiem za jego czasów było tak pospolite u wszystkich jak [dziś] srebro, srebro zaś było tanie jak słoma. Zważywszy jego chwałę, potęgę i bogactwo, cesarz rzymski zawołał w podziwie: „Na koronę mego cesarstwa! to, co widzę, większe jest, niż wieść głosiła!” I za radą swych magnatów dodał wobec wszystkich: „Nie godzi się takiego i tak wielkiego męża, jakby jednego spośród dostojników, księciem nazywać lub hrabią, lecz [wypada] chlubnie wynieść go na tron królewski i uwieńczyć koroną”. A zdjąwszy z głowy swej diadem cesarski, włożył go na głowę Bolesława na [zadatek] przymierza i przyjaźni, i za chorągiew tryumfalną dał mu w darze gwóźdź z krzyża Pańskiego wraz z włócznią św. Maurycego, w zamian za co Bolesław ofiarował mu ramię św. Wojciecha. I tak wielką owego dnia złączyli się miłością, że cesarz mianował go bratem i współpracownikiem cesarstwa i nazwał go przyjacielem i sprzymierzeńcem narodu rzymskiego. Ponadto zaś przekazał na rzecz jego oraz jego następców wszelką władzę, jaka w zakresie [udzielania] godności kościelnych przysługiwała cesarstwu w królestwie polskim, czy też w innych podbitych już przez niego krajach barbarzyńców, oraz w tych, które podbije [w przyszłości]. Postanowienia tego układu zatwierdził [następnie] papież Sylwester przywilejem św. Rzymskiego Kościoła.

2 Źródło: Anonim tzw. Gall, Kronika polska, oprac. Marian Plezia, tłum. Roman Grodecki, Wrocław 1996.
RLcm6sb1D6Arw
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z tekstem Anny Wojciechowskiej. Wypełnij tabelę, wpisując przyczyny popularności języka łacińskiego w średniowieczu oraz przyczyny popularności języka angielskiego w dzisiejszym świecie.

R13XlKfhL1Y3w
Język łaciński w średniowieczu. Język angielski dziś. (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij). (Uzupełnij).
RSE9hW7hVlV8w
(Uzupełnij).
Anna Wojciechowska Łacina w kulturze polskiego średniowiecza

Kultura piśmienna powoli zaszczepiała się na nowym, słowiańskim gruncie. Młodzi chrześcijanie – poprzez inskrypcje na monetach, kamieniach granicznych, tablicach umieszczanych w kościołach – stopniowo oswajali się z łaciną. Wraz z przyjęciem chrztu do Polski zaczęły trafiać przepięknie zdobione i oprawione księgi liturgiczne i modlitewniki. Powstają zaczątki bibliotek oraz skryptoriów, gdzie kopiuje się księgi. Pierwsze małe biblioteki zakładane są na książęcym dworze oraz przy katedrach w Gnieźnie, Poznaniu, Wrocławiu i Krakowie. Już w 1110 r. w zbiorach biblioteki katedralnej na Wawelu znajdowały się księgi autorów starożytnych: historyka Salustiusza, komediopisarza Terencjusza, satyryka Persjusza, poetów Owidiusza i Stacjusza. Na Zachodzie nasiliło się wtedy zainteresowanie starożytnymi rzymskimi pisarzami; podobnie działo się w Polsce. Łacina była w średniowieczu językiem kościoła oraz lingua franca – uniwersalnym językiem świata dyplomacji; jej znajomość była wtedy równie niezbędna, jak dzisiaj biegłość w języku angielskim. Na dworze pierwszych Piastów przebywali obcy duchowni biegle władający łaciną w mowie i piśmie. Mieszko I korzystał z ich pośrednictwa podczas publicznych audiencji i politycznych negocjacji. Żaden z dokumentów tworzonych przez kancelarię książęcą nie mógł powstać bez pomocy specjalistów w zakresie dyktowania i redagowania tekstów. Co zaś do upubliczniania aktów prawnych, to, póki grupa osób piśmiennych była mała, ciągle robiono to w formie ustnej. Z biegiem czasu ta sytuacja ulegała korzystnej zmianie, co znaczyło, że grupa osób czytających po łacinie była coraz liczniejsza.

