Pierwszą symfonię Johannes Brahms ukończył dopiero w wieku 43 lat, co – podobnie jak u wielu jego współczesnych – wynikało z przytłaczającej obecności dziedzictwa Ludwiga van Beethovena. Obaj kompozytorzy byli pianistami i związani z Wiedniem, a muzyka Beethovena cieszyła się w czasach Brahmsa wyjątkową popularnością, będąc dla niego jednocześnie punktem odniesienia i twórczym wyzwaniem.

🎨 Podczas pierwszych wykonań I Symfonii Gustava Mahlera słuchacze i krytycy zarzucali kompozytorowi zbyt liczne zapożyczenia – m.in. z pieśni  Lieder eines fahrenden Gesellen (Pieśni wędrownego terminatora) melodii wędrownych czeladników oraz starego kanonu Frère Jacques (Panie Janie... ). W rzeczywistości jednak Mahler kontynuował długą tradycję kompozytorską. Już w średniowieczu i renesansie twórcy tacy jak G. P da Palestrina korzystali z ludowych melodii, np. L’Homme Armé, jako podstawy mszy. W baroku J. F. Händel często przetwarzał własne i cudze tematy, podobnie postępował J. S. Bach. Beethoven wplatał rosyjskie motywy ludowe w kwartety smyczkowe op. 59, a Debussy zacytował Wagnera w Tańcu pajaca z Children’s Corner- Kącika dziecięcego. Podobnych przykładów jest wiele – cytat i przetworzenie to od dawna część języka muzyki. .

Świetną analizę formalną i genezę Symfonii nr 6 h‑moll Patetycznej Piotra Czajkowskiego można znaleźć w zasobach Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie- Edukacji Muzycznej w pracach naukowych. Godnym polecenia jest skrypt Małgorzaty Kaniowskiej z Uniwersytetu Śląskiego, która w szczegółowy sposób dokonuje wnikliwego opisu jako dyrygentka i interpretatorka dzieła. Materiał dostępny jest w załączonej bibliografii.

Arnold Böcklin – Wyspa umarłych (1880)- to poniżej prezentowane  symboliczne dzieło o śmierci i samotności; klimat bardzo bliski emocjonalności symfonii romantycznych, zwłaszcza Mahlera i Czajkowskiego.