N- Klasyfikacja instrumentów muzycznych charakterystycznych dla epoki romantyzmu
Klucz do rozwoju
Dość prowokująca myśl Nietzsche'go powinna zostać zaspokojona w treści tego materiału, który dotyczyć będzie rozwoju instrumentarium romantycznego i ściśle związanym z tym tematem powstania pojęcia nowoczesnej dyrygentury. Wielkie orkiestry, jakie tworzyli Hector Berlioz, Richard Wagner, Gustav Mahler czy Hans von Bülow, wymagały nowego sposobu kierowania i organizacji wykonania. Dlatego w tym materiale zostanie podjęta również ważna próba omówienia przemian w orkiestrze romantycznej z wykorzystaniem klasyfikacji instrumentów według Sachsa–Hornbostela oraz tradycyjnego podziału orkiestry, uzupełnioną przykładami zastosowania tych instrumentów w twórczości romantyków.
Ważne daty
ok. 1810–1815 – wynalezienie zaworów/tłoków w instrumentach dętych blaszanych → trąbki i rogi uzyskują pełną skalę chromatyczną
ok. 1810–1815– wynalezienie zaworów/tłoków w instrumentach dętych blaszanych → trąbki i rogi uzyskują pełną skalę chromatyczną
ok. 1820– udoskonalenie smyczka Tourte’a → mocniejsze i bardziej ekspresyjne brzmienie sekcji smyczkowej.
1820–1830– rozwój fortepianu: mechanizm młoteczkowy, wzmocniona rama żeliwna, rozszerzenie klawiatury (docelowo do 7¼ oktawy)
1835– skonstruowanie tuby (Wilhelm Wieprecht i Johann Moritz, Berlin) – nowy fundament sekcji blaszanej.
1830– premiera Symfonii Fantastycznej Hectora Berlioza → nowatorskie wykorzystanie dętych drewnianych i perkusji.
1840– wynalezienie saksofonu (Adolphe Sax, Belgia).
ok. 1847– udoskonalenie systemu klap Theobalda Bohma dla fletu → lepsza intonacja i wirtuozeria dętych drewnianych
ok. 1847– udoskonalenie systemu klap Theobalda Bohma dla fletu → lepsza intonacja i wirtuozeria dętych drewnianych
1890–1910– rozbudowa wielkiej orkiestry romantycznej (Mahler, Strauss) → kulminacja zwiększonego składu symfonicznego
1914– publikacja klasyfikacji instrumentów muzycznych Sachs–Hornbostel, systematyzującej chordofony, aerofony, membranofony i idiofony (choć już poza romantyzmem, to podsumowuje wcześniejsze przemiany).
Cele
rozpoznać i nazywać wybrane instrumenty muzyczne;
klasyfikować instrumenty do poszczególnych grup;
rozróżnianiać barwy brzmienia poszczególnych instrumentów;
łączyć nazwiska kompozytorów z dziełami i nowatorskim zastosowaniem ulepszonych instrumentów;
rozróżniać pojęcia związane z orkiestrą symfoniczną oraz mniejszymi zespołami instrumentalnymi;
rozróżniać pojęcia: orkiestra kameralna, orkiestra symfoniczna, orkiestra dęta;