3 Źródło: Anna Wojciechowska, Łacina w kulturze polskiego średniowiecza, dostępny w internecie: https://www.wilanow-palac.pl/lacina_w_kulturze_polskiego_sredniowiecza.html.
JPOL_E3_E4_Tekstykultury
trivium
quadrivium
JPOL_E3_E4_Tekstykultury
R1Ko2eUXhlXLa1
Obraz ma trójdzielną kompozycję: raj, ziemię, czyli właśnie ogród rozkoszy i piekło. Wszystkie sceny zarysowane szczegółowo, w trzech płynnie łączących się ze sobą planach. Na płótnie jest bardzo dużo elementów i dużo się dzieje. Lewa część tryptyku przedstawia raj ziemski. Dominują jasne, świetliste kolory, na ziemi chodzą żywe stworzenia. W centrum stoi strzelista różowa fontanna przywodząca na myśl  gotyckie tabernakulum. W jej dziupli siedzi sowa. Wokół fontanny leżą kamienie szlachetne. Naokoło niej jest jezioro, po jego lustrze pływają kaczki, łabędzie i inne zwierzęta wodne. Po lewej stronie, w pobliżu fontanny rośnie drzewo, po którym wije się wąż. Po prawej stronie niedaleko fontanny można zaobserwować spragnione zwierzęta korzystające z wodopoju, jakim jest dla nich czysta woda z jeziora. Wśród nich jest jednorożec, zatapiający swój długi, ostro zakończony róg w wodzie. Po prawej stronie, przed fontanną znajduje się hiena i żyrafa poruszające się w stronę jeziora. Niedaleko za nimi małpa usiłuje się dostać na drzewo. Po lewej stronie, przed fontanną, stoi słoń. Na dalszym planie wznosi się mały pagórek. Za nim maszerują antylopy. Przed nimi między skałami o niecodziennych kształtach przelatuje stado ptaków. W dali dominuje niebieska kolorystka. Są widoczne ponure góry i ptaki szybujące po bezkresnym niebie. 
Nieopodal stoi drzewo, na którym wije się wąż. W dolnej części lewego skrzydła, na  pierwszym planie odbywa się scena zjednoczenia Adam i Ewy z Bogiem pod postacią Chrystusa, który stoi w środku w różowej szacie. Po lewej stronie klęczy naga Ewa o złocistych długich włosach. Po prawej stronie siedzi na wzniesieniu nagi Adam z wyprostowanymi nogami. Wsparty na ręce patrzy na Chrystusa trzymającego Ewę za rękę. Prawa dłoń Chrystusa uniesiona jest w geście błogosławieństwa. Postacie znajdują się w sadzie.   Przed nimi znajdują się zwierzęta, m.in. ptaki, kot z jaszczurką w pyszczku. Środkowa część tryptyku to tytułowy ogród rozkoszy ziemskich. Przedstawia ludzkość oddającą się grzechowi rozpusty i triumf grzechu. W dolnej części centralnego panelu nadzy ludzie wszystkich ras spędzają czas na cielesnych zabawach, igraszkach, jedzeniu i piciu. Grupa nagich ludzi i większe od nich różnorodne ptaki znajdują się  nad brzegiem sadzawki po prawej stronie. Po prawej stronie, w pobliżu sadzawki jest widoczna postać z trudem dźwigającą muszlę, w której skryci są kochankowie (o czym sugerują dwie pary wystających z niej nóg) oraz dwie perły ułożone na ich „posłaniu”.  Przed sadzawką postaci dyskutują, flirtują, kosztują bardzo duże owoce: truskawki, jeżyny, wiśnie. Z prawej strony para się całuje. Pośrodku duży ptak wkłada czerwoną kuleczkę do ust mężczyzny wychylającego się z przewróconej, fioletowej beczki. W sadzawce z lewej strony z dużego jabłka wygląda para. W głębi, w centrum panelu znajduje się okrągły, mały staw, w  którym stoją kobiety z ptakami na głowach. Wokół stawu kroczą po trzy cztery konie. Wśród koni są też m.in. dziki, wielbłądy, jelenie, koza z pelikanami na grzbiecie. Na grzbiecie zwierząt bez siodła siedzą nadzy jeźdźcy. Trzech z nich trzyma dużą rybę. Z jej pyska wystaje ogon mniejszej. Na jej grzbiecie siedzi zając. W tle, w górnej części panelu, jest umieszczona sadzawka z fontanną życia w formie niebieskiej kuli ze złotą obręczą. Na obręczy znajdują się nadzy ludzie: rozmawiają, stoją na rękach, jeden, klęcząc, wyciąga dziewczynę z sadzawki. Pod obręczą jest otwór. W jego świetle mężczyzna dotyka łona nagiej kobiety. Wokół nich znajdują się grupki ludzi. Na szczycie kuli jest umieszczony kremowy rogal księżyca. Z niego wznosi się filar poprzedzielany gruszkowatymi, kulistymi elementami. W zwieńczeniu jajkowaty z wydłużonym czubkiem. Zdobi go łuk z dwoma ptaszkami. Po bokach filar jest połączony z dwiema rybami opartymi na kuli. Z ich uniesionych ogonów tryska woda. W sadzawce pływają zwierzęta i ludzie.
Dwie syreny, srebrzysty łysy mężczyzna o syrenim ogonie. W łódce do jasnoskórej dziewczyny przytula się ciemnoskóry młodzieniec. Na brzegu znajduje się kilka osób wokół ogromnej truskawki, która jest symbolem  męskich narządów płciowych. Inni wchodzą do szczeliny w białym jajku. Z czterech rogów sadzawki wypływają rzeki w kierunku fantastycznych konstrukcji. Jedna z nich jest utworzona z nieregularnej kuli ze śrubami. W jej dolnej części z otworu wychodzą małpy, kilka siedzi wewnątrz. Na śrubach znajdują  ptaki o długich szyjach. Kula zwieńczona białymi filarami, opasanymi kolczastą, różową gałązką z dużymi liśćmi. Na nich siedzą zielono‑żółte ptaszki. W górze filary zdobi niebieski ornament geometryczny.
Z lewej  strony nadlatuje nagi skrzydlaty mężczyzna z dużą rybą. Na jego pośladkach znajduje się niebieski ptaszek. Przed mężczyzną wzbija się kolejny ptak o różowych skrzydłach. Prawdziwy obraz doczesności ukazuje się nam jednak w nawiązaniu do prawego skrzydła reprezentującego piekło, czyli to, do czego prowadzi świat pełen rozpusty. Tutaj już mamy jednoznacznie ciemne barwy. W tle widzimy rozbłyskujące ogniem, zdające się wybuchać, skały i budynki, a znajdująca się obok woda nabiera od płomieni krwawego blasku lub też nie jest czystą wodą, a jest pomieszana z krwią. Na prawym skrzydle tryptyku są umieszczeni ludzie nękani przez demony. Dolna część wypełniona jest brunatnożółtą kolorystyką. Znajdują się na niej ludzie z otwartymi ustami i uniesionymi rękoma. Z lewej strony duża świnia w nakryciu głowy zakonnicy całuje cofającego się przed nią mężczyznę.  Dwa czworonożne stwory pokryte srebrzystymi łuskami są umieszczone przy krtani leżącego mężczyzny. Po prawej stronie znajduje się  potwór o pysku gryzonia, z płaszczką na plecach.  Sztyletem przebija pierś mężczyzny opartego o drzwi. Za nimi jest widoczne kłębowisko nękanych ludzi. Wyżej po prawej na wysokim krześle latryny, siedzi niebieski potwór z długimi nogami, zakończonymi zielonymi dzbanami. Na ptasiej głowie umieszczono czarny garnek. W otwartym dziobie przytrzymuje dolną część ciała pożeranego człowieka. Pod siedziskiem z niebieskiego pęcherza do studni wypadają ludzie.
Przy studni wymiotuje mężczyzna. Drugi wypróżnia się z wypiętymi pośladkami. W studni pod powierzchnią widać głowy ludzkie. Pośrodku sceny, przy ogromnej wadze znajdują się małe postacie ludzi z instrumentami muzycznymi, m.in.: trąbki, flet, bębenek. Z prawej strony  z wiolonczeli wystaje harfa. Na jej strunach znajduje się człowiek z rozpostartymi ramionami. Wyżej po zamarzniętej rzece na łyżwach ślizga się potwór. Nad rzeką w łodzi znajduje się konstrukcja z drzewa. Na gałęziach jest nabita przepołowiona skorupa jajka. Konary są w formie zwierzęcej czaszki i nóg człowieka. O skorupę oparta jest drabina. Na niej znajduje się gruby człowiek ze strzałą wbitą między pośladki. Przy drabinie stoi skulony nagi mężczyzna i ptasi stwór o skrzydłach ćmy.
Zza skorupy, po lewej stronie wyłania się biała twarz mężczyzny, uważana za autoportret malarza. Na niej oparty jest biały dysk. Na nim są umieszczone duże różowe dudy. Piszczałkę obejmuje swoimi kończynami zielony świerszcz o ludzkiej głowie.
Wokół instrumentu, wzdłuż brzegu dysku, spacerują potwory i ludzie. W głębi konstrukcja złożona jest  z pary ludzkich uszu przebitych strzałą. Pomiędzy nimi jest ostrze sztyletu. W małżowinie przedniego ucha klęcząca postać wyciąga spod ucha nagiego człowieka. Pod uszami przygniecione są  liczne nagie ludzkie ciała. W górze widoczna jest szaro‑mglista przestrzeń, kłęby dymu osłaniają mury miasta. Są brunatne i czarne zarysy budowli.
Po lewej stronie znajdują się małe, po prawej duże czerwono‑żółte plamy pożaru.
Ogród rozkoszy ziemskich
Źródło: Hieronim Bosch [czyt. hieronim bosz], 1480, olej na desce, domena publiczna.
JPOL_E3_E4_Tekstykultury

Zapoznaj się z opisem obrazu Hieronima Boscha Ogród rozkoszy ziemskich, a następnie wykonaj polecenia.

Ćwiczenie 3

Scharakteryzuj kompozycję obrazu Ogród rozkoszy.

RjZG17ZMtVw4M
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4.1

Określ tematykę obrazu Ogród rozkoszy.

RY6rqHFi8fwW7
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4.2

Określ, do jakiego motywu nawiązuje obraz Boscha.

RTEsvjiHYp69N
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4.3

Przyjrzyj się środkowej części tryptyku. Wyjaśnij, czego alegorią są fontanna i sowa, a co symbolizują owoce.

RwrmUQW26GERe
(Uzupełnij).
Problemy średniowiecznej kultury ludowejAron Guriewicz
Aron Guriewicz Problemy średniowiecznej kultury ludowej

Aby na zawsze zapewnić sobie usługi świętego, kupowano jego relikwie i w średniowiecznej Europie trwał ożywiony handel tym chodliwym towarem. Obiektami czci były zarówno same szczątki świętych, jak i przedmioty z nimi związane – całuny, pył z grobowca świętego itp. Wraz z handlem relikwiami szeroko rozpowszechniona była także ich grabież.

[…]

Znane są skrajne wypadki, kiedy wierzący nie powstrzymywali się nawet przed uśmierceniem błogosławionego po to, aby zdobyć jego cudowne szczątki. Piotr Damian opowiada, jak to górale Umbrii, dowiedziawszy się, że święty Romuald ma zamiar ich porzucić i przenieść się do innej miejscowości, nadzwyczaj się zatrwożyli i po przedyskutowaniu między sobą, jakby przeszkodzić temu zamiarowi, nie znaleźli lepszego wyjścia, jak nasłać na niego zbójców: […] skoro nie mogli zachować go żywym, to niech otrzymają jego martwe ciało jako opiekuna ich ziemi. […] To, że ciało świętego spoczywało w ich ziemi, stanowiło w oczach mieszkańców gwarancję pomyślności. […] Parafianie uważali świętego za swoją własność.

[…]

Wierni błagali świętego o pomoc, ale w pewnych sytuacjach uciekali się do środków przymusu. W X–XI wieku rozpowszechnił się nawet specjalny rytuał upokarzania świętych. Kiedy zakonnicy doznawali prześladowania ze strony potężnego sąsiada i nie mogli liczyć na żadną obronę władzy świeckiej, wtedy zbierali się w kościele, brali relikwie świętych z ołtarza i stawiali je na podłodze. Kładli tu także krucyfiks. Grobowiec świętego obrzucali cierniami. […] Ta ceremonia, zmieniająca normalny przebieg nabożeństwa i w poglądowy sposób poniżająca świętego, miała zademonstrować zniewagę, jakiej doznał święty przez to, że jego opactwu przyczyniał strat grzeszny człowiek świecki.

Ale w przedstawionym rytuale zawarty był także inny element: relikwie świętego, który nie troszczył się o obronę klasztoru poświęconego jego imieniu, świadomie zostały poniżone w tym celu, aby skłonić go do przywrócenia sprawiedliwości. […]

Święci z kolei domagają się zainteresowania sobą i oddawania im czci. […] Święci są obraźliwi, a często mściwi. Obrażają się zwłaszcza, kiedy myli się dzień ich zgonu. Niebezpiecznie jest kłócić się z nimi. Gdy rycerz, któremu apostoł Jakub uleczył złamaną rękę, zapomniał odwiedzić go w Réding, święty za karę złamał mu drugą rękę. Pewien chłop uchylił się od uczestnictwa w nabożeństwie ku czci świętego Avitusa i zamiast tego nadal pracował w swojej winnicy, tłumacząc się, że ten święty także był człowiekiem pracy. Natychmiast skręcił sobie kark. […]

Bodajże ze szczególną zazdrością święty pilnuje tego, by nie została naruszona jego własność, czyli mienie kościoła posiadającego jego relikwie i poświęconego jego pamięci. Osoby, które ośmielą się targnąć na majątek świętego, srodze za to płacą. Król Pepin sięgnął po posiadłości kościoła w Reims i we śnie ukazał mu się święty Remigiusz. Co ty robisz? – zapytał. – Jakim prawem wtargnąłeś do wsi, która mnie została podarowana?. Święty pobił dotkliwie króla, tak że na jego ciele widoczne były siniaki, i Pepin musiał ustąpić.

CART1 Źródło: Aron Guriewicz, Problemy średniowiecznej kultury ludowej, tłum. Zdzisław Dobrzyniecki, Warszawa 1987, s. 70–81.
JPOL_E3_E4_Tekstykultury
Ćwiczenie 5.1

Na podstawie podanego fragmentu tekstu Arona Guriewicza sformułuj dwa argumenty potwierdzające słuszność tezy: Święci byli codziennie obecni w życiu wiernych.

RY6rqHFi8fwW7
(Uzupełnij).
Literatura średniowieczaTadeusz Witczak
Tadeusz Witczak Literatura średniowiecza

Zarówno w najświetniejszych koncepcjach uczonych, jak w urobionych przeświadczeniach prostaczków cały byt miał dwojaką naturę: materialną i duchową, przyrodzoną i nadprzyrodzoną, ściśle z sobą spojone: w tym, co postrzegalne, taiły się treści nadzmysłowe. Potęga wiary i wyobraźni czyniła cudy. Średniowieczne widzenie świata przeobrażało rzeczywistość w alegorię dobra – którego najwyższym dawcą był Bóg, i zła, którego sprawcą był wszędzie czynny i obecny szatan. Wykładnie jej dowodziły grzechu i nikczemności, a co najmniej podrzędności wszystkiego, co cielesne. Rezultatem takich poglądów były rozmaite praktyki ascetyczne, oficjalna pogarda złudnych wartości doczesnych, a zarazem cześć dla ludzi, którzy zasługą męczeńskiej krwi albo ofiarnego życia dostąpili uznanej przez Kościół świętości. Kult relikwii i ufność w moc pokutnych wędrówek powodowała olbrzymi ruch pielgrzymi, zwłaszcza w okresach uzasadnionych (przez głód, zarazy, wojny) lub wyimaginowanych zagrożeń milenarystycznych (końca świata przy okrągłych datach – zwłaszcza roku tysięcznym). Na świadomości ludzkiej jednostki i zbiorowości ciążyły wizje eschatologiczne (spraw ostatecznych), zniewalające niekiedy do nadzwyczajnych przedsięwzięć w imię Boga, Kościoła i zbawienia. Tak działo się np. w dobie wypraw krzyżowych czy trwającego przez kilka pokoleń wznoszenia ogromnych świątyń. Życie codzienne wieków średnich upływało przeważnie w przyziemnym trudzie – ale raz po raz rozżarzało się płomiennym heroizmem wielkich czynów dla wiary, duszy i dobrej sławy, aż do samozniszczenia i przerażających dziś tragedii.

CART2 Źródło: Tadeusz Witczak, Literatura średniowiecza, Warszawa 1990, s. 8–9.
R1LiDtjAvSxe0
Ćwiczenie 6
Zadanie interaktywne polega na przyporządkowaniu podanego słownictwa do odpowiednich kategorii.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 7

Wyjaśnij, jaki sens, w kontekście całego akapitu, ma ostatnie zdanie tekstu Tadeusza Witczaka. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Rqd207fIp2dkQ
(Uzupełnij).
Polecenie 1

Na podstawie fragmentów tekstów Arona Guriewicza oraz Tadeusza Witczaka zredaguj notatkę syntetyzującą na temat: różne oblicza wiary człowieka średniowiecza. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.

RY6rqHFi8fwW7
(Uzupełnij).
Dla zainteresowanych

Zdobytą już wiedzę na temat epoki możesz utrwalić, jeżeli obejrzysz filmy popularnonaukowe poświęcone życiu w średniowiecznej Europie:

  • Życie w średniowieczu. Król, reż. Nigel Miller, scen. Terry Jones, 2004,

  • Życie w średniowieczu. Rycerz, reż. Nigel Miller, scen. Terry Jones, 2004.

j0000007X5B1v38_000tp001
mediewista
JPOL_E3_E4_Zadaniowo
Polecenie 2

Stwórz mem, który będzie interpretacją tematu: Człowiek średniowieczny w świecie współczesnym.

RAZTD5KOZqc8J
(Uzupełnij) (Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

Opisz mem, który będzie interpretacją tematu: Człowiek średniowieczny w świecie współczesnym.

R150XRjyfDShb
(Uzupełnij